Gıda Etiketlerinde Yeni Dönem: 'Günlük' Tanımı Yalnızca 24 Saat Geçerli Olacak

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketiciyi Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'nda önemli değişiklikler yaptı. Bu değişiklikler, gıda ürünlerinin etiketlenmesi ve sunumunda yenilikler getiriyor.

Yapılan düzenlemelerin ana hedefi, çocukları korumak ve tüketicilerin yanıltılmasını önlemek. Ayrıca, etiketlerdeki ifadelerin daha anlaşılır hale getirilmesi amaçlanıyor. Çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek ürün tasarımlarına sınırlamalar getirildi.

Şiddet içeren ya da çocuklar üzerinde olumsuz algı yaratabilecek figür ve ambalajların kullanılmasına yasak getirildi. Kılavuzda klozet, silah, kafatası gibi şekillerin ürün tasarımında kullanılmasının uygun olmadığı belirtildi. Ancak, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi semboller bu kapsamda değerlendirilmedi.

YANILTICI GÖRSELLERE SON

Düzenleme ile ambalajlarda kullanılan görsel ve ifadelerin tüketiciyi yanıltmaması için kapsam genişletildi. Özellikle, üründe gerçek meyve yerine aroma varsa, o meyvenin görselinin kullanılması yasaklandı. 'Peynirli', 'çilekli' gibi ifadelerin sadece gerçek bileşenler kullanıldığında yazılabileceği belirtildi. Aroma içeren ürünlerde mutlaka 'aromalı' ibaresinin bulunması zorunlu hale getirildi.

'EV YAPIMI', 'TAZE', 'GÜNLÜK' İFADELERİNE DÜZENLEME

Yanıltıcı pazarlama ifadelerine de kısıtlamalar getirildi. Endüstriyel üretim ürünlerinde 'ev yapımı' ifadesi tamamen yasaklandı. 'Yüzde 100 doğal', 'en doğal', 'hakiki' gibi ifadelerin kullanımı kaldırıldı. 'Doğal' ifadesinin kullanılabilmesi için ürünün katkı maddesi içermemesi gerektiği belirtildi. 'Taze' ve 'günlük' ifadeleri sadece raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek. 'Taze sıkılmış', 'fırından taze' gibi ifadeler ambalajlı ürünlerde yasaklandı.

VEGAN ÜRÜNLERE ÖZEL DÜZENLEMELER

Vegan ve vejetaryen ürünlerle ilgili düzenlemeler güncellendi. Bitkisel ürünlerde 'süt', 'peynir', 'yoğurt' gibi hayvansal çağrışım yapan ifadeler kullanılamayacak. 'Vegan peynir' gibi terimler yasaklanırken, 'bitkisel bazlı içecek' gibi ifadeler tercih edilebilecek. Ürünlerin hayvansal ürünlerin yerine geçiyormuş gibi tanıtılması kısıtlandı. Ayrıca 'katkısız' ve 'içermez' ifadelerine de standartlar getirildi.

MENÜLERDE BİLGİ ŞARTI

Gıda etiketlerinin sadece bilgi vermesi değil, aynı zamanda tüketicinin bilinçli tercihler yapabilmesi için açık ve net olması zorunlu hale geldi. Toplu tüketim yerlerinde gıdanın bileşenleri ve enerji değerine ilişkin bilgiler menüler, yazı tahtaları, broşür, karekod, dijital ekran gibi araçlarla paylaşılacak.

2026 VE 2027 YILLARINA KADAR GEÇİŞ SÜRECİ

Bakanlık, bu yeni düzenlemelere uyum sağlanabilmesi için kademeli bir geçiş süreci belirledi. Ulusal zincir şeklinde faaliyet gösteren işletmelere 1 Temmuz 2026 tarihine kadar süre tanınırken, küçük ölçekli işletmeler için bu süre 2027 sonuna kadar uzatıldı.