Küresel Ticarette Belirsizlik 202 Milyar Dolarlık Yatırım Kaybına Yol Açtı

Küresel ticaretteki belirsizlik, 2025 yılında işletme yatırımlarında ciddi bir düşüşe neden oldu. Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri Denton, bu durumun 202 milyar dolarlık bir kayba eşdeğer olduğunu ve eğer dalgalanmalar artarsa, 2026 yılında bu rakamın 380 milyar dolara ulaşabileceğini belirtti.

Ticaret ve Ekonomide Belirsizlik

Denton, AA muhabirine verdiği röportajda küresel ticaretin büyük bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ifade etti. Ekonomik politika belirsizliğinin, Kovid-19 salgını ve 2008 küresel finans krizinin bile ötesine geçtiğini vurguladı.

ICC'nin Oxford Economics ile yaptığı araştırmaya göre, ticaret belirsizliği nedeniyle 2025 yılı için öngörülen yatırım büyümesinin yalnızca yüzde 0,4 seviyesinde kalması bekleniyor. İş dünyası için en büyük zorluk ise öngörülemezlik olarak tanımlanıyor.

Jeoekonomik Hedefler ve Tedarik Zinciri

Denton, ticaretteki değişimlerin yalnızca tarifelerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda jeoekonomik hedeflerin ön plana çıktığını belirtti. Hükümetlerin, ticaret akışlarını düzenlemenin yanı sıra tedarik bağımlılıklarını da aktif bir şekilde şekillendirdiğini ifade etti.

Özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik koridorların jeoekonomik baskı aracı haline geldiğine dikkat çeken Denton, burada yaşananların yalnızca bir enerji değil, aynı zamanda sanayi girdilerini ve gıda güvenliğini etkileyen bir kriz olduğunu dile getirdi.

Gelişmekte Olan Ülkeler ve Riskler

Denton, en kırılgan ekonomiler üzerinde ciddi risklerin olduğunu belirterek, ICC araştırmalarına göre, çok taraflı sistemin çökmesi durumunda gelişmekte olan ülkelerin mal ticaretinde yüzde 33'lük bir düşüş yaşanabileceğini söyledi. Düşük gelirli ülkelerde ise ihracat kayıplarının yüzde 43'e ulaşabileceği öngörülüyor.

ICC'nin, dünya genelinde 170'ten fazla ülkedeki işletmeleri ve meslek örgütlerini temsil ettiğini belirten Denton, bu sayede özel sektörün sesini doğrudan küresel politika tartışmalarına taşıdıklarını ifade etti.

ICC'nin Ticaret Çözümleri

Denton, ICC'nin küresel ağı aracılığıyla yürütülen kapsamlı istişareler sonucunda hazırlanan ticaret, büyüme ve istihdam için bir mutabakat oluşturduklarını belirtti. Bu mutabakat, mevcut ticaret sorunlarının çözümü ve küresel ticaret potansiyelinin ortaya çıkarılması amacıyla somut öneriler sunuyor.

Kritik ticaret akışlarının sürdürülmesi, pratik araçların sağlanması ve tedarik zinciri dayanıklılığının artırılması için çalışmalar yürüttüklerini aktaran Denton, dijital ticaret koridorlarından KOBİ'lerin finansmana erişimine kadar birçok alanda faaliyet gösterdiklerini söyledi.

Çok Taraflı Ticaret Sistemi ve Reformlar

Çok taraflı ticaret sisteminin ciddi bir baskı altında olduğunu belirten Denton, kademeli reformların artık yeterli olmadığını, yapısal reformların gerektiğini vurguladı. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) için belirli bir takvime bağlı reform sürecinin ilerlemesi gerektiğini ifade etti.

Denton, ilerlemenin istekli ülkelerden oluşan koalisyonlar aracılığıyla sağlanabileceğini ve çok taraflı sistemin tamamlayıcı bir yaklaşımla güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Bu yaklaşımın, reel ekonominin baskılarına daha doğrudan yanıt verilmesine olanak tanıyacağını ifade etti.

Hürmüz Boğazı ve Güvenlik Önemleri

Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların somut bir örnek olduğunu belirten Denton, seyrüsefer özgürlüğünün korunması, gemilerin ve mürettebatın güvenliğinin sağlanması ve gıda güvenliğinin diplomatik çözümlerle korunması gerektiğini söyledi.

Sonuç ve Gelecekteki Olası Gelişmeler

Denton, çok taraflı ticaret sistemine duyulan ihtiyacın her zamankinden daha güçlü olduğunu vurgulayarak, açık, öngörülebilir ve kurallara dayalı bir ticaret sisteminin ekonomik güvenlik ve dayanıklılık için vazgeçilmez olduğunu belirtti. Küresel ticaret kurumlarının modernize edilmesi gerektiğini ifade eden Denton, ICC'nin bu çözümleri hayata geçirme konusunda kararlı olduğunu ve dünya genelindeki hükümetler ve işletmelerle çalışmaya hazır olduğunu söyledi.