Kazakistan'da Yeni Anayasa İçin Referandum Heyecanı

Astana'dan Bildiriyoruz

Kazakistan genelinde düzenlenen anayasa referandumu, sabah saat 07.00 itibarıyla başladı. Seçmenler, "Kazakistan Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını kabul ediyor musunuz?" sorusuna yanıt vermek üzere sandık başına gidiyor.

Ülke içinde 10 bin 388 sandık kurulmuşken, yurt dışında yaşayan Kazak vatandaşları içinse 54 ülkede oy kullanma imkanı sağlandı. {{IMG_0}}

Toplam nüfusu 20 milyon 500 bini aşan Kazakistan'da, bugün 12 milyon 461 bin 796 kayıtlı seçmenin sandık başına gitmesi bekleniyor. Referandum süreci yerel saatle 20.00'de sona erecek.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev de referandumda oyunu kullandı. Başkent Astana'daki El Farabi Öğrenciler Sarayı'nda oyunu veren Tokayev, basın mensuplarına önemli açıklamalarda bulundu.

Tokayev, bugünü Kazakistan için "kader belirleyici bir gün" olarak nitelendirdi. Yeni anayasanın, ülkenin toprak bütünlüğünü, bağımsızlığını ve egemenliğini pekiştirdiğini belirtti.

"Mevcut anayasamız görevini tamamladı. Ülkemiz 35 yıldır bu belgeye göre yönetildi ancak artık yeni bir anayasa zamanı geldi," diyen Tokayev, yeni anayasanın hazırlanış sürecine aktif olarak katıldığını ve birçok maddeyi bizzat önerdiğini ifade etti.

Eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de oyunu Astana'daki Opera binasında kurulan sandıkta kullandı. {{IMG_1}}

Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) gözlem heyeti için Kazakistan'da bulunan AK Parti Bursa Milletvekili ve TÜRKPA Hukuk İşleri ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkanı Osman Mesten, referandumla ilgili izlenimlerini aktardı.

Mesten, anayasanın yaklaşık yüzde 84'lük bir kısmının değişeceğini ve bunun oldukça önemli bir oran olduğunu dile getirdi. Yeni anayasanın, iki meclisli parlamento sisteminden tek meclisli bir yapıya geçişi içerdiğini belirtti.

"Senato ve Meclisten oluşan mevcut yapı yerine, tamamı seçimle gelecek Kurultay adında yeni bir parlamento oluşturulacak. Bu, demokrasi açısından büyük bir adım," dedi Mesten.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Ahmet Yener de Kazakistan'daki anayasa referandumunu "tarihi bir dönüm noktası" olarak tanımladı. Yener, yeni anayasanın kabul edilmesi halinde Kazakistan demokrasisinin yeni bir yön kazanacağını belirtti.

Referanduma katılımın yoğun olduğunu gözlemlediklerini belirten Yener, "Kazakistan genelinde 70 bin sandık görevlisi görev yapıyor. Sandık alanlarındaki düzenlemeler ve müşahitlerin katılımı, seçimlerin şeffaf ve demokratik bir ortamda gerçekleştiğini gösteriyor," dedi.

Yeni Anayasa Taslağının Detayları

Tek meclisli bir parlamento sistemine geçişi hedefleyen anayasal reformlar, anayasanın yüzde 84'ünü etkileyecek değişiklikleri kapsıyor. Yeni anayasa taslağının kabul edilmesi durumunda, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmesi ve iki ay içinde yeni parlamento seçimlerinin yapılması planlanıyor.

Tokayev, geçen yıl Eylül ayında ülkenin siyasi sisteminin kapsamlı bir şekilde yeniden yapılandırılacağını duyurmuştu. 11 Şubat 2026'da ise yeni anayasa taslağının referanduma sunulmasına yönelik kararnameyi imzaladı.

Yapılan değişiklikler arasında, aile kurumunun sadece erkek ve kadın arasındaki evlilikle kurulabileceğine dair maddeler ve Kazakçanın devlet dili olarak öneminin vurgulandığı noktalar da dikkat çekiyor.