İzmit Körfezi'nin Geleceği "Dijital İkiz" Teknolojisiyle Güvence Altına Alınıyor

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü ortaklığında yürütülen "İzmit Körfezi Dijital İkiz Çalışması", bölgenin ekolojik geleceğini korumak adına tarihi bir adım olarak bu yılın başında başlatıldı. Proje kapsamında, İzmit Körfezi'ndeki kirlilik unsurları, besin yükleri ve su kalitesindeki değişimler anlık olarak takip edilerek, iyileştirme senaryoları sanal dünyada test ediliyor. Körfezin hidrodinamik ve ekolojik yapısının gerçeğe en yakın şekilde modellenebilmesi amacıyla denizden çok boyutlu ve kapsamlı veriler toplanıyor.

Bilim-2 Gemisi ve Scanfish Teknolojisiyle Kapsamlı Veri Analizi

Bu büyük çevre hareketi doğrultusunda, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsüne ait "Bilim-2 Araştırma Gemisi" ile İzmit Körfezi'nde geniş çaplı örnekleme ve araştırma seferleri gerçekleştirildi. Belirlenen 27 farklı istasyonda, su kolonuna dair derinlemesine ve yüksek çözünürlüklü veriler toplandı. Araştırmalarda kullanılan ileri teknoloji ürünü "Scanfish" cihazı sayesinde, 50 mil boyunca doğudan batıya deniz suyu sıcaklığı, tuzluluk oranları, derinlik, çözünmüş oksijen seviyeleri, klorofil miktarı ve bulanıklık gibi kritik parametreler titizlikle incelendi. Yaklaşık 2 yıl sürmesi planlanan bu bilimsel çalışma, kirlilik risklerinin önceden tahmin edilmesini ve körfezin geleceğine yönelik hayati kararların bilimsel veriler ışığında alınmasını sağlayacak.

Akıllı Teknolojiler ve Kesintisiz İzleme Altyapısı

ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Mantıkçı, İzmit Körfezi'ni tamamen dijitalleştirerek karar vericilere rehberlik etmeyi hedeflediklerini belirtti. Mantıkçı, denizdeki fiziksel, kimyasal ve biyolojik parametrelerin yanı sıra oksijen üreten "fitoplankton" gibi mikroskobik canlıların dağılımını, besin tuzlarını ve Marmara Denizi ile olan çift yönlü akıntıları yerinde incelediklerini ifade etti. Toplanan tüm bu verilerle dijital ortamda simülasyonlar yapılacağını vurgulayan Mantıkçı, "Gelecekte İzmit Körfezi neye evrilecek?" sorusuna yanıt arayacaklarını, bu sistemin iklim değişikliği ve kirlilikle mücadelede güçlü bir karar destek mekanizması olacağını söyledi.

Projenin bir sonraki aşamasında Osmangazi Köprüsü mevkisine yerleştirilecek ADCP (Akustik Doppler Akım Profilleyicisi) cihazı ile 365 gün boyunca kesintisiz akıntı ölçümü yapılacağını söyleyen Mantıkçı, insansız sualtı araçlarıyla mevsimsel yüksek çözünürlüklü verilerin sisteme entegre edileceğini ve böylece yaşayan, dinamik bir dijital ikiz sistemi kurulacağını ekledi.

Marmara Denizi İçin Sürdürülebilir ve Bilimsel Yönetim Modeli

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Birol Balcı ise çevre koruma projelerinin bir tercih değil, gelecek nesillere karşı en temel sorumluluklardan biri olduğunu dile getirdi. Büyükşehir Belediyesi olarak yürüttükleri "İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamuru Temizleme Projesi"ne dikkat çeken Balcı, 2008 yılından bu yana TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) işbirliğiyle su kalitesini düzenli izlediklerini ve deniz süpürgeleriyle temizlik çalışmalarını sürdürdüklerini belirtti.

Ayrıca 2023 yılından itibaren İstanbul Üniversitesi ile dip çamuru temizliğinin deniz ekolojisi üzerindeki biyolojik etkilerini izlediklerini ve balık popülasyonunu artırmak için özel çalışmalar yaptıklarını kaydeden Balcı, 2026 yılı hedefiyle ODTÜ ile yürütülen dijital ikiz projesinin, Marmara Denizi'nin sürdürülebilir yönetimi için bilimsel bir mihenk taşı olacağını ifade etti. Balcı, körfezin her hareketini anbean takip ederek gelecekteki çevresel riskleri bugünden engelleyeceklerini vurguladı.