İstilacı Türlere Karşı Yeni Yönetmelik: Türkiye'de Koruma Çalışmaları Artıyor

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, istilacı yabancı türlerin biyolojik çeşitliliğe, ekonomiye ve insan sağlığına potansiyel zararlarına karşı önlemler almayı amaçlıyor.

Yönetmelik kapsamında, istilacı türlerin kasıtlı veya kasıtsız ülkeye girişlerini ve yayılmalarını önlemek için Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi oluşturulacak ve bu liste düzenli olarak güncellenecek.

UİST Listesi'ne bir türün eklenmesi için bilimsel ve teknik kanıtlara dayalı değerlendirmeler yapılacak. Bu türlerin, mevcut ve beklenen iklim değişikliği koşullarında, hem karasal hem de sucul ortamlarda yaşayabilir popülasyonlar oluşturabilecekleri belirlenmeli.

UİST Listesi, Sucul ve Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grupları tarafından hazırlanarak, Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonuna sunulacak. Komisyonun onayıyla liste, Bakanlığın resmi internet sitesinde yayımlanacak.

Risk değerlendirmesi yapılacak

Listeye eklenme sürecinde, türlerin taksonomik kimlikleri, yayılış alanları ve istila geçmişleri gibi faktörler göz önünde bulundurulacak. Ayrıca, potansiyel zararların ekonomik maliyetleri de değerlendirilecek.

UİST Listesi'nde yer alan türler, kasti olarak taşınamayacak, ülkeye sokulamayacak veya herhangi bir yerde bulundurulamayacak. Ayrıca, bu türlerin ticari faaliyetlerde kullanılması da yasaklanacak.

Bilimsel ve tıbbi araştırmalar için üniversiteler, araştırma enstitüleri ve ilgili kamu kurumları, Komisyonun izniyle UİST Listesi'ndeki türler üzerinde çalışabilecek. Üstün kamu yararı söz konusu olduğunda, danışma grubunun uygun görmesi halinde istisnai faaliyet izni de verilebilecek.

İstilacı türlerin kaçması veya yayılması durumunda ise derhal acil durum planları devreye sokulacak. Bu planlar, danışma grupları tarafından hazırlanacak ve Komisyonun onayıyla uygulanacak.

Liste kabul edildikten sonra 18 ay içinde türlerin giriş ve yayılma yolları analiz edilecek. Öncelikli geliş yolları ise potansiyel zararlar göz önünde bulundurularak belirlenecek.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, istilacı türlerin tespiti ve yayılmasının önlenmesi için UİST Listesi'nin yayımlanmasının ardından 36 ay içinde bir izleme sistemi kuracak. Bu sistemle istilacı türlere ilişkin veriler toplanarak kayıt altına alınacak ve kontrol için imha önlemleri uygulanacak.