GITEX Ai Türkiye gapylaryny açdy: Emeli intellekt ekosistemasynyň geljegi Stambulda emele gelýär

Global tehnologiýa we emeli intellekt dünýäsiniň iň abraýly wakalarynyň biri bolan GITEX Türkiýede ilkinji gezek gapylaryny açdy. Prezidentiň maýa goýum we maliýe gullugy tarapyndan we Senagat we tehnologiýa ministrliginiň strategiki hyzmatdaşlygynda Anadolu gullugynyň (AA) global aragatnaşyk hyzmatdaşlygy astynda guralan GITEX Ai Türkiýe Stambul sergi merkezinde tehnologiýa ägirtlerini we maýadarlaryny birleşdirdi. Çäräniň ilkinji güni, täze bazarlara açmak, strategiki hyzmatdaşlygy ösdürmek we global maýa goýum mümkinçiliklerine baha bermek isleýän gyzyklanýan taraplaryň duşuşan ýerinde, Türkiýäniň emeli intellekt ekosistemasynyň geljegi, halkara hyzmatdaşlygy we superkompýuter infrastrukturasy ara alnyp maslahatlaşyldy.

Türkiýäniň hasaplaýyş güýji we EuroHPC JU hyzmatdaşlygy

TÜBİTAK ULAKBİM direktory Mehmet Mirat Satoğlu ilkinji günüň ýapylyş panelinde eden çykyşynda Türkiýanyň ýokary öndürijilikli hasaplaýyş taryhyna ünsi çekdi. Türkiye 23 ýyl bäri TRUBA ady bilen superkompýuterler bilen işleýändigini mälim eden Satoğlu, soňky 5 ýylda emeli intellekt rewolýusiýasy bilen bu ugurdaky maýa goýumlarynyň ep-esli artandygyny aýtdy. Satoğlu, 2019-njy ýylda Europeewropanyň hasaplaýyş güýjüni birleşdirip global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmagy maksat edinýän Europeanewropanyň ýokary öndürijilikli hasaplaýyş bilelikdäki ýerine ýetirişine (EuroHPC JU) goşulandygyny ýatlady, bu hyzmatdaşlygyň strategiki ähmiýetini görkezdi.

EuroHPC JU-nyň soňky 3 ýylda maýa goýumlaryny tutuşlygyna emeli intellektlere gönükdirendigini mälim eden Satoğlu, "Bu maýa goýumlary Europeanewropa Bileleşiginiň iň gowy 20-liginde iň gowy 50 we 5-de 10 maglumat merkezini döretmäge mümkinçilik berdi. Biz Barselonada döredilen we Türkiý iň ýokary 500-nji orny eýeleýäris. Iň gowy 500 sanawynda 80,000 ýadro we 500 GPU bolan ýerli maglumat merkezi bar. Ispaniýada şoňa meňzeş kuwwaty dolandyrmak bilen, hususy sektora has özüne çekiji mümkinçilikler hödürleýäris "-diýdi.

BSC emeli intellekt zawody bilen serhetleriň aňyrsyndaky täzelik

BSC emeli intellekt zawody (BSC AIF) Türkiye taslamasynyň ýolbaşçysy Feyza Eryol merkeziň diňe bir enjam infrastrukturasyny hödürlemeýändigini aýtdy; Tehniki goldawy, gaýtadan işlenip bilinýän maglumatlar toplumyny, programma üpjünçiligini goldamak, innowasiýa we maslahat hyzmatlaryny birleşdirýän giň ekosistemadygyny mälim etdi. TÜBİTAK ULAKBİM we TÜBİTAK BİLGEM bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylan bu gurluşda; Energyörite maslahat hyzmatlary we tizlenme maksatnamalary energiýa, maliýe, howa we saglyk ýaly möhüm pudaklar üçin amala aşyrylýar.

BSC AIF-iň 18-nji işjeň aýyny tamamlajakdygyny bellän Eryol, merkeziň EuroHPC JU-nyň baýdagy bolan MareNostrum 5 infrastrukturasyny işjeň ulanýandygyny aýtdy. Europeanewropa Bileleşigi tarapyndan gönüden-göni maliýeleşdirilýän we Europeewropadaky emeli intellekt zawodlarynyň iň gowy 10 zawodynyň biri bolan BSC AIF hakda Eryol: "Ispaniýa, Portugaliýa, Rumyniýa we Türkiýe ýaly bu konsorsiuma gatnaşýarys. Bu hyzmatdaşlyk, enjam infrastrukturasynda we innowasiýa hyzmatlarynda uly netije berýär. Peýdasyz esasda doly emeli intellektual programmalary ösdürmegi we şeýlelik bilen emeli intellektiň ykdysady täsirini ýokarlandyrmagy maksat edinýäris. "Ol beýannama berdi.

Içerki emeli intellekt modeli "WISE" we ygtybarly emeli intellekt görnüşi

TÜBİTAK BİLGEM Emeli intellekt institutynyň müdiri Mehmet Hakki , Türkiýanyň emeli intellekt ekosistemasyny güýçlendirmek üçin ýokary öndürijilikli hasaplaýyş (HPC) infrastrukturasyny we ygtybarly emeli intellekt tehnologiýalaryny netijeli ulanmaga ünsi jemledi. Institutyň 2021-nji ýylda döredilendigini mälim eden Hakly, gözlegleriň 2022-nji ýylda öndürilen emeli intellekt rewolýusiýasy bilen täze ölçege geçendigini aýtdy.

Türkiýanyň öz dili we esasy modeli, BİLGE , TÜBİTAK ULAKBİM bilen hyzmatdaşlykda BİLGE-iň ösüşiniň taryhy öwrülişik bolandygyny aýtdy we "TRUBA bilen başlanan we ARF bilen dowam etdirilen işde hasaplama ylymlarynyň infrastrukturasyny emeli intellektual programmalara uýgunlaşdyrmak üçin köp tagallanyň gerekdigini aýtdy. Häzirki wagtda BİLGE 1 milliard 9 milliard parametrli iki sany “noldan başlap” (noldan başlap taýýarlanan) model bilen işlenip düzüldi. "27 milliard 32 milliard parametrli iki sany" üznüksiz taýýarlyk "türk bazasy bar. Bu etapda GPU infrastrukturasyny 27 göterim has netijeli ulanmagy başardyk "-diýdi. Şeýle hem, institut hökmünde emeli intellekt howpsuzlygy pudagynda işleýändiklerini we AI, OECD we ESUNESKO boýunça Global Hyzmatdaşlyk ýaly abraýly halkara guramalarynda Türkiýe işjeň wekilçilik edýändigini aýtdy.