Kömür Ticaretinde Yeni Dönem: Dijital Takip ve Renkli Torba Uygulaması Geliyor

Türkiye genelinde hava kalitesini artırmak ve çevre kirliliğinin önüne geçmek amacıyla kömür üretimi, dağıtımı ve satışı süreçlerinde radikal bir reforma gidiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilecek yeni düzenlemeyle birlikte, katı yakıtların kaynağından tüketiciye ulaşana kadar tüm aşamaları dijital olarak izlenecek. Bu kapsamda devreye alınacak olan yeni takip mekanizması, yasa dışı ve kalitesiz kömür kullanımını tamamen engellemeyi hedefliyor.

Katı Yakıt Modülü (KYM) ile Kesintisiz Takip ve Sıkı Denetim

Yeni dönemde kömürün çıkarıldığı veya ithal edildiği ilk noktadan itibaren, kim tarafından satıldığı ve hangi bölgeye sevk edildiği Katı Yakıt Modülü (KYM) adı verilen dijital sistem üzerinden anlık olarak kayıt altına alınacak. Sektör temsilcileri ve satıcılar, tüm işlemlerini bu modül üzerinden beyan etmekle yükümlü olacak. Yapılacak laboratuvar analizleri sonucunda, belirlenen standartları ve sınır değerleri karşılamayan uygunsuz yakıtların satışı derhal durdurularak piyasaya sürülmesi engellenecek. Böylece hava kalitesini doğrudan tehdit eden kalitesiz yakıtların kullanımı daha kaynağında bloke edilmiş olacak.

1 Haziran 2028 İtibarıyla Renkli Torba Dönemi Başlıyor

Düzenlemenin en dikkat çekici ayaklarından birini ise torbalama sistemindeki görsel standartlar oluşturuyor. 1 Haziran 2028 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, piyasaya sunulacak kömür torbaları yakıtın türüne, kalitesine ve kullanılacağı coğrafi bölgeye göre farklı renklerde üretilecek. Yeni standartlara göre renk kodlaması şu şekilde uygulanacak: Birinci grup illerde kullanılması uygun görülen yerli kömürler için mavi, ikinci grup illerde tüketilecek yerli kömürler için sarı, kırsal mahalleler, köyler ve beldelerde yakılacak yerli kömürler için gri, sosyal yardımlar kapsamında bedelsiz olarak dağıtılan kömürler için beyaz ve biyokütle briketleri için ise şeffaf torba kullanılacak.

Hava Kirliliği Oranlarına Göre İl Grupları Belirlenecek

Uygulamanın temelini oluşturan il gruplandırmaları, şehirlerin yıllık hava kirliliği ölçüm sonuçları ve coğrafi yapılarına bağlı olarak dinamik bir şekilde belirlenecek. Hava kalitesi düşük olan ve kirlilik riski taşıyan birinci grup illerde sadece en yüksek ısıl değere sahip ve emisyon oranı en düşük olan kömürlerin kullanımı teşvik edilecek. Bu sayede her bölge, kendi hava kalitesi ihtiyacına uygun yakıtı tüketecek ve denetim ekipleri sokaklardaki torba renklerine bakarak kurallara uyulup uyulmadığını çok daha hızlı bir şekilde tespit edebilecek.