Merkez Bankasının Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem 1 Ekim'de Başlıyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden destek mekanizmasında daha esnek ve sade şartların yer aldığı yeni uygulama talimatını yayımladı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Finansal İstikrar Komitesinde ele alınan hususların Merkez Bankası tarafından devreye alındığını belirterek, yeni dönemin 1 Ekim'den itibaren yürürlüğe gireceğini açıkladı.

Bakan Şimşek, düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin, kapsayıcı ve firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu hale getirmek olduğunu ifade etti. İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını bildiren Şimşek, "Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz." dedi.

TCMB'nin "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i ağustos ayında Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Bu doğrultuda hazırlanan yeni uygulama talimatı ile döviz almama taahhüdü kaldırılarak, firmaların katma değerini ve döviz pozisyon oranını esas alan yeni bir sisteme geçiş sağlanacak.

Döviz Almama Taahhüdü Yerine Döviz Pozisyonu Şartı

Yeni talimata göre, destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı katma değerle ilişkilendirilecek ve destek tutarına bir üst limit getirilecek. Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanmasıyla hesaplanan katma değer tutarı kadar olabilecek.

Döviz almama taahhüdü yerine getirilen döviz pozisyonu şartı kapsamında, destekten yararlanacak firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğüne oranının yüzde 10'u aşmaması gerekecek. Firmalar bu oranları, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün geçerli olan "Döviz Pozisyonu Bildirim Formu" ile belgeleyecek.

Tedarikçi Firmalara Doğrudan Destek ve Bankaların Rolü

Yeni düzenleme ile aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmaların da kendi limitleri ölçüsünde destekten doğrudan faydalanabilmesinin önü açılıyor. Aracılı ihracatta, tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin dövizin Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek. Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış limitleri ve döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak.

Öte yandan, aracı bankaların denetim ve kontrol süreçleri sıkılaştırılarak görev ve sorumlulukları artırılacak. Bankalara, firmalardan destek tutarı üzerinden en fazla yüzde 1 komisyon alma imkanı tanınacak. Böylece uygulamanın etkin şekilde yürütülmesi sağlanırken suistimallerin önüne geçilmesi hedefleniyor.