Global söwdadaky näbellilik 202 milliard dollar maýa goýumynyň ýitmegine sebäp boldy

Dünýä söwdasyndaky näbellilik 2025-nji ýylda işewür maýa goýumlarynyň ep-esli pese gaçmagyna sebäp boldy. Halkara Söwda Palatasynyň (ICC) Baş sekretary Denton bu ýagdaýyň 202 milliard dollar ýitgä deňdigini, eger üýtgemeler ýokarlansa, bu görkezijiniň 2026-njy ýylda 380 milliard dollara ýetip biljekdigini mälim etdi.

ICC-iň Oksford Economics bilen geçiren gözleglerine görä, söwda näbelliligi sebäpli 2025-nji ýyla meýilleşdirilýän maýa goýumlarynyň ösüşiniň bary-ýogy 0,4 göterim bolmagyna garaşylýar. Işewür dünýä üçin iň uly kynçylyk öňünden aýdyp bolmajak zat hökmünde kesgitlenýär.

Geo-ykdysady maksatlar we üpjünçilik zynjyry

Denton söwdadaky üýtgeşmeleriň diňe bir nyrhlar bilen çäklenmän, eýsem geo-ykdysady maksatlaryň hem öňe çykýandygyny mälim etdi. Hökümetleriň söwda akymlaryny kadalaşdyrmak bilen bir hatarda üpjünçilige garaşlylygy emele getirýändigini mälim etdi.

Hormuz bogazy ýaly strategiki koridorlaryň geo-ykdysady basyşyň guralyna öwrülendigini belläp, Denton bu ýerde bolup geçýän wakalaryň diňe bir energiýa krizisi bolman, eýsem senagat girdejilerine we azyk howpsuzlygyna täsir edýän krizisdigini aýtdy.

Ösýän ýurtlar we töwekgelçilikler

ICC-iň dünýäniň 170-den gowrak ýurdunda kärhanalara we hünärmen guramalara wekilçilik edýändigini mälim eden Denton, hususy pudagyň sesini gönüden-göni global syýasat ara alyp maslahatlaşmalaryna alyp barýandyklaryny mälim etdi. Bu şertnamanyň häzirki söwda meselelerini çözmek we dünýädäki söwda potensialyny ýüze çykarmak üçin anyk teklipleri hödürleýändigini mälim etdi.

Söwda akymlaryny saklamak, amaly gurallar bilen üpjün etmek we üpjünçilik zynjyrynyň durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin işleýändiklerini mälim eden Denton, sanly söwda koridorlaryndan KOK-laryň maliýe ygtyýaryna çenli köp ugurda işleýändigini aýtdy.

Köptaraplaýyn söwda ulgamy Denton ýuwaş-ýuwaşdan özgertmeleriň ýeterlik däldigini we gurluş özgertmeleriniň zerurdygyny aýtdy. nygtady. Bütindünýä Söwda Guramasy (BSG) üçin özgertmeler işiniň belli bir senenama laýyklykda öňe gitmelidigini aýtdy.

Denton isleg bildirýän ýurtlaryň koalisiýalary arkaly ösüşiň gazanyp boljakdygyny we köptaraplaýyn ulgamyň goşmaça çemeleşme bilen güýçlendirilmelidigini aýtdy. Bu çemeleşmäniň, hakyky ykdysadyýetiň basyşlaryna has göni jogap bermäge mümkinçilik berjekdigini aýtdy.

Hormuz bogazy we howpsuzlyk ähmiýetleri

Hormuz bogazyndaky bidüzgünçilikleriň anyk mysalydygyny aýdyp, Denton nawigasiýa azatlygynyň goralmalydygyny, gämileriň we ekipa .laryň howpsuzlygynyň üpjün edilmelidigini, diplomatik çözgütler arkaly azyk howpsuzlygynyň goralmalydygyny aýtdy.

Netijeler Zerurlygyň öňküsinden has güýçlidigine ünsi çekip, açyk, öňünden aýdyp boljak we düzgünlere esaslanýan söwda ulgamynyň ykdysady howpsuzlyk we çydamlylyk üçin zerurdygyny aýtdy. Global söwda institutlarynyň döwrebaplaşdyrylmalydygyny mälim eden Denton, Halkara Jenaýat Geňeşiniň bu çözgütleri durmuşa geçirmegi ýüregine düwendigini we dünýäniň hökümetleri we kärhanalary bilen işleşmäge taýýardygyny aýtdy.