İstanbul'da Direnişin ve Demokrasinin Sembolü: 15 Temmuz Hafıza Mekanları

15 Temmuz 2016 gecesi Türkiye'nin karşı karşıya kaldığı hain darbe girişimine karşı, İstanbul'un dört bir yanında eşsiz bir direniş sergilendi. O dönemki adıyla Boğaziçi Köprüsü olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü başta olmak üzere; Saraçhane, Çengelköy, Atatürk Havalimanı, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Vatan Yerleşkesi, Acıbadem Türk Telekom Bölge Müdürlüğü ve Orhanlı Gişeleri gibi birçok kritik noktada halk darbecilere geçit vermedi. Türkiye genelinde 253 vatan evladının şehit düştüğü, 2 bin 700'den fazla vatandaşın ise gazi olduğu o tarihi gecenin izleri, inşa edilen anıtlar, müzeler ve sembol mekanlarla canlı tutuluyor.

Hafıza 15 Temmuz Müzesi: 2 Milyona Yakın Ziyaretçiyle Tarihe Işık Tutuyor

Darbe girişiminin merkez üslerinden biri olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün girişinde yer alan Hafıza 15 Temmuz Müzesi, bugüne kadar yaklaşık 2 milyon ziyaretçiyi ağırlayarak adeta bir çekim merkezi haline geldi. Türkiye ve dünya tarihindeki darbeler ile sömürgecilik geçmişinin de mercek altına alındığı müzede, darbecilerin tankla ezdiği bir otomobil sergileniyor. Ziyaretçilere o gecenin atmosferini hissettirmek amacıyla tasarlanan 3 boyutlu ve dijital projeksiyon odalarında, gerçek tank sesleri ve kritik anların görüntüleri yankılanıyor.

Giriş duvarında büyük harflerle "Unutma" yazan ve tavanından 253 şehidi simgeleyen beyaz güvercin maketlerinin süzüldüğü müzede, çok özel kişisel eşyalar da yer alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın halkı meydanlara çağırdığı tarihi yayının yapıldığı gazeteci Hande Fırat'a ait cep telefonu müzenin en dikkat çekici parçalarından birini oluşturuyor. Ayrıca, darbeci generali alnından vurduktan sonra şehit edilen Kahraman Astsubay Kıdemli Başçavuş Ömer Halisdemir'in beresi ve kaması ile şehit ve gazilerin o gece giydiği ayakkabılar da müzede özel bir alanda sergileniyor.

Şehitler Makamı ve Saraçhane'deki Abdest Alan Kahramanların Anıtı

Köprünün Anadolu Yakası çıkışındaki Şehitlik Parkı'nda konumlanan 15 Temmuz Şehitler Makamı, milli birlik ve beraberliği simgeleyen beşgen mimarisi ve çelik kubbesiyle dikkat çekiyor. Her şehit için bir selvi ağacı ve gülün dikildiği bu alanda, 253 şehidin isimlerinin yazılı olduğu kitabeler bulunuyor. Kubbenin tam merkezinde Allah'ın isimlerinden "Hu ve Eş-Şehid" yazısı dönerken, merkezdeki havuz Bakara Suresi'nin 156. ayetindeki "Biz Allah'a aidiz ve nihayet O'na döneceğiz" mealine işaret ediyor. Makam, 24 saat kesintisiz sela okunacak şekilde hizmet veriyor.

Darbe gecesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi önünde darbecilerin kurşunlarına hedef olmadan önce süs havuzunda abdest alıp şehadete hazırlanan kahramanlar için ise Saraçhane 15 Temmuz Anıtı inşa edildi. Hollywood stüdyolarında kullanılan özel silikon ve fiber malzemelerle üretilen heykellerde, gerçek insan kılı kullanılarak olağanüstü bir gerçekçilik sağlandı. Güvenlik kameralarından elde edilen gerçek görüntülerin detaylıca incelenmesiyle modellenen heykeller, dış hava şartlarından korunması amacıyla şeffaf bir camekan içinde sergileniyor.

Çengelköy, Bağcılar ve Beşiktaş'ta Yükselen Demokrasi Nişaneleri

Çengelköy'de sergilenen destansı direnişi unutturmamak adına yapılan 15 Temmuz Şehitler Çeşmesi, 35 ton ağırlığında, tek parça doğal mermerden geleneksel yöntemlerle işlenerek "kan damlası ve gözyaşı" şeklinde tasarlandı. Çeşme; dökülen kanları, gökten gelen rahmeti ve şehitleri vuran kurşunları simgeleyen bütünsel bir anıt formuna sahip. Bağcılar'da yükselen 15 Temmuz Şehitler Anıtı ise farklı görüşlerden insanların tek yürek olmasını simgeleyen kenetlenmiş mimari hatlarıyla öne çıkıyor. Üzerinde kurşun, tank ve bomba figürlerinin yer aldığı bu anıtta, "Tek Millet, Tek Bayrak, Tek Vatan, Tek Devlet" ilkesi vurgulanıyor.

Beşiktaş Ortaköy sırtlarında, köprüye hakim bir noktada inşa edilen 15 Temmuz Demokrasi ve Cumhuriyet Anıtı ise ay-yıldızı göğe yükselten 249 el figürüyle dikkat çekiyor. Heykelin yüksekliği Cumhuriyet'in ilanına atıfla 1923 santimetre, Türkiye haritasının yüksekliği ise İstanbul'un fethini simgeleyecek şekilde 1453 santimetre olarak ayarlandı. Anıtın altındaki mermer kaidede, Çanakkale'den Kurtuluş Savaşı'na, Kore'den Kıbrıs'a ve terörle mücadeleden 15 Temmuz'a kadar vatan uğruna can vermiş tüm şehitlerin isimleri yan yana yaşatılıyor. Fatih Sultan Mehmet Han ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk rölyefleri ise geçmişten geleceğe uzanan değerlerin kopmaz bir bütün olduğunu simgeliyor.