İran-ABD Görüşmelerinde Çıkmaz: Anlaşma Neden Sağlanamadı?

İran ile ABD arasında Pakistan'ın İslamabad kentinde gerçekleştirilen doğrudan görüşmeler, herhangi bir anlaşmaya ulaşılamadan sonuçlandı.

İsrail medyasındaki haberlere göre, İslamabad'daki müzakerelerde ABD'nin, dondurulmuş fonların belirli bir kısmını serbest bırakmayı ve saldırıları durdurmayı kabul ettiği iddia edildi.

20 Yıllık Dondurma Talebi

Washington'un, İran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl süreyle durdurmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istediği, ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan vergi ödemeden geçiş izni talep ettiği belirtildi.

İran tarafının, “Tahran’dan gelen direktiflerin aksine” nükleer konuyu masaya yatırdığı, ancak taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının derin olduğu bildirildi.

‘Anlaşmayı Bozdular’

İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, İran'ın nükleer programı konusunda güvence vermek ve iyi niyetini göstermek amacıyla 430 kilogram yüksek zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeyi önerdiğini açıkladı. "İran, ABD ve Suudi Arabistan’ın katılımıyla bir seyreltme konsorsiyumu kurulacaktı ancak anlaşmayı bozdular" diye ekledi.

İran'ın, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerden ücret talep etme önerisine değinen Nikzad, ABD'nin bu öneriye ortak olmak istediğini fakat İran'ın teklifi reddettiğini vurguladı. "'ABD'yi de içeren bir Hürmüz Boğazı yasal rejimi oluşturalım' dediler. Peki, sizin Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde ne işiniz var?" şeklinde konuştu.

Görüşmeleri Çıkmaza Sokan Aşamalar

The Guardian gazetesi de sürecin nasıl tıkandığını açıkladı. Başlangıçta Vance ile ABD'nin barış elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran tarafına yazılı öneriler sundu. Yaklaşık 70 kişilik İran heyetine, İran Meclis Başkanı Mohammad Kalibaf liderlik etti, heyette İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de bulundu.

Ancak haberler, görüşmelerin kısa sürede tıkandığını belirtti. Diplomatik kaynaklara göre, 43 gün önce savaşa neden olan ana anlaşmazlık konularında neredeyse hiç ilerleme sağlanamadı. Yaklaşık 400 kilogram yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun geleceği belirsizliğini korurken, Tahran Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma konusunda geri adım atmayı reddetti.

İlk Gerilim Ne Zaman Başladı?

Haberlere göre, ilk gerilim işaretleri İran medyasının ABD’yi boğaz konusundaki "aşırı talepler" ile suçlamasıyla ortaya çıktı. İddialara göre, Washington, barış anlaşmasının bir parçası olarak, Hürmüz’den geçen gemilerden ücret alınmasını öngören bir düzenleme önermişti.

Asıl Çıkmaz Neydi?

Habere göre, asıl çıkmaz, daha önce Şubat ayında Cenevre’deki görüşmeleri de bozan nükleer program meselesiydi. İran, nükleer silah istemediğini savunsa da programından vazgeçmeye yanaşmadı.

Bir diğer önemli engelin güvensizlik olduğu belirtildi. İranlı yetkililer, Kushner ve Witkoff’un sunduğu önerilere güvenmediklerini dile getirdi.

İlginizi Çekebilir: ABD-İsrail-İran savaşı 45. gününde: Ablukaya saatler kala rest! 'Hiçbir liman güvende olmaz' Haberi Görüntüle

İlginizi Çekebilir: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan: İsrail, Türkiye'yi yeni düşman ilan etme arayışında Haberi Görüntüle