Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü 44 Yılda 7 Çeltik Çeşidini Tescil Ettirdi

Edirne'nin İpsala ilçesinden sonra Türkiye'nin en önemli çeltik üretim merkezlerinden biri olan Samsun'un Bafra ilçesinde, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü (KTAE) tarafından 1982 yılında başlatılan ıslah çalışmaları meyvelerini verdi. Enstitü, yüksek verimli, kaliteli ve Türk damak tadına uygun 7 çeltik çeşidini tescil ettirirken, yürütülen uluslararası projelerle sulama suyunda yüzde 33'e varan tasarruf sağlayan yöntemleri başarıyla uyguladı.

Erkenci Çeşitlerle İklim Değişikliğine Karşı Önlem

Enstitü Müdürü Doç. Dr. İlyas Deligöz, yürüttükleri araştırmalarda Türkiye koşullarına uyum sağlayan, yüksek verimli, kaliteli, erkenci, hastalık ve zararlılara dayanıklı çeşitler geliştirmeyi hedeflediklerini belirtti. Makineli hasada uygun ve tüketici tercihlerini karşılayan çeşitlere önem verdiklerini vurgulayan Deligöz, "Enstitümüzde yürütülen ıslah çalışmaları sonucunda 7 çeltik çeşidi geliştirilerek tescil ettirilmiştir. Bunlar Karadeniz, Kızılırmak, Bafra Yıldızı, Mevlütbey, Kocamaninci, Gizlenci ve İlkeren çeşitleridir. Yeni çeşitlerin geliştirilmesine yönelik ıslah çalışmalarımız devam etmektedir." dedi.

Geliştirilen çeşitlerden Kocamaninci ve Gizlenci'nin dekara yaklaşık 850 kilogram ile 1 ton arasında verim sunduğunu belirten Deligöz, normalde 130 gün olan olgunlaşma süresini erkenci çeşitlerle 100-105 güne düşürdüklerini ifade etti. Deligöz, yerli çeşitlerin önemine değinerek, "Bizim çeşitlerimiz hem damak tadımıza uygun hem de normal çeşitlerle aynı verime ulaşıyor." diye konuştu. Yaklaşık 100 günde olgunlaşan "İlkeren" çeşidinin üretim planlamasında büyük avantaj sağladığını dile getiren Deligöz, bu çeşidin kışlık sebze yetiştiriciliğinin ardından ikinci ürün olarak ekilebildiğini ve iklim değişikliğinin getirdiği hasat dönemi olumsuzluklarını azalttığını kaydetti.

Sulama Suyunda Yüzde 33'e Varan Tasarruf

Geleneksel çeltik üretiminde tarlaların sürekli su altında tutulması nedeniyle yüksek miktarda su tüketildiğine dikkat çeken Deligöz, sürdürülebilir üretim için su tasarrufu sağlayan yöntemler üzerinde çalıştıklarını belirtti. Bu kapsamda, 6 Akdeniz ülkesinden üniversiteler, araştırma kuruluşları ve özel sektör temsilcilerinin yer aldığı 11 ortaklı uluslararası MEDWATERICE Projesi'ni Bafra'daki deneme alanlarında uyguladıklarını açıkladı.

Alternatif Islatma ve Kurutma (AWD) sulama yöntemiyle geleneksel sulamaya göre yüzde 18 ila yüzde 33 arasında su tasarrufu sağlandığını belirten Deligöz, şunları kaydetti: "Bu yöntemde çeltik verimi ve tane kalitesi ciddi şekilde etkilenmeden sulama suyunun azaltılabileceği ortaya konuldu. Ayrıca Bafra Ovası'nda sulamada kullanılan elektrik enerjisi dikkate alındığında, enerji kullanımı açısından da avantaj sağlayabileceği belirlendi."