Küresel Ekonomi ABD-İran Görüşmelerine Odaklandı

ABD ve İran arasında, İsrail'in de dahil olduğu geçici ateşkes, Orta Doğu'daki çatışmaların sona erebileceği yönünde umutları artırdı.

Geçtiğimiz hafta yatırımcıların olumlu gelişmeleri değerlendirme isteği piyasalarda risk iştahını canlandırırken, ABD ve İran heyetlerinin Pakistan'ın başkenti İslamabad'da başlayacak diplomatik görüşmeleri dikkatle takip ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerde başarı sağlanamaması durumunda donanmalarının en iyi silahlarla donatıldığını belirterek, "Anlaşma olmazsa, bu silahları kullanacağız ve oldukça etkili şekilde kullanacağız." dedi.

İran, ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişlerin İran ordusunun bilgisi dahilinde devam edeceğini açıklarken, hafta ortasında petrol fiyatlarında düşüşler görüldü.

Çarşamba günü Brent petrolün varil fiyatı 88 dolara düşerken, ateşkese dair belirsizliklerin tamamen giderilememesi nedeniyle haftayı yüzde 13,7 düşüşle 91,9 dolardan kapattı. Petrol fiyatlarındaki kısmi dengelenmeye rağmen, enflasyonist baskılara ilişkin riskler devam ediyor.

ABD’de açıklanan makroekonomik verilerde çatışmanın olumsuz etkilerine dair sinyaller arandı. Mart enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalmasına rağmen, şubat ayına kıyasla hızlandı. Aylık enflasyon ise yüzde 0,9 olarak gerçekleşti. Verinin alt kalemlerine bakıldığında, enerji maliyetlerinin fiyat artışlarında başlıca etken olduğu görüldü.

Bu gelişmelerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yıl boyunca temkinli duruşunu koruyacağına dair beklentiler güçlü kaldı.

Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 17-18 Mart'ta düzenlenen toplantısının tutanakları yayımlandı. Tutanaklar, Fed yetkililerinin çoğunun enflasyona yönelik yukarı ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin Orta Doğu'daki çatışmalarla birlikte arttığını değerlendirdiğini gösterdi.

Ayrıca tutanaklar, Orta Doğu'daki çatışmanın ardından hem faiz indirimi hem de faiz artırımı senaryolarının ele alındığını ortaya koydu.

Buna ek olarak, ABD ekonomisi 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,5 ile tahminlerin altında büyüdü. Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise şubatta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 ile beklentilere paralel şekilde arttı.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin "Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Ancak şu anda tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor." şeklinde konuştu.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre 2 baz puan artarak yüzde 4,34'te, dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 düşerek 98,6 seviyesinde kapandı.

Doların zayıflaması ve Fed'in olası "şahin" adımlarına dair beklentilerin fiyatlamalardan çıkmasıyla altının onsu haftalık bazda yüzde 1,6 artarak 4 bin 749 dolara yükseldi.

New York borsasında geçtiğimiz hafta pozitif bir seyir izlendi. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 3,56, Nasdaq endeksi yüzde 4,45 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,04 arttı. Gelecek hafta ABD'de büyük bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin açıklayacakları finansal sonuçlar yakından takip edilecek.

ABD'de Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi de nisanda 47,6 ile tüm zamanların en düşük seviyesine indi ve piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti.

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi nisanda yüzde 3,8'den yüzde 4,8'e çıktı ve Ağustos 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkede fabrika siparişlerinin tutarı ise şubatta önceki aya kıyasla yatay seyrederek 619,6 milyar dolar oldu.

ABD federal hükümetinin bütçe açığı, martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 artarak 164 milyar dolara çıktı.

Gelecek hafta pazartesi ikinci el konut satışları, salı üretici fiyat endeksi (ÜFE) enflasyon, çarşamba New York Fed sanayi endeksi, perşembe sanayi üretimi, kapasite kullanımı, Philadelphia Fed imalat endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları verileri takip edilecek.

Avrupa borsalarında geçen hafta yatırımcıların alım yönlü eğilimi öne çıkarken, Orta Doğu'daki geçici ateşkes haberi bölgede risk iştahını artırdı. Gelecek hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması yakından izlenecek.

Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklı artan enerji maliyetleri ve arz sıkıntısından en çok etkilenen bölgelerden olan Avrupa'da geçici ateşkes haberi sonrası bir miktar rahatlama olsa da enerji piyasasına ilişkin endişeler devam etti.

Perşembe günü açıklamalarda bulunan Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında yüzlerce kişinin yaşamını yitirdiğini ve bunların meşru müdafaa kapsamına girmesinin zor olduğunu belirterek, İsrail'in eylemlerinin ABD-İran ateşkesini ciddi şekilde zorladığını vurguladı.

AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, ABD ile İran arasındaki geçici ateşkese rağmen Avrupa'da yüksek enerji fiyatlarının kısa sürede düşmeyeceğini ifade etti.

Makroekonomik tarafta ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) şubat ayında önceki aya göre yüzde 0,7 geriledi.

Almanya’da şubatta yüzde 1,9’a kadar inen yıllık enflasyon, Orta Doğu’da yükselen gerilimle birlikte enerji maliyetlerinin artması sonucu martta yüzde 2,7 seviyesine ulaştı.

Ülkede sanayi üretimi, şubat ayında piyasa beklentilerinin aksine yüzde 0,3 düştü. Üretimdeki gerilemede özellikle ilaç ve elektronik sektörlerindeki zayıflık etkili olurken, otomotiv sektöründe toparlanma gözlendi.

Orta Doğu'daki savaşa yönelik iyimser mesajlara rağmen Avrupa'da üretici ile tüketici enflasyonu arasındaki zıt hareketler, bölgedeki ekonomik görünüme dair risklerin derinleşebileceğine işaret etti.

Geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,50, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 4,35, Almanya'da DAX endeksi yüzde 2,67 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 3,73 değer kazandı.

Gelecek hafta çarşamba ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi, perşembe Avro Bölgesi'nde enflasyon, İngiltere'de sanayi üretimi verileri takip edilecek.

Asya tarafında da geçen hafta ateşkesin etkisiyle risk iştahı canlanarak olumlu bir tablo ortaya çıktı. Çin'de üretici enflasyonu enerji maliyetlerindeki artışın etkisiyle negatif bölgeden çıktı.

Bölge piyasalarında yükselişlere teknoloji sektörü öncülük ederken, artan küresel risk iştahıyla toparlanma eğilimi öne çıktı.

Merkez bankaları tarafında ise Güney Kore Merkez Bankası politika faizini beklentilere uygun olarak yüzde 2,5 seviyesinde sabit tuttu.

Bankadan yapılan açıklamada, Orta Doğu'daki gelişmelerin gelecekteki seyrine ilişkin belirsizliğe dikkat çekilirken, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskıların arttığı ve büyümeye dair risklerin de yükseldiği belirtildi.

Bölgede açıklanan makroekonomik verilere göre Çin'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) martta aylık bazda yüzde 0,7 azalışla beklentilerin altında kalırken, yıllık bazda yüzde 1 arttı.

Ülkede, ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ile başlayan savaşın küresel ham madde ve enerji fiyatlarında oluşturduğu artışın etkisiyle Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 0,5 artışla 3,5 yıl aradan sonra ilk kez yükseldi.

Geçtiğimiz hafta Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8,96, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,09, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 7,22 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,73 arttı.

Gelecek hafta salı Japonya'da sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, perşembe Çin'de büyüme, perakende satışlar, sanayi üretimi verileri takip edilecek.

Yurt içinde geçen hafta alım ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 8,79 yükselerek 14.073,79 puandan kapandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca'da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi'nin (UEZ 2026) açılışında konuşma yaptı.

Savaşların diğer şoklara oranla çok daha kalıcı ve büyük sonuçlar doğurduğunu belirten Şimşek, "Türkiye'nin dayanıklı olduğuna inanıyoruz. Bunu da geçen sene ispatladık, bu sene de ispatlayacağız." dedi.

Şimşek, piyasanın sağlıklı şekilde işlemesi için gerekenin yapılacağını vurgulayarak, "Dezenflasyon programını önceliklendireceğiz. Yani programın rayından çıkmasını engelleyeceğiz. Biz programı önceliklendirdik çünkü bizim için en büyük öncelik hayat pahalılığıyla mücadele. Dezenflasyonun güçlü bir şekilde devamı için ne gerekiyorsa yapacağız." şeklinde konuştu.

Öte yandan yurt içinde gözler gelecek hafta açıklanacak ödemeler dengesi verilerine çevrildi.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının şubatta 7 milyar 182 milyon dolar, bu yıl ise 45 milyar 938 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,6220'den tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi ödemeler dengesi, çarşamba bütçe dengesi, perşembe konut fiyat endeksi, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi, konut satışları ve uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin beklenen Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.