Kentsel Dönüşüm Desteği: Yeni Detaylar Açıklandı

İstanbul'da kentsel dönüşüm sürecini hızlandıracak yeni bir destek paketi açıklandı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın koordinasyonunda, Dünya Bankası'nın finansman desteğiyle yürütülen 'İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi' (İADŞP) kapsamında, İstanbullulara 3 milyon TL'ye kadar kentsel dönüşüm kredisi fırsatı sunulacak. Bu kapsamda kredi başvuruları resmen başladı.

ÖDEME ZORLUKLARI İÇİN KREDİ FIRSATI

İstanbul'daki 'Yarısı Bizden' kampanyası yıl sonuna kadar devam edecek. Peki, hem 'Yarısı Bizden' hem de yeni kredi imkanına başvurmak mümkün mü? Başvurular hangi yollarla yapılacak? Kimler faiz indirimi alabilecek? Hane geliri şartı var mı? Tüm bu soruları Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, milliyet.com.tr'ye yanıtladı: "Öncelikle 'Yarısı Bizden' kampanyası varken neden böyle bir kredi ihtiyacı doğduğuna bakalım. 'Yarısı Bizden' kampanyasında hibe ve kredi limitleri belliydi. Ancak bu yeni kredi paketi ile bu limitler biraz daha esnetildi. 'Yarısı Bizden' kampanyasında toplam 875 bin TL hibe ve 875 bin TL kredi olmak üzere toplamda 1 milyon 750 bin TL destek sunuluyordu. Ancak İstanbul özelinde bu miktarlar yeterli kalmadığı için maliklerin ek ödeme yapması gerekiyordu. Bu durumda zorlananlar için yeni kredi büyük bir fırsat sunuyor.

HERKES 'YARISI BİZDEN'E BAŞVURAMIYORDU

Her bina 'Yarısı Bizden' kampanyasına dahil olamıyordu. Kampanyadan yararlanmak için metrekare ve bağımsız bölüm şartları bulunuyordu. Yeni yapılan yapılarda %50'den fazla ek bağımsız bölüm veya metrekare artışı varsa, malikler 'Yarısı Bizden' kampanyasından yararlanamıyordu. Bu yeni kredi, bu tür durumlar için önemli bir avantaj sağlayacak.

İZMİR'DE DE BENZER BİR KREDİ KAMPANYASI OLMUŞTU

Bu kredi Dünya Bankası'ndan alınan bir kredi olduğu için özel bir kullanım alanı mevcut. Daha önce İzmir'de benzer bir kredi kampanyası uygulanmıştı. Şimdi ise bu kampanya İstanbul için geçerli olacak. Önceden sadece İzmir için değil, çeşitli iller için programlanmıştı; şimdiyse İstanbul ve çevresindeki iller için planlanıyor.

BAŞVURULAR BAŞLADI

Kampanyanın ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsayacak olması önemli bir detaydır. Başvuru süreci İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da başlamış durumda.

Başvuru aşamasında hem müteahhitlerin hem de maliklerin atması gereken adımlar var. Vatandaşlar için ilk adım, şantiye sistemine kayıtlı bir müteahhit seçmektir.

YENİLENEN EV SAYILARI ARTTI

Ülkemizde kentsel dönüşüm süreci başlangıçta daha az katlı ve imarı fazla olan yerlerde başlamıştı. İmar barışıyla birlikte süreç yavaşladı. Ardından 'Yarısı Bizden' kampanyası ile yenilenebilen evler kampanyadan yararlandı. Zamanla kampanya tutarının artmasıyla yenilenen ev sayısı da arttı.

İSTANBUL'DA 316 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM DÖNÜŞTÜ

Bakanlık verilerine göre, İstanbul'da 316 bin bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi, bunlardan 83 bini tamamlandı ve 233 bin konutun dönüşümü sürüyor. Ülke genelinde ise toplam 1 milyon 347 bin 651 bağımsız birimde riskli yapı tespiti yapıldı ve 1 milyon 130 bin 933 yapı yıkılarak dönüşüm sürecine dahil edildi.

HANGİ GRUPLARA FAİZ İNDİRİMİ OLACAK?

-T.C. sınırları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri üzerinde Riskli Yapıdaki bağımsız birim haricinde tapuda kayıtlı başka konut bulunmayan malikler.

-Orta ve düşük gelirli (hane geliri belirli bir eşik altında olanlar).

-Şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, en az %40 oranında engelli vatandaşlar veya bu bireylere bakmakla yükümlü olan haneler, hanehalkı reisi kadın olan haneler.

A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalar için yıllık %0,50, B sınıfı Enerji Kimlik Belgesine sahip binalar için ise yıllık %0,25 oranında faiz indirimi yapılacak. Örneğin, dört kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar %1,25 oranına varan yıllık indirimden yararlanabilecek.

AYLIK TAKSİTLER NE KADAR TUTUYOR?

Kredilerin ilk yıl ödemesiz, 180 ay vadeli olması önemli bir avantaj. Şu anda 3 milyon TL, %0.69 faiz oranı ve 180 ay vadede bir kredi çekildiğinde aylık taksit tutarı 29.156,59 TL civarında oluyor.

YARISI BİZDEN'DEN YARARLANAN YENİ KREDİ DESTEĞİNİ DE ALABİLİR Mİ?

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 31 Aralık 2026'da sona erecek olan İstanbul için Yarısı Bizden Kampanyası'ndan aynı tarihe kadar ev ve iş yerini riskli yapı ilan ettiren tüm vatandaşlar yararlanabilecek.

Yarısı Bizden kampanyası ile aynı kişi iki destekten birden yararlanamaz. Ancak aynı binadaki farklı maliklerin farklı destekleri seçmesi mümkün.

YENİ KAMPANYADA MÜTEAHHİDE ÖDEMELER NASIL OLACAK?

Yarısı Bizden kampanyasında müteahhide yapılacak ödemeler dört aşamada gerçekleşiyor. Projenin başlangıcında %30, taşıyıcı sistemin tamamlanmasında %30, sıva aşamasında %30 ve yapı kullanım izni alındığında kalan %10'luk kısım firmaya ödeniyor. 3 milyon TL’lik kredide de benzer bir ödeme planı olabileceğini tahmin ediyoruz.

KREDİDE HANE GELİRİ DETAYINA DİKKAT!

Yarısı Bizden kampanyasında kişilerin kredi puanı ve gelirine bakılmıyor. 3 milyon TL’lik kredi kullanımında ise bu kriterlere dikkat edilecek. Hanehalkı gelirinin taksitin %70'ini karşılaması istenecek.

BAŞVURULAR NASIL OLACAK?

Süreç, yapı ruhsatı alan müteahhidin, e-Devlet üzerinden afet riski alanların dönüştürülmesi sistemine projeyi yükleyip Bakanlık onayına göndermesiyle başlıyor.

İkinci aşamada, müteahhit projeyi gönderdikten sonra hak sahipleri bu sistem üzerinden giriş yaparak başvurularını gerçekleştirecek. Ardından gerekli belgelerle bankaya fiziki başvuruda bulunacaklar.

Son dönemde birçok müteahhidin İstanbul’da inşaat projeleri başlattığını ve binalara teklifler verdiğini görüyoruz. Enflasyon farkı gözetilmeden verilen tekliflerde gelecekte yaşanabilecek mağduriyetlere dikkat çekmek gerekiyor. Pek çok binada kuyu temel, zemin iyileştirme ve otopark gibi beklenmedik maliyetler çıkabilir, bu da binaların tamamlanamamasına yol açabilir.

DİKKAT: MÜTEAHHİTLER PROJELERİ BİTİREMEYEBİLİR

Müteahhitlerin yürüttüğü projelerin yanı sıra ellerindeki diğer projelerin de takip edilmesi, müteahhitlerin iş alımlarının kontrol edilmesi gerekiyor. Eğer burada bir mağduriyet oluşursa, birçok yapının yıkılıp yerinde yapılamaması gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Müteahhit seçimlerinde, sürelerde ve maliyet hesaplarında bu kriterlerin her birine dikkat edilmelidir.”