Gıda ve Enerji Fiyatları Enflasyonu Zorluyor: Merkez Bankası'na Bakış

Şubat ayı enflasyonu, işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle aylık %2,96 artarak yıllık %31,53'e ulaştı.

Pusula Yatırım Başekonomisti Filiz Eryılmaz ve Kocaeli Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, enflasyonun gidişatını ve Merkez Bankası'nın politika faizine etkilerini Haber7'ye değerlendirdi.

Uzmanlar, hava koşulları nedeniyle gıda fiyatlarının arttığını, jeopolitik olayların ise petrol fiyatlarını yükselttiğini belirterek, Merkez Bankası'nın Mart ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini sabit tutma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade ettiler.

GIDA, ENFLASYONUN ANA ETKENİ

Pusula Yatırım Başekonomisti Filiz Eryılmaz, kira artışındaki yavaşlama ve çekirdek göstergelerdeki düşüşün olumlu sinyaller verdiğini ancak jeopolitik riskler nedeniyle yıl sonu enflasyon beklentisini %24'e çıkardığını belirtti. Şubat ayında TÜFE beklentisinin %3 olduğunu ve %2,96 artış kaydedildiğini açıklayan Eryılmaz, yıllık enflasyonun %30,65'ten %31,53'e yükseldiğine dikkat çekti.

Eryılmaz, sektörel gelişmeleri şöyle özetledi:

FİNANSAL SIKILIK DEVAM EDİYOR

Filiz Eryılmaz, yılsonu tahminini %24'e çıkardığını belirterek, “Jeopolitik gerilimler ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar yukarı yönlü riskleri canlı tutuyor. TCMB'nin likidite adımları ve fonlama maliyetinin %40 seviyelerine ulaşması finansal sıkılığın sürdüğünü gösteriyor. Bu yüzden 12 Mart PPK toplantısında faizlerin sabit kalacağını düşünüyorum” dedi.

ŞUBAT ENFLASYONU BEKLENTİLERLE UYUMLUYDU

Kocaeli Üniversitesi'nden Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, enflasyonun para politikası ve konut kiraları açısından önemli olduğunu belirtti. Şubat ayı enflasyonunun beklentilere yakın geldiğini söyleyen Soylu, “Gıda enflasyonunun yüksek gelmesi Ramazan etkisi olarak görülebilir. Tarımsal üretimin azalması da fiyatları yukarı çekiyor” dedi.

KONUT, GIDA VE ULAŞIM ÖNE ÇIKIYOR

Soylu, konut ve eğitimin aylık bazda düşük kalmasına rağmen 12 aylık ortalamanın %33,39 olduğunu hatırlatarak, “Konut kiralarının %30’un üzerinde artacağını düşünürsek, konut, gıda ve ulaştırma hâlâ enflasyon üzerinden vatandaşı zorluyor. Geçen ay %4’ün üzerinde, bu ay %3’e yakın enflasyon iki ayda geniş bir etki yarattı” dedi.

MART AYI BEKLENTİLERİ...

Doç. Dr. Soylu, Mart ayı için şu değerlendirmede bulundu: “ABD ve İsrail ile İran arasında yaşanan gerilim, petrol fiyatları üzerinden Türkiye’deki lojistik ve tedarik maliyetlerini etkiliyor. Mart ayına da etkisini göreceğiz.

Ulaştırma, konut, gıda ve eğitimde artışlar devam ediyor. İlk üç aylık enflasyon rakamının beklentilerin üzerinde gelmesi olası.

Enerji ithalatçısı olduğumuz için enerji fiyatları üzerinden etkilenmeye devam edeceğiz.”

GIDA ALANINDA SAVUNMA MEKANİZMASI GEREKLİ

Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, gıda fiyatlarındaki dalgalanmaları önlemek için Ulusal Tedarik Başkanlığı gibi bir mekanizmanın gerekliliğini vurguladı. “Denetimler yapılsa da dağınık bir yapı nedeniyle fiyat dalgalanmalarını izlemek zorlaşıyor. Dışsal şoklara karşı gıda sektöründe savunma mekanizmamızı güçlendirmeliyiz” dedi.

MERKEZ BANKASI FAİZ İNDİRİMİNDEN UZAK

Soylu, Merkez Bankası'nın faiz kararı için enflasyon rakamının önemine dikkat çekti: “2025’in ikinci yarısından itibaren Merkez Bankası aylık enflasyonu yakından takip ediyor. Ocakta yüksek, şubatta beklentilere yakın enflasyon ve savaşın etkisiyle bu ayki toplantıda faiz indirimi beklentisi zayıflıyor.

Savaşın yarattığı belirsizlik tüketim ve tasarruf davranışlarını etkiliyor. Belirsizlik arttıkça tüketim azalıyor, tasarruf ön plana çıkıyor.”