İsrail'in Lübnan'da Beyaz Fosfor Kullanımı Tartışma Yarattı

İsrail'in Lübnan üzerindeki askeri operasyonlarında beyaz fosfor kullanıldığı iddiaları, New York Times tarafından sunulan görsel kanıtlarla daha da dikkat çekici hale geldi. Beyaz fosforun, özellikle sivil nüfusun yoğun olduğu bölgelerde kullanıldığı iddiası, uluslararası hukuk açısından ciddi endişeler doğurdu.

Beyaz Fosfor Kullanımı ve Etkileri

İsrail ordusunun, Lübnan'da stratejik bölgelerde beyaz fosfor bombası kullandığı iddia ediliyor. Bu tür mühimmat, temas ettiği yüzeyde kendiliğinden yanarak ciddi hasara yol açabilir. Özellikle Nebatiye şehrinde çekilen görüntülerde, İsrail'in Beaufort Kalesi'ni ele geçirdiği sırada beyaz fosfor kullanımının izleri gözlemlendi.

30 Mayıs tarihinde çekilen görüntülerde, şehrin üzerinde yoğun duman izleri tespit edildi. Beyaz fosforun havaya maruz kaldığında yandığı ve kontrol altına alınmasının zor olduğu biliniyor. İsrail'in bu tür mühimmatı kullanması, uluslararası savaş hukuku kapsamında tartışmalara neden oluyor.

Lübnan'da Beyaz Fosforun Yaygın Kullanımı

New York Times'ın haberine göre, beyaz fosforun Lübnan'da sadece Nebatiye ile sınırlı kalmadığı belirtiliyor. Sur sahil kentinin yanı sıra, El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor gibi kasabalarda da benzer kullanımlar olduğu iddia edildi. İsrail'in bu bölgelerdeki faaliyetleri, uluslararası toplumun tepkisini çekmiş durumda.

İddiaların doğruluğu, sosyal medya üzerinden yayılan videolar ve görüntülerle destekleniyor. Görüntülerde, gökyüzünde patlayan mermilerden aşağıya doğru süzülen beyaz fosfor akıntıları dikkat çekiyor. Bu tür mühimmatın Amerikan yapımı M825A1 mermileriyle uyumlu olduğu belirtiliyor.

Geçmişteki Kullanımlar ve Uluslararası Tepkiler

İsrail'in beyaz fosfor kullanımı yeni bir durum değil. Daha önce de Gazze çatışmalarında ve 1982-2006 yılları arasındaki Lübnan savaşlarında benzer kullanımlar belgelenmişti. Anadolu Ajansı'nın yayımladığı "Kanıt" kitabında, Gazze'de sivil alanlarda beyaz fosfor kullanıldığına dair fotoğraflarla belgeler sunulmuştu.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün 2024 raporu, bu tür mühimmatın Lübnan'da yaygın kullanımını eleştiriyor. Raporda, İsrail'in daha güvenli alternatifleri kullanması gerektiği vurgulanıyor. Örgüt, M150 mühimmatı gibi daha az zarar veren seçeneklerin tercih edilmesini öneriyor.

Uluslararası Hukuk ve Beyaz Fosfor Kullanımı

Beyaz fosforun savaş hukukuna uygunluğu, kullanıldığı bağlama bağlı olarak tartışmalı. Uluslararası hukuk, sivillerin yaşadığı bölgelerde bu tür mühimmatın kullanımını yasaklıyor. İsrail'in bu kuralları ihlal ettiği iddiaları, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından dikkate alınıyor.

Lübnan hükümeti, İsrail'in beyaz fosfor kullanımına ilişkin kaygılarını uluslararası platformlarda dile getirdi. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne gönderilen mektuplarda, 600'den fazla yangının beyaz fosfor nedeniyle çıktığı bildirildi.

Gelecekteki Olası Gelişmeler

İsrail'in beyaz fosfor kullanımı, uluslararası arenada geniş yankı uyandırmaya devam ediyor. Lübnan hükümetinin bu konudaki girişimleri, gelecekteki diplomatik ilişkilerde belirleyici olabilir. Dünya Sağlık Örgütü'nün de belirttiği gibi, beyaz fosforun sağlık üzerindeki olumsuz etkileri, uluslararası toplumu bu konuda daha dikkatli olmaya itebilir.