Türkiye'de Depozito Sistemi Kayıtları Başladı

Türkiye'nin atık yönetimi kapsamında geliştirdiği yeni sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından destekleniyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) yönetiminde başlatılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) programı, 1 Temmuz 2026'da ülke genelinde uygulanmaya başlayacak. Hedef, cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajlarının geri dönüşüm yoluyla ekonomiye kazandırılması ve yıllık 30 milyar TL katkı sağlanmasıdır.

1 Temmuz 2026'dan itibaren, 'DOA' logolu içeceklerin satışını yapan mağaza, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler depozito iade noktaları olarak hizmet verecek. İşletmeler, bu sistem sayesinde hem teşvik bedelleri alacak hem de artan müşteri trafiği ile gelirlerini artırabilecek. Ayrıca, alışveriş merkezleri, havalimanları ve hastaneler gibi yerler de iade noktaları arasına katılabilecek.

Depozito sistemine katılmak isteyen işletmeler için 1 Temmuz'dan önce dbys.gov.tr adresinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kaydolmaları ve bir operatör seçmeleri gerekiyor.

ÖZTÜRK: “GERİ DÖNÜŞÜM HAMLESİ BAŞLIYOR”

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, yeni sistemin 'at-kurtul' alışkanlığını değiştireceğini ve iade odaklı tüketim davranışını teşvik edeceğini belirtti. Öztürk, her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm sürecine dahil edilmesiyle, çevre kirliliğinin önemli ölçüde azalacağını söyledi.

Öztürk, konuşmasına şöyle devam etti: “Türkiye genelinde Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) ile güçlü bir geri dönüşüm hamlesi başlatıyoruz. İçlerinde marketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafelerin bulunduğu işletmeler, bu sistemin sahadaki ana unsurları olacak. DBYS'ye kayıt yaptırarak sisteme katılan işletmeler, çevre hedeflerimize ulaşmada ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmede önemli rol oynayacak. Tüm işletmeleri bu dönüşüme katılmaya davet ediyoruz.”

DOA SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ

2025 itibarıyla kademeli olarak devreye alınan DOA sistemi, üretimden geri dönüşüme kadar olan sürecin dijital takibini sağlayarak, dünyaya örnek olacak bir model sunuyor. Sistem, döngüsel ekonomi yaklaşımının merkezinde yer alarak, atıkların doğaya karışmasını önlemeyi ve ambalajların yeniden ekonomiye kazandırılmasını hedefliyor.

Sistemin işleyişi, satış noktalarında kurulacak iade altyapısı üzerinden yürütülecek. İşletmeler DBYS'ye kaydolduktan sonra bir operatör seçecek. Büyük mağazalarda ve zincir mağazalarda Depozito İade Makinesi (DİM) kurulması zorunlu olacak, diğer işletmelere ise el terminalleri, şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler ücretsiz olarak sağlanacak. Otel, restoran ve kafeler ise kendi tüketimlerinden artan ambalajları toplayarak operatörlerine teslim edecek.

İşletmelerden toplanan ambalajlar, operatörler tarafından düzenli olarak alınarak sayma ve doğrulama merkezlerine götürülecek; ardından geri dönüşüm tesislerinde işlenip yeniden hammaddeye dönüştürülecek.

Sistemle birlikte tüketiciler, iade bedellerini 'DOA' logolu ambalajları iade noktalarına veya makinelerine teslim ederek alabilecekler. DOA mobil uygulaması üzerinden iade bedelleri kullanıcı hesaplarına aktarılarak, banka hesabına transfer edilebilecek, ATM'den çekilebilecek veya alışverişlerde kullanılabilecek.

TÜRKİYE'NİN TEKNOLOJİK ATILIMI

Dünya genelinde 20'den fazla ülkede uygulanan depozito yönetim sistemleri, çevre bilinciyle hızla yaygınlaşıyor. 2026 itibarıyla 70 ülke veya eyalette yaklaşık 750 milyon kişiye ulaşması beklenen sistemlerin arasında, Türkiye de dijital altyapısıyla dikkat çeken bir örnek oluşturmayı hedefliyor.