ISO 500-de gözleg we barlag çykdajylary 2025-nji ýylda rekord goýýar

Türkiye 500 iň uly senagat kärhanasynyň gözleg we barlag çykdajylary 2025-nji ýylda ep-esli ýokarlandy we 79,7 milliard lira boldy. Bu görkeziji önümçilik-satuw bilen deňeşdirilende 0.72% -e çenli ýokarlandy we 2015-nji ýyldan bäri iň ýokary derejä ýetdi. Şeýle-de bolsa, 2025-nji ýylda bu mukdar takmynan 31,4% ýokarlandy we 79,7 milliard lira ýetdi. Bu ýokarlandyryş, senagat pudaklarynyň arasynda gözleg işlerine berlen ähmiýeti açýar.

Görnükli pudaklar

Gözleg we gözleg işlerine iň köp sarp edýän pudaklaryň arasynda awtoulag serişdeleri 39,1 milliard lira bilen birinji orunda durýar, elektrik enjamlaryny öndürmek 9,7 milliard lira we kompýuter-elektronika pudagy 8,6 milliard lira. Ol munuň yzyna düşdi. Bu üç pudak, gözleg we barlag çykdajylarynyň umumy mukdarynyň 72,1% -ini emele getirdi. Awtoulag serişdeleri pudagy 909,6 million lira we 639 million lira bilen öndürilýän ulag ulaglary sanawynda. Elektrik enjamlaryny öndürmekde bu görkeziji 373,2 million lira boldy. Kompaniýalaryň ýarysyndan gowragy 2017-nji ýylda ilkinji gezek gözleg we barlag işlerini geçiren hem bolsa, bu san 2018-nji ýylda 276-a ýetdi. 2025-nji ýylda gözleg we barlag işlerini amala aşyrýan kompaniýalaryň sany 273 diýlip hasaba alyndy. Awtoulag gury ýer ulaglary we elektrik enjamlaryny öndürmek 26 kompaniýa bilen bu pudagy yzarlady. Himiýa önümleri 24 kompaniýalar bilen sanawda bardy. Orta ýokary tehnologiýa talap edýän pudaklaryň paýy soňky bäş ýylyň iň pes derejesi bolan 26,4% -e çenli azaldy. ISO 500-de kompaniýalaryň 2025, 179 pes, 136 orta pes, 138 orta we ýokary 20 ýokary tehnologiýa talap edýän pudaklarda işleýär. Bu maglumatlar, ISO 500-iň çäginde tehnologiýa gönükdirilen pudaklaryň ähmiýetini nygtaýar. 2024-nji we 2025-nji ýyllarda bu nyrh 34% diýlip hasaba alyndy.

Umuman aýdanyňda, ISO 500-iň jemi goşulan bahasynyň uly bölegi henizem pes we orta pes tehnologiýa intensiwligi pudaklary tarapyndan üpjün edilýär.