İşletmeler İçin Depozito Sistemi Başladı: Detaylar ve Nasıl Kayıt Olunur?

1 Temmuz itibarıyla, Türkiye genelinde Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması işletmeler için resmen başlıyor. Bu sistem dahilinde, ambalajlı içecek satışı veya servisi yapan tüm işletmelerin, "dbys.gov.tr" adresinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne kayıt olmaları ve operatörlerini seçmeleri gerekiyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi kapsamında, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA uygulaması, 1 Temmuz'dan itibaren tüm ülke genelinde aktif hale gelecek. Bu uygulama, plastik, cam ve alüminyum ambalajların depozito altına alınarak ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor. Sistemle birlikte, yıllık 30 milyar liralık doğrudan bir ekonomik katkı sağlanması bekleniyor. Marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de bu tarihten itibaren depozito iade noktalarına dönüşecek. İşletmeler, seçtikleri operatörler aracılığıyla teşvik bedeli elde ederken, artan müşteri trafiği sayesinde de ek gelir ve rekabet avantajı kazanacak. Ayrıca, alışveriş merkezleri, havalimanları ve hastaneler de bu sistemde iade noktası olarak yer alabilecekler. Sisteme dahil olmak isteyen işletmelerin, 1 Temmuz öncesi dbys.gov.tr üzerinden kayıtlarını tamamlamaları ve yetkili bir operatör seçmeleri gerekiyor.

Geri Dönüşüm Seferberliği Başlıyor

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, bu yeni düzenlemenin geri kazanım odaklı tüketim alışkanlıklarını teşvik ettiğini belirterek, "Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz bu sistemin en önemli paydaşları olacak. Marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafelerin DBYS'ye kayıtlarını tamamlamaları, ambalajların doğru şekilde toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik öneme sahip. Tüm işletmeleri, çevresel hedeflerimize ulaşmamız ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmemiz adına bu dönüşümün bir parçası olmaya davet ediyoruz," açıklamasında bulundu.

İşletmeler, DBYS'ye kayıt olarak yetkili bir operatör seçecek

2025 yılına kadar kademeli olarak uygulanacak olan DOA, Türkiye'de üretimden geri dönüşüme kadar olan süreçlerin dijital olarak izlenebileceği entegre bir model sunuyor. Döngüsel ekonomi kapsamında, atıkların doğaya karışmasını önlemeyi, ambalajların ekonomiye yeniden kazandırılmasını ve doğal kaynak tüketiminin azaltılmasını hedefliyor. Sistemin işlemesi için satış noktalarında iade altyapısı oluşturulacak. Büyük mağazalar ve zincir mağazalarda depozito iade makineleri kurulacak, diğer işletmelere ise ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından ücretsiz sağlanacak. HOREKA (otel, restoran, kafe) işletmeleri, kendi tüketimlerinden kaynaklanan ambalajları biriktirerek seçtikleri operatöre teslim edecekler.

İşletmelerde toplanan ambalajlar, operatörler tarafından düzenli olarak teslim alınarak sayma ve doğrulama merkezlerine gönderilecek. Daha sonra geri dönüşüm tesislerinde işlenerek yeniden hammaddeye dönüştürülecek. Tüketiciler, "DOA" logolu ambalajlarını iade noktalarına veya makinelere teslim ederek ambalaj iade bedellerini alabilecekler. DOA mobil uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına aktarılan bu bedeller, banka hesaplarına transfer edilebilecek ve ATM'den çekilebilecek ya da alışverişlerde kullanılabilecek.

2026 yılı itibarıyla, depozito yönetim sistemlerinin dünya genelinde 750 milyon kişiye ulaşması bekleniyor. Türkiye, bu dönüşümde güçlü bir adım atarak, dijital altyapısı ile uluslararası düzeyde örnek teşkil eden bir model sunmayı hedefliyor.