İspanya'da Siyasi Deprem: Sebte Günü Hükümet Karşıtı Dev Protestolara Sahne Oldu

İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte üzerindeki egemenliğini simgelemek amacıyla her yıl geleneksel olarak 2 Eylül'de kutlanan "Sebte Günü", bu yıl ülke genelinde büyük bir siyasi krize ve hükümet karşıtı ayaklanmaya sahne oldu. Son dönemde Filistin, Lübnan, Yemen ve İran'a yönelik askeri saldırganlığı nedeniyle İsrail'e karşı sert yaptırım kararları alan Başbakan Pedro Sanchez liderliğindeki sol koalisyon hükümeti, bu kez iç politikadaki göçmen krizi ve güvenlik zafiyeti iddialarıyla sarsıldı. Ülke genelinde meydanları dolduran binlerce vatandaş, hükümeti istifaya davet etti.

Göçmen Krizi Sokakları Hareketlendirdi: Muhalefetten İstifa Çağrısı

Belediyeler Federasyonu'nun organize ettiği ve başta başkent Madrid olmak üzere ülkenin pek çok büyük kentinde eş zamanlı olarak gerçekleştirilen gösterilere, ana muhalefette yer alan sağ görüşlü Halk Partisi (PP) ve aşırı sağcı Vox partisi de çok güçlü bir katılım desteği sağladı. Yaklaşık bir ay önce patlak veren düzensiz göçmen krizinin ardından düzenlenen bu ilk büyük kitlesel eylemde, göstericiler Sebte'nin İspanyol kimliğine ve egemenliğine olan bağlılıklarını vurgularken, azınlık sol koalisyon hükümetinin sınır güvenliğini korumadaki yetersizliğini sert sözlerle eleştirdi.

Ellerinde İspanya bayraklarıyla meydanları dolduran öfkeli kalabalıklar, sık sık "hükümet istifa" sloganları atarak tepkilerini dile getirdi. Protestolara katılan Halk Partisi (PP) lideri Alberto Nunez Feijoo, basın mensuplarına yaptığı açıklamada Başbakan Pedro Sanchez'i doğrudan hedef aldı. Feijoo, Başbakan'ı ülkenin sınır güvenliğini zaafiyete uğratmakla ve İspanya'nın toprak bütünlüğünü savunma konusunda tamamen başarısız olmakla suçladı.

Fas Sınırındaki Sızma Girişimi ve Gizli Rapor Tartışması

Muhalefet lideri Feijoo, Sebte sınırında yaşanan kitlesel göçmen akınının arkasında Fas yönetiminin koordineli bir operasyonu olduğunu ileri sürerek, "Tüm göstergeler bu sürecin Fas tarafından bilinçli bir şekilde yönetildiğini ortaya koyuyor" dedi. Bugüne kadar Fas yönetimini koruyucu açıklamalar yapmakla suçladığı İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska'nın derhal görevden el çektirilmesini isteyen Feijoo, Başbakan Sanchez'i ülkeyi acilen erken seçime götürmeye çağırdı.

Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal ise Madrid'deki eylem alanında yaptığı açıklamalarda çok daha sert ifadeler kullandı. Başbakan Sanchez için "tehlikeli bir psikopat" nitelendirmesinde bulunan Abascal, hükümetin Fas rejimine adeta bir uşak gibi hizmet ettiğini iddia etti. Diğer yandan, sağ eğilimli "El Espanol" gazetesinin, Ulusal Göç ve Sınır Merkezi (CENIF) tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü için hazırlanan gizli bir raporu yayımlaması tartışmaları alevlendirdi. Söz konusu raporda, 30 Temmuz tarihinde on binlerce düzensiz göçmenin Sebte'ye kitlesel geçiş riski taşıdığına dair uyarıların yapıldığı ve bu organizasyonun arkasında Fas güvenlik güçlerinin parmağı olduğunun ima edildiği belirtildi.

Başbakan Pedro Sanchez Meclis Kürsüsünde Hesap Verecek

Başbakan Sanchez ve koalisyon ortağı Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) üyesi bakanlar, daha önce yaptıkları savunmalarda, olay öncesinde istihbarat birimlerinden bu yönde hiçbir resmi uyarı almadıklarını ve Fas'ın bu olayları organize ettiğine dair somut bir kanıt bulunmadığını iddia etmişti. Ancak yayımlanan CENIF raporu ve sosyal medyaya yansıyan bazı görüntüler, hükümetin bu savunmasını zayıflattı. Tepkileri dindirmek amacıyla açıklama yapan Emniyet Genel Müdürü Francisco Pardo, 30 ve 31 Temmuz'da Sebte sınırında yaşanan olayların Fas güvenlik güçlerince planlandığını gösteren resmi bir polis raporu olmadığını söylese de bu açıklama muhalefetin öfkesini dindirmeye yetmedi. Başbakan Sanchez'in, yaşanan bu krizin ardından yarın Meclis Genel Kurulu'nda milletvekillerinin karşısına çıkarak kapsamlı bir açıklama yapması bekleniyor.

Sebte Sınırında Neler Yaşanmıştı?

Hatırlanacağı üzere, 30-31 Temmuz tarihlerinde Fas'ın Fenidek kenti kıyılarından İspanya egemenliğindeki Sebte kentine doğru yaklaşık 70 bin düzensiz göçmen deniz yoluyla yüzerek sınır geçişi teşebbüsünde bulunmuştu. Yaşanan bu olağanüstü kriz karşısında İspanyol hükümeti tüm yerel ve ulusal kaynaklarını seferber etmiş, sınır güvenliğini yeniden tesis edebilmek amacıyla bölgeye askeri birliklerin sevk edilmesine karar vermişti. Sınırı geçmeye çalışırken denizde hayatını kaybeden göçmenlerin sayısı ise resmi kayıtlara 88 olarak geçmişti.

İç politikada bu sıcak gelişmeler yaşanırken, dış politikada da hareketli günler geçiren Sanchez hükümeti, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarına karşı en sert duruşu sergileyen Avrupa ülkelerinden biri olmuştu. İspanya, Tel Aviv yönetimiyle olan diplomatik ilişkilerini sınırlandırmış, İsrail ile yapılan tüm silah ticaret anlaşmalarını askıya alarak kalıcı askeri ambargo kararı uygulamaya koymuştu.