Kentsel Dönüşüm Projelerinde Finansal Araçların Rolü Artıyor

Ankara

Tanrıvermiş, AA muhabirine verdiği demeçte, afet riski taşıyan alanların dönüşümüne yönelik yönetmelikte yapılan değişikliklere dikkat çekti.

Hak sahiplerine yönelik dönüşüm projelerinin geliştirilmesi konusunda düzenlemeler yapıldığını ifade eden Tanrıvermiş, kentsel dönüşüm sürecinde tapu kayıtlarına "şerh" konulabileceğini belirtti.

Kentsel dönüşüm kapsamında yıkılan yapılarla ilgili tüm işlemlerin Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde devam edeceğine vurgu yaptı.

"Katılımcı Yaklaşımla Daha Etkin Kentsel Dönüşüm"

Tanrıvermiş, kentsel dönüşüm projelerinde artık katılımcı bir yaklaşım benimseneceğini ve salt çoğunluk ilkesinin uygulanacağını açıkladı.

"Yeni düzenlemelerle, malikler ve pay sahiplerinin toplantıya çağrılması zorunlu hale getirildi ve en az bir malik talep ettiğinde tüm maliklerin toplantıya çağrılabilmesi sağlandı." diyen Tanrıvermiş, şunları ekledi:

"Toplantılarda kararlar salt çoğunlukla alınacak ve kayda geçirilecek. Vergi ve harçlara ilişkin muafiyetlerde de değişiklik yapıldı. Eskiden yüzde 10 olan teminat oranı, yüzde 6'ya kadar düşürülebilecek. 1 Ocak 2024'ten itibaren yapılan sözleşmelerde müteahhitler, teminat oranını yüzde 6'ya çekebilecek. Bu durum, müteahhitlerin ve özel sektörün dönüşüm projelerine daha fazla odaklanmasına olanak tanıyabilir."

İmar hakkı aktarımına ilişkin mevzuatta da netlik sağlandığını belirten Tanrıvermiş, yapılaşmaya kapalı alanlardaki imar haklarının yakın adalara aktarılabileceğini ve bu bölgelerde belirli şartlar altında harç muafiyetlerinin devam edeceğini söyledi.

Özel sektörün dönüşüm projelerinin finansmanına daha fazla katılım sağlaması gerektiğini belirten Tanrıvermiş, kentsel dönüşümün sadece gönüllülük esasına dayalı projelerle tamamlanamayacağını ifade etti.

Dönüşüm projelerinde kamunun gücünün ön planda olması gerektiğini vurgulayan Tanrıvermiş, şunları söyledi:

"6 Şubat 2023 depremlerinde zarar gören illerde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile belediyeler dönüşüm projeleri teklif etti, ancak çoğu kabul edilmedi. Türkiye'nin dönüşüm seferberliğinin hemen başlaması gerekiyor. Sadece Bakanlık, TOKİ veya ilgili kuruluşların rol almasını beklemek yanlış olur. Sürecin topyekun yürütülmesi, tüm belediye, kurumsal inşaat ve gayrimenkul yatırım işletmelerinin de aktif katılımı gerekiyor. Milli mücadele ruhu veya seferberlik yaklaşımıyla kentsel dönüşüm ve afet risk azaltma sürecini ele almak şart. Ülkenin her bir bireyinin, her bir firmasının, her bir kuruluşunun dönüşüm için elini taşın altına koyması gerekiyor.

"Finansal Araçlar Kentsel Dönüşüme Yönlendirilmeli"

Tanrıvermiş, başta proje gayrimenkul yatırım fonu (GYF) ve gayrimenkul yatırım ortaklıkları (GYO) ile gayrimenkul sertifikası gibi araçların büyük ölçekli kentsel dönüşüm projelerinde teşvik edilmesi gerektiğini vurguladı.

Bu projelerin finansmanında gayrimenkul sertifikasının önemine dikkat çeken Tanrıvermiş, "Bu araçların kamuoyuna iyi anlatılması gerekiyor. Piyasadaki aktörlerin gayrimenkul sertifikasını öğrenmesi lazım. Proje GYF ve gayrimenkul sertifikası gibi finansal araçların kentsel dönüşüme daha fazla yönlendirilmesi gerekiyor. Ayrıca Türkiye, uluslararası kuruluşlardan ya da yatırımcılardan gelen fonları proje GYF kuruluşları ile etkili bir şekilde kullanmalı. En önemlisi, kendi özel sektörünün gücünü harekete geçirmeli." diye konuştu.

"Tüm İllerin Kentsel Dönüşüme İhtiyacı Var"

Tanrıvermiş, kentsel dönüşüme tüm illerin ihtiyacı olduğunu vurguladı.

"Bakanlığın strateji belgesine göre, 6,7 ile 7 milyon arasında riskli yapı var." diyen Tanrıvermiş, sözlerine şöyle devam etti:

"1,2 milyonu acil dönüşmeli. 1,2 milyon riskli yapının çoğu Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde. İstanbul'un Marmara çevresindeki ilçelerinde, Sakarya'da, Adapazarı'nda, Düzce'de, Bolu'da... Erzurum'dan Kars'a kadar olan aks üzerindeki yerleşimlerin çoğu aynı şekilde. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde ve Ege kıyılarında dönüşüme muhtaç olan yerleşim yerleri var."