Sümeyye Erdogan Baýraktar GITEX Ai Türkiye 2026-da çykyş etdi: "Emeli intellektiň adalatly taýýarlanmagy möhümdir"

Stambul sergi merkezi, dünýä tehnologiýa dünýäsiniň iň abraýly ýygnaklaryndan birini geçirýär. Prezidentiň maýa goýum we maliýe edarasy tarapyndan ýerleşdirilen we Senagat we tehnologiýa ministrliginiň strategiki hyzmatdaşlygynda "GITEX Ai Turkey 2026" emeli intellekt dünýäsiniň öňdebaryjylaryny bir ýere jemlän Anadolu gullugynyň global aragatnaşyk hyzmatdaşlygy astynda gapylaryny açdy. Aýal-gyzlar we demokratiýa gaznasynyň (KADEM) Ynamdarlar geňeşiniň başlygy Sümeýýe Erdogan Baýraktar, çäräniň iň ajaýyp sessiýalarynyň biri bolan "Emeli intellekt döwründe aýallar, liderlik we adam gönükdirilen täzelik" paneline gatnaşdy.

"Emeli intellekt diňe bir inersenerler üçin möhüm zat däl"

Panelde eden çykyşynda emeli intellektiň sosial täsirleri barada durup geçen Sümeýye Erdogan Baýraktar bu tehnologiýanyň diňe bir inersenerleriň ýa-da tehnologiýa kompaniýalarynyň monopoliýasy astynda däldigini aýtdy. Emeli intellektiň durmuşyň ähli ugurlaryna aralaşandygyny mälim eden Baýraktar, bu sanly özgerişde jemgyýetiň dürli gatlaklarynyň nirededigini gowy seljermegiň zerurdygyny aýtdy. Bu özgerişlik işinde aýallaryň möhüm rol oýnaýandygyny mälim eden Baýraktar, panelden soň KADEM stendine baryp gördi we ýerine ýetirilen taslamalar barada journalistsurnalistlere möhüm beýanat berdi.

Tehnologiýadaky aýallar üçin KADEM-iň görüş we innowasiýa ädimleri

Baýraktar, KADEM hökmünde 2020-nji ýyldan bäri aýallaryň tehnologiýa bilen gatnaşygyny içgin öwrenýändiklerini we bu ugurda möhüm gözlegleriň geçirilendigini aýtdy. 2020-nji ýylda "Sanly döwürde adamda galmak" we 2024-nji ýylda "Emeli intellekt we aýallar" mowzugy bilen iki sany uly halkara sammitiniň geçirilendigini ýatlatdy. Teoretiki infrastrukturany akademiki alsurnallar, ussahanalar we paneller bilen berkitmek bilen bir hatarda bu ugurda işjeň rol oýnaýandyklaryny mälim eden Baýraktar, "Täzeçillik programmasyndaky aýallar" arkaly emeli intellekt we tehnologiýa gönükdirilen zenan telekeçileri we kooperatiwleri goldaýandyklaryny we iň soňunda "Emeli intellekt we aýallar taslamasy" durmuşa geçirilendigini aýtdy.

Sanly dünýäde jyns taýdan kemsitme howpy

Baýraktar tehnologiýanyň baş aýlanýan tizlikde ösýändigini we başlangyç edýänler üçin amatlydygyny, şeýle hem emeli intellektiň fonundaky howplara ünsi çekdi. Emeli intellektiň taýýarlanyşynda erkekleriň agdyklyk edýän gurluşynyň agdyklyk edýändigini mälim eden Baýraktar, "Aýallaryň emeli intellektiň emele gelmegine ýeterlik derejede gatnaşmaýandygy, hakyky dünýädäki diskriminasiýany sanly dünýä geçirmek howpuny döredýär. Aslynda, bu töwekgelçiligiň hakykata öwrülendigini görýäris" -diýdi. Emeli intellekt algoritmleriniň işe almak prosesinde we karz arzalarynda aýal-gyzlara garşy oňaýsyz karar berýändikleriniň anyk mysallaryny getirip, Baýraktar ulgamlaryň has adalatly gurulmalydygyny aýtdy we KADEM stendinde öz taslamalaryny görkezen zenan telekeçiler bilen buýsanýandygyny aýtdy.