İSO 500'de AR-GE Harcamaları 2025'te Rekor Kırdı

Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nun AR-GE harcamaları, 2025 yılında önemli bir artış göstererek 79,7 milyar liraya ulaştı. Bu rakam, üretimden satışlara oranla %0,72 seviyesine yükseldi ve 2015'ten bu yana en yüksek düzeye çıktı.

AR-GE Harcamalarında Büyük Artış

2024 yılında AR-GE harcamaları 60,7 milyar lira olarak kaydedilmişti. Ancak 2025'te bu miktar yaklaşık %31,4 oranında artarak 79,7 milyar lira seviyesine ulaştı. Bu artış, sanayi sektörleri arasında AR-GE'ye verilen önemi gözler önüne seriyor.

Öne Çıkan Sektörler

En fazla AR-GE harcaması yapan sektörler arasında motorlu kara taşıtları 39,1 milyar lira ile ilk sırada yer alırken, elektrikli teçhizat imalatı 9,7 milyar lira ve bilgisayar-elektronik sektörü 8,6 milyar lira ile onu takip etti. Bu üç sektör, toplam AR-GE harcamalarının %72,1'ini oluşturdu.

Farklı Sektörlerde AR-GE Yoğunluğu

Firma başına AR-GE harcaması en yüksek olan sektör 1,2 milyar lira ile bilgisayar-elektronik sektörü oldu. Motorlu kara taşıtları sektörü 909,6 milyon lira ve ulaşım araçları imalatı 639 milyon lira ile sıralamada yer aldı. Elektrikli teçhizat imalatında ise bu rakam 373,2 milyon lira olarak gerçekleşti.

AR-GE Faaliyetinde Süregelen Artış

AR-GE yapan firma sayısı 2013-2018 döneminde belirgin bir artış gösterdi. 2017'de ilk kez firmaların yarıdan fazlası AR-GE faaliyeti yürütürken, bu sayı 2018'de 276'ya ulaştı. 2025 yılında ise AR-GE yapan firma sayısı 273 olarak kaydedildi.

Gıda Ürünleri İmalatı Lider Konumda

2025 yılı itibarıyla en fazla AR-GE yapan firma sayısı 50 ile gıda ürünleri imalatında görüldü. Motorlu kara taşıtları 43 ve elektrikli teçhizat imalatı 26 firma ile bu sektörü izledi. Kimyasal ürünler ise 24 firma ile listede yer aldı.

Teknoloji Yoğunluklarına Göre Dağılım

2025 yılında düşük teknoloji yoğunluklu sektörlerin katma değer içindeki payı %33 iken, orta-düşük teknoloji yoğunluklu sektörler de aynı oranda pay aldı. Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin payı ise %26,4 ile son beş yılın en düşük seviyesine indi.

Yüksek Teknolojiye Yönelim

Yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin payı kademeli artışını sürdürerek ilk kez 2018'de %5'in üzerine çıkmıştı. 2025'te ise bu oran %7,6'ya yükseldi.

İSO 500'ün Teknoloji Dağılımı

İSO 500'deki firmaların 2025 yılı itibarıyla 179'u düşük, 136'sı orta-düşük, 138'i orta-yüksek ve 20'si yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerde faaliyet gösteriyor. Bu veriler, teknoloji yönelimli sektörlerin İSO 500 içindeki önemini vurguluyor.

Katma Değer Dağılımı

Orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin katma değer içerisindeki payı 2019'da %30,4 ile ilk kez %30'u aşarken, 2023'te bu oran %37,4 ile rekor seviyeye ulaştı. 2024 ve 2025'te ise bu oran %34 olarak kaydedildi.

Genel olarak, İSO 500'ün brüt katma değerinin büyük bir kısmı halen düşük ve orta-düşük teknoloji yoğunluklu sektörlerden sağlanıyor.