Gıda Etiketlerine Yeni Düzenleme: 'Günlük' Tanımına 24 Saat Sınırı

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi'nin Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'nda önemli güncellemeler yaptı. Bu değişiklikler, tüketicilerin yanıltılmasını önlemek ve çocukların korunmasını sağlamak amacıyla getirildi. Yeni düzenlemelerle birlikte, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimlerini olumsuz etkileyebilecek ürün tasarımlarına kısıtlamalar getirildi. Şiddet teşvik eden veya çocuklar üzerinde olumsuz algı yaratabilecek ambalajlar artık yasak. Kılavuz, klozet, silah, kafatası, beyin, göz, ayak gibi figürlerin ürün tasarımında kullanılmasının uygun olmadığını net bir biçimde belirtiyor. Ancak, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi semboller bu kapsamda değerlendirilmedi.

YANILTICI GÖRSEL VE İFADELERE YASAK

Ambalajlarda kullanılan görseller ve ifadelerin yanıltıcı olmaması için getirilen yeni kurallarla, kapsam genişletildi. Üründe gerçek meyve yerine aroma kullanılıyorsa, meyvenin görselinin ambalajda yer alması yasaklandı. 'Peynirli', 'çilekli' gibi terimler sadece ilgili bileşen gerçekten kullanıldığında geçerli olacak. Aroma içeren ürünlerde ise 'aromalı' ibaresinin bulunması zorunlu hale getirildi.

'EV YAPIMI, TAZE, GÜNLÜK' İFADELERİNE SINIRLAMA

Yeni düzenleme, pazarlama ifadelerine de kısıtlamalar getirdi. Endüstriyel ürünlerde 'ev yapımı' ifadesi tamamen yasaklanırken, 'yüzde 100 doğal', 'en doğal', 'hakiki' gibi abartılı ifadeler de kaldırıldı. 'Doğal' ifadesi, ürünün hiçbir katkı maddesi içermemesi durumunda kullanılabilecek. 'Taze' ve 'günlük' ifadeleri ise sadece raf ömrü 24 saat olan ürünler için geçerli olacak. Ambalajlı ürünler için 'taze sıkılmış', 'fırından taze' gibi ifadeler yasaklandı. Dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde 'taze' ifadesi kullanılamayacak.

VEGAN ÜRÜNLERE YENİ KURALLAR

Vegan ve vejetaryen ürünlerle ilgili düzenlemeler de yenilendi. Bitkisel ürünlerde 'süt', 'peynir', 'yoğurt' gibi hayvansal ürünlere gönderme yapan ifadeler kullanılamayacak. 'Vegan peynir' gibi isimlendirmeler yasaklandı, 'bitkisel bazlı içecek' gibi terimler kullanılabilecek. Ürünlerin hayvansal gıdaların yerine geçiyormuş gibi tanıtılması sınırlandırıldı. 'Katkısız' ve 'içermez' ifadeleri için de standartlar belirlendi. 'Yüzde 100 katkısız', 'tamamen katkısız' gibi ifadeler yasaklandı. Bir ürünün içermediği bileşenler üzerinden pazarlama yapılmasının önüne geçildi. 'Palm yağı içermez', 'glukoz şurubu içermez' gibi ifadelerin yanıltıcı olabileceği gerekçesiyle kullanımı kısıtlandı.

MENÜLERDE İÇERİK BİLGİSİ YER ALACAK

Gıda etiketleri artık sadece bilgi vermekle kalmayacak, aynı zamanda tüketicilerin bilinçli seçim yapmasına olanak tanıyacak şekilde açık ve yanıltıcı olmayan bir yapıda olacak. Toplu tüketim yerlerinde gıdaların bileşenleri ve enerji değerleri hakkında bilgilendirme, tüketici tarafından kolayca görülebilecek ve okunabilecek şekilde; menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar, dijital ekranlar ve benzeri araçlar aracılığıyla yapılacak.

1 TEMMUZ'A KADAR SÜRE VERİLDİ

Bakanlık, işletmelerin bu yeni düzenlemelere uyum sağlaması için kademeli bir geçiş süreci planladı. Ulusal çapta faaliyet gösteren zincir toplu tüketim yerleri için 1 Temmuz 2026'ya kadar, küçük işletmeler ve esnaf için ise enerji (kalori) bilgisi düzenlemelerine uyum için 2027 yılının sonuna kadar süre tanındı.