Kazakistan'da Yeni Anayasa İçin Oy Kullanma Süreci Başladı

Kazakistan'da vatandaşlar, yeni anayasa taslağının kabul edilip edilmeyeceğine karar vermek için sandık başına gidiyor. Bu anayasa taslağı, parlamenter sistemin yapısında değişiklikler yapılmasını, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının tesis edilmesini ve insan haklarının daha güçlü bir şekilde korunmasını öngören 96 maddelik düzenlemeler içeriyor. Oy kullanma işlemleri, yerel saatle 07.00’de başlayarak 20.00’ye kadar sürecek. Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu'nun verilerine göre, 12 milyon 461 binden fazla kayıtlı seçmen, ülke genelinde kurulan 10 bin 388 sandıkta oylarını kullanabilecek. Referandumun geçerli sayılması için katılım oranının yüzde 50'yi aşması gerekiyor. Taslağın kabul edilmesi için ise katılan seçmenlerin yarısından fazlasının onayı ve bu çoğunluğun cumhuriyet statüsündeki şehirler ve başkent dahil olmak üzere bölgelerin en az üçte ikisinde sağlanması şartı aranıyor.

Yeni Anayasa Taslağında Dil Düzenlemesi

Tek meclisli bir parlamenter sisteme geçişi öngören yeni anayasa, mevcut iki meclisli yapıyı kaldırarak 145 üyeden oluşan Kurultay adlı tek bir meclis kurulmasını planlıyor. Milletvekilleri, nispi temsil sistemiyle beş yıllık bir süre için seçilecek. Anayasa taslağında, cumhurbaşkanı yardımcılığı görevi oluşturulmasının yanı sıra, devlet kurumlarında ve yerel yönetimlerde Kazakça ile birlikte Rusça'nın da resmi dil olarak kullanılmasına izin veriliyor. Ayrıca, halkın katılımını teşvik etmek amacıyla Ulusal Diyalog Platformu olarak Halk Konseyi'nin kurulması, ölüm cezasının tamamen yasaklanması ve kişisel verilerin korunmasının güvence altına alınması gibi önemli düzenlemeler de taslakta yer alıyor.

Referandum sürecinde 38 ülkeden gelen ve 11 uluslararası örgütü temsil eden toplam 359 gözlemci görev yaparken, 31 ülkeden 185 gazeteci de bu süreci izliyor.

Yurt Dışında Sandıklar ve Oy Kullanma Durumu

Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Arman Isetov, yurt dışındaki oy kullanma işlemlerine dair bilgi vererek, 54 ülkedeki diplomatik temsilciliklerde toplam 71 sandığın kurulduğunu açıkladı. Ancak, İran, İsrail, Ürdün, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Lübnan, Kuveyt, Ukrayna ve Etiyopya gibi 10 ülkede sandık kurulmayacağını belirten Isetov, bu durumun karmaşık askeri ve siyasi koşullar ile bu ülkelerde yaşayan Kazakistan vatandaşlarının sayıca az olmasından kaynaklandığını ifade etti. Yurt dışında oy kullanma hakkına sahip 14 bin 380 Kazakistan vatandaşı bulunuyor.

Aliia Raimbekova - Nurdaulet Beibitov