İstanbul'da Kentsel Dönüşümde Yeni Dönem: 2026'nın Farkı

DUYGU ERDOĞAN / İSTANBUL - İstanbul'da deprem tehlikesine karşı kentsel dönüşüm çalışmaları hız kazandı. 1.5 milyon riskli konutun bulunduğu şehirde, hem kamu hem de özel sektörün katkılarıyla dönüşüm projeleri destekleniyor. 2026 yılı, çeşitli finansman kaynaklarının birleştiği ve vatandaşlara geniş desteklerin sunulduğu bir yıl olarak ön plana çıkıyor. İşte İstanbul'daki kentsel dönüşüm imkanları...

İstanbul'da iki yıl önce başlatılan ‘Yarısı Bizden’ kampanyası kapsamında, vatandaşlara evlerini yeniden yapılandırmaları için 1 milyon 875 bin TL'lik destek sağlanıyor. Kampanyaya olan yoğun ilgi sayesinde birçok bina yeniden inşa edildi. Yıl sonunda sona erecek olan kampanya, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yeni düzenlemeleriyle daha fazla kişiye erişmeyi hedefliyor. 31 Aralık'a kadar ev ve iş yerlerini riskli yapı olarak tescil ettirenler bu avantajdan faydalanabilecek, böylece yılsonuna kadar süreci tamamlayamayanlar da kampanyaya dahil edilecek.

Bu kampanya, İstanbul'un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerine hitap ediyor. Destek kapsamında, yeni inşa edilecek yapıların, eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmemesi gerekiyor. Bu düzenleme, sadece ticari kazanç sağlama amacı taşımayan projelere yönelik olarak tasarlandı.

‘Yarısı Bizden’ kampanyası çerçevesinde, her bir konut için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği sunuluyor. Böylece, toplamda 1 milyon 875 bin TL'lik finansman desteği sağlayan vatandaşlar, evlerini yüklenici firmalar aracılığıyla yeniden inşa ettirebiliyor. Hak sahipleri, diğer konutları için de 1 milyon 750 bin TL’lik kredi imkanından faydalanabiliyor.

Bina bazlı dönüşümde yapılan ödemeler, doğrudan ev sahibine değil, hak sahipleri adına yüklenici firmaya aktarılıyor. İnşaat sürecinde ödemeler, işin başlamasıyla yüzde 30, taşıyıcı sistem tamamlanınca yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 olarak yapılacak.

İstanbul'da kentsel dönüşüm için ev ve iş yerlerini yenilemek isteyenlere, ilk yıl ödemesiz, 180 ay vade ve 0.69 faiz oranıyla 3 milyon TL’ye kadar finansman sağlanıyor. Bu koşullarda aylık taksitler 29 bin TL olarak hesaplanıyor.

İstanbullular, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP) kapsamında 3 milyon TL'ye varan kentsel dönüşüm kredilerinden yararlanabilecek. Bu proje, ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsıyor.

Farklı destek kategorileri de mevcut. Tapuda kayıtlı başka konutu bulunmayanlar, orta ve düşük gelirli vatandaşlar, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri, dullar, yetimler, yüzde 40 ve üzeri engelliler, kadın hane reisleri için yıllık 0,25 faiz indirimi uygulanacak.

Bakanlık, ayrıca kentsel dönüşüm kredilerine faiz desteği sunarak, riskli alanlardaki yapılar için kredi kullanımını teşvik ediyor. Riskli yapılarda en az bir yıl oturan kiracılar veya sınırlı ayni hak sahipleri de (oturum hakkı olanlar) kredi kullanabiliyor. Aynı yerde yeniden inşa edilmeyen ev veya işyerleri için de kredi imkanları sağlanıyor.

Konut yapımı ve edinimi için 1 milyon 250 bin TL, işyeri yapımı için 800 bin TL, işyeri edinimi için 350 bin TL, güçlendirme için 320 bin TL ‘faiz destekli kredi’ veriliyor. Konut kredilerinde 10 yıl, işyeri kredilerinde ise yedi yıl vade uygulanıyor.

Birden fazla konutu olan hak sahipleri için ilk konut yapım ve edinim kredilerinde yıllık 840 baz puan (aylık 0.70), ikinci ve sonraki konutlar için ise 720 baz puan faiz desteği sağlanıyor. Güçlendirme kredilerinde yıllık 600 baz puan, işyeri kredilerinde ise 480 baz puan destek sunuluyor.

Ayrıca, kendi evini dönüştüren vatandaşlar için KDV oranı yüzde 18 yerine yüzde 1 olarak uygulanıyor, bu da önemli bir maliyet avantajı sağlıyor.