Küresel Piyasalarda ABD Tarım Dışı İstihdam Verisine Odaklanıldı

Hafta başından bu yana piyasalarda etkili olan ABD ile İran arasındaki barış umutları yerini yeniden tırmanan gerilim endişelerine bıraktı. Taraflar arasında nihai bir anlaşmaya varılabileceğine dair açıklamalar yapılırken, Hürmüz Boğazı’ndaki patlama sesleri sahada yaşananlarla masadaki iyimser tablo arasındaki çelişkiyi gözler önüne serdi.

ABD ordusunun, İran'ın Keşm Limanı ve Bender Abbas'a yönelik hava saldırıları düzenlediği ve İran’a ait bir petrol tankerini hedef aldığı iddia edildi. Bu sıcak gelişmelerin ortasında, İran deniz kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı'nda 3 ABD savaş gemisine saldırıda bulunduğu öne sürüldü.

Bu gelişmelerin enerji arzına dair endişeleri artırması, Brent petrolün varil fiyatındaki iki günlük sert düşüşü sonlandırdı. Dün yüzde 0,8 değer kazanarak 101,3 dolara çıkan Brent petrol, yeni günde yüzde 1,98 düşüşle 99,4 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da yükselen tansiyon ve artan enerji maliyetleri, küresel ekonomide yavaşlama korkularını körüklüyor. ABD’de iş gücü piyasasında canlanma işareti veren verilerin ardından bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların dikkatini çekiyor.

Tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankası'nın (Fed) politikalarına ilişkin ipuçları vermesi beklenirken, bu verinin piyasaların yönünü belirlemede etkili olacağı öngörülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz'a kadar süre tanıdığını, aksi takdirde AB'ye yönelik gümrük vergilerinin artırılacağını bildirdi.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından izleniyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, para politikası karar metninde bir sonraki adımın faiz indirimi olma ihtimaline dair sinyal olduğunu belirterek, "Ekonominin mevcut durumuna ilişkin görüşüm göz önüne alındığında, bunun biraz yanıltıcı olduğunu düşündüm." dedi.

Hammack, faiz artışı mı yoksa indirimi mi yapılacağı konusunda tarafsız bir duruşun daha uygun olacağını düşündüğünü ve faiz oranlarının bir süre daha sabit kalmasını beklediğini ifade etti.

San Francisco Fed Başkanı Mary Daly de "Bence ifade biçimi, Fed'in faiz belirleme komitesinin eylemlerinden daha az önemli. Toplantıya dair asıl sinyal, herkesin alınan karar üzerinde mutabık kalmış olmasıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, Orta Doğu'daki çatışmanın faiz oranlarıyla ilgili belirsizliğe yol açtığını belirtti. Kashkari, Hürmüz Boğazı'nın uzun süre kapalı kalması durumunda faiz oranlarında yukarı yönlü bir adımın gerekebileceğini vurguladı.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 2 Mayıs ile biten haftada 200 bine çıkmasına rağmen beklentilerin altında kaldı.

ABD'de tarım dışı iş gücü verimliliği, bu yılın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 0,8 arttı. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ise nisanda yüzde 3,6 ile son bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Bu gelişmeler ışığında, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 4 baz puan artarak yüzde 4,39'a çıkarken, yeni işlem gününde yatay bir seyir izliyor. Yeniden artan gerilimlerin zincirleme etkisiyle dün yüzde 0,2 artışla 98,2 seviyesine yükselen dolar endeksi, yeni günde bu seviyesini koruyor. Altının onsu ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 720 dolardan işlem görüyor.

S&P 500 endeksi yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,63 geriledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne pozitif başladı.

Orta Doğu'daki gerilimle enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz artırımı beklentilerinin güçlenmesi, piyasalarda satıcılı seyrin etkili olmasına neden oldu.

ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrasında enflasyon riskinin ve küresel borçların artmasının zorlu bir döneme işaret ettiğini, bu süreçte merkez bankası bağımsızlığının aşındığı konusunda uyarıda bulundu. Schnabel, şirketlerin ve hanehalklarının küresel enerji fiyatlarındaki artışa endişe verici bir şekilde tepki verdiğini ve bankanın yakın gelecekte faiz oranlarını artırabileceği beklentilerini güçlendirdiğini belirtti.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Trump ile yaptığı görüşmede Orta Doğu'daki gerilimi ve AB-ABD ticaret anlaşmasının uygulanmasını değerlendirdiklerini, gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde önemli ilerleme kaydedildiğini bildirdi.

İngiltere’de devam eden seçim sürecinde oy verme işlemi sona erdi. Kesin olmayan sonuçlara göre, Reform UK Partisi sandalye kazanırken, İşçi Partisi kayıplar yaşadı.

Bu durumun İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın liderliğini sorgulatabileceği ve siyasi belirsizliklerle tahvil piyasasında satış baskısının artabileceği endişeleri dile getiriliyor. Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,55, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,02, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,17 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,82 düştü. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Asya borsalarında ABD-İran gerilimiyle negatif bir seyir hakimken, petrol fiyatlarının yüksek kalması bölgedeki enflasyon risklerinin sürmesine neden oluyor.

Bölge piyasalarında hafta başından bu yana güç kazanan risk iştahı, Orta Doğu’da jeopolitik tansiyonun yeniden yükselmesiyle yerini temkinli ve negatif bir görünüme bıraktı. Bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya'da nisan ayında hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51, bileşik PMI 52,2 oldu. Söz konusu göstergeler önceki aya göre sınırlı şekilde azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,6, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düştü.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,82 değer kazanarak 15.040,25 puanla rekor seviyeden tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,77 geriledi.

Dolar/TL dünü 45,2940'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 45,3620'den işlem görüyor.

Öte yandan dün AA Katılım Finans Zirvesi özel oturumunda konuşan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, "Temel önceliğimiz fiyat istikrarını sağlamak. Savaş dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılığımızı değiştirmiyor." dedi. Karahan, sıkı para politikasıyla, son dönemde enflasyonda gözlenen bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi ve hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise ABD'de istihdam verilerinin yanı sıra Almanya'da ticaret dengesi ve sanayi üretimi, ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.900 ve 14.800 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, mart ayı ticaret dengesi

09.00 Almanya, mart ayı sanayi üretimi

10.00 Türkiye, mart ayı sanayi üretimi

15.30 ABD, nisan ayı tarım dışı istihdam

15.30 ABD, nisan ayı ortalama saatlik kazançlar

15.30 ABD, nisan ayı işsizlik oranı

17.00 ABD, mayıs ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

17.00 ABD, mart ayı toptan eşya stokları

17.30 Türkiye, nisan ayı Hazine Nakit Dengesi