GITEX Ai Türkiye Kapılarını Açtı: Yapay Zeka Ekosisteminin Geleceği İstanbul'da Şekilleniyor

Global teknoloji ve yapay zeka dünyasının en prestijli etkinliklerinden biri olan GITEX, Türkiye'de ilk kez kapılarını açtı. Anadolu Ajansının (AA) global iletişim ortaklığında, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisinin ev sahipliğinde ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının stratejik ortaklığında düzenlenen GITEX Ai Türkiye, İstanbul Fuar Merkezi'nde teknoloji devleri ile yatırımcıları bir araya getirdi. Yeni pazarlara açılmak, stratejik işbirlikleri geliştirmek ve küresel yatırım fırsatlarını değerlendirmek isteyen paydaşların buluştuğu etkinliğin ilk gününde, Türkiye'nin yapay zeka ekosisteminin geleceği, uluslararası ortaklıklar ve süper bilgisayar altyapıları ele alındı.

Türkiye’nin Süper Bilgisayar Gücü ve EuroHPC JU Ortaklığı

TÜBİTAK ULAKBİM Müdürü Mehmet Mirat Satoğlu, ilk günün kapanış panelinde yaptığı konuşmada Türkiye'nin yüksek başarımlı hesaplama geçmişine vurgu yaptı. Türkiye'nin 23 yıldır TRUBA adı altında süper bilgisayar işlettiğini belirten Satoğlu, yapay zeka devrimiyle birlikte son 5 yıldır bu alandaki yatırımların katlanarak arttığını ifade etti. Avrupa'nın hesaplama gücünü birleştirerek küresel rekabet gücünü artırmayı hedefleyen Avrupa Yüksek Başarımlı Hesaplama Ortak Girişimi'ne (EuroHPC JU) Türkiye'nin 2019 yılında dahil olduğunu hatırlatan Satoğlu, bu ortaklığın stratejik önemine dikkat çekti.

EuroHPC JU'nun son 3 yıldır yatırımlarını tamamen yapay zekaya yönlendirdiğini belirten Satoğlu, "Bu yatırımlar Avrupa Birliği genelinde ilk 50'de 10, ilk 20'de ise 5 veri merkezinin kurulmasını sağladı. Biz de Barselona'da kurulan ve dünya Top 500 listesinde 8'inci sırada yer alan MareNostrum 5 süper bilgisayar veri merkezinin ortağıyız. Türkiye olarak orada ciddi bir kapasiteyi yönetiyoruz. Ankara'da ise 80.000 çekirdekli ve 500 GPU'lu, yine Top 500 listesine giren yerli bir veri merkezimiz bulunuyor. İspanya'da da buna muadil bir kapasiteyi yöneterek özel sektöre çok daha cazip imkanlar sunuyoruz." dedi.

BSC Yapay Zeka Fabrikası ile Sınırları Aşan İnovasyon

BSC Yapay Zeka Fabrikası (BSC AIF) Türkiye Proje Lideri Feyza Eryol, merkezin sadece bir donanım altyapısı sunmadığını; teknik destek, işlenebilir veri setleri, yazılım desteği, inovasyon ve danışmanlık hizmetlerini bir arada barındıran geniş bir ekosistem olduğunu belirtti. TÜBİTAK ULAKBİM ve TÜBİTAK BİLGEM işbirliğiyle hayata geçirilen bu yapıda; enerji, finans, iklim ve sağlık gibi kritik sektörlere yönelik özel danışmanlık hizmetleri ve ivmelendirme programları yürütülüyor.

BSC AIF'nin aktif olarak 18'inci ayını tamamlamak üzere olduğunu kaydeden Eryol, merkezin EuroHPC JU'nun amiral gemisi olan MareNostrum 5 altyapısını aktif olarak kullandığını belirtti. Avrupa Birliği tarafından doğrudan fonlanan ve Avrupa'daki ilk 10 yapay zeka fabrikasından biri olan BSC AIF hakkında Eryol, "İspanya, Portekiz, Romanya ve Türkiye olarak bu konsorsiyumda yer alıyoruz. Bu işbirliği hem donanım altyapısında hem de inovasyon servislerinin kurgulanmasında büyük bir çıktı sağlıyor. Kar amacı gütmeden, tamamen yapay zeka uygulamalarının geliştirilmesini ve bu sayede yapay zekanın ekonomik etkisinin artırılmasını hedefliyoruz." açıklamasında bulundu.

Yerli Yapay Zeka Modeli "BİLGE" ve Güvenli Yapay Zeka Vizyonu

TÜBİTAK BİLGEM Yapay Zeka Enstitüsü Müdürü Mehmet Haklıdır ise Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini güçlendirmek adına yüksek başarımlı hesaplama (HPC) altyapılarının verimli kullanımına ve güvenilir yapay zeka teknolojilerine odaklandıklarını vurguladı. Enstitünün 2021 yılında kurulduğunu belirten Haklıdır, 2022'deki üretken yapay zeka devrimiyle birlikte çalışmaların yeni bir boyuta taşındığını ifade etti.

Türkiye'nin kendi dil ve temel modeli olan BİLGE'nin TÜBİTAK ULAKBİM işbirliğiyle geliştirilmesinin tarihi bir dönüm noktası olduğunu söyleyen Haklıdır, "TRUBA ile başlayan ve ARF ile devam eden süreçte, hesaplama bilimleri altyapısını yapay zeka uygulamalarına uyarlamak büyük bir emek gerektirdi. Bugün BİLGE, 1 milyar ve 9 milyar parametreli iki adet 'zero-from-scratch' (sıfırdan eğitilmiş) model ile 27 milyar ve 32 milyar parametreli iki adet 'continuous pre-training' (sürekli ön eğitimli) Türkçe temel modele sahip. Bu süreçte GPU altyapılarını yüzde 27 daha verimli kullanmayı başardık." dedi. Ayrıca enstitü olarak yapay zeka güvenliği alanında çalıştıklarını ve Global Partnership on AI, OECD ve UNESCO gibi prestijli uluslararası kuruluşlarda Türkiye'yi aktif olarak temsil ettiklerini ekledi.