Kuzey Makedonya Dışişleri Bakanı Mucunski: Farklılıklarımız Var, Ama Ortak Projeler Üzerinde Çalışmalıyız

Anadolu Ajansının (AA) 'Global İletişim Ortağı' olduğu, Belek Turizm Bölgesi'ndeki NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında 'Balkanlar'da Barışın Güçlendirilmesi: Diyalog, İş Dünyası ve Bağlantısallık' başlıklı bir panel gerçekleştirildi.

Bölgesel İşbirliği Konseyi (BKK) Genel Sekreteri Amer Kapetanovic'in moderatörlüğündeki panelde, Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Avrupa Birliği (AB) Başkanı Büyükelçi Mehmet Kemal Bozay, Karadağ Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Ervin Ibrahimovic, Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Duric, Kuzey Makedonya Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Mucunski, Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Kosova Başbakan Birinci Yardımcısı, Dışişleri ve Diaspora Bakanı Glauk Konjufca ve Hırvatistan Dışişleri ve Avrupa İşleri Bakanlığı Müsteşarı Frano Matusic konuşmacı olarak yer aldı.

Bozay, ADF'nin önemine dikkat çekerek, Balkanlar başta olmak üzere dünya genelinden katılımcıların yer aldığı forumda birçok konunun ele alındığını dile getirdi.

Balkan Barış Platformunun değerine vurgu yapan Bozay, "Balkanlar, projeler ve ortak çalışmalarla potansiyelini kullanmalı." ifadelerini kullandı ve bu dönemin Balkanlar için uygun bir zaman olduğunu belirtti.

İbrahimovic, Balkanlar'da barışın sağlanmasında güven, refah ve uygulama gibi faktörlerin önemine işaret ederek, "Karadağ olarak üç maddeye odaklanıyoruz: iyi komşuluk ilişkileri, bölgesel işbirliği ve AB üyelik süreci. 2028'e kadar AB üyesi olmayı umuyoruz." dedi.

Duric, bölgede daha somut projelerin uygulanmasının önemine vurgu yaparak, beyin göçünü önlemenin de önemli olduğunu belirtti.

'Balkanlaşma' kavramının yerini işbirliğine bırakması gerektiğini söyleyen Duric, Sırbistan'ın sorunları çözme amacıyla hareket ettiğini ifade etti.

Duric, Balkanlar'da birçok durumun duygusal yaklaşımlarla şekillendiğini belirterek, "Öncelikle çocuklarımızı doğru eğitmeliyiz. Üç kızım var ve onlara bölgemizdeki her halka eşit saygı göstermemiz gerektiğini öğretiyorum. Geçmişte kötü günler yaşadık ama ileriye bakmalıyız." dedi.

Mucunski, Türkiye'nin diplomasi alanında önemli çalışmalar yürüttüğünü belirterek, ülkesinin elektrik üretimi üzerine yeni bir bölgesel yapı planladığını açıkladı.

Bölge ülkelerinin enerji ve dijitalleşme konularında ortak bir bakış açısına sahip olduğunu belirten Mucunski, "Bölgede tarih ve güven konularında farklı yaklaşımlarımız mevcut. Ortak bir tarih bilincimiz yok ve olmayacak. Ancak ortak projeler için işbirliği yapabiliriz ve yapmalıyız." şeklinde konuştu.

Hoxha, bölgede komşuluk ilişkilerinin ötesinde işbirliği ilişkilerinin önemine dikkat çekerek, "Hepimiz her konuda aynı fikirde olmayabiliriz ama birbirimizi dinlemeliyiz. Stratejiler yerine vizyona odaklanmalıyız. Diyalog eksikliği güvensizliğe neden olur ve bu durum bölgemiz için istenmeyen bir sonuçtur." dedi.

Konakovic, bölgenin yeni ve cesur liderlere ihtiyacı olduğunu savunarak, "Son günlerde Balkanlar'da savaş söylentileri duyuluyor. Geçmişteki sorunları aşacak ve güven inşa edecek liderlere ihtiyacımız var." diye konuştu.

Konakovic, Sırbistan ile ilişkilerinin sorunlu olduğunu belirterek, "Sadece sorunları tartışarak bir yere varamayız. İnsanlarımız ülkelerinden ayrılıyor. Ortak projeler üzerinde çalışmamız gerektiğine inanıyorum. Birbirimize güvenmek zorunda değiliz ama saygı göstermek zorundayız." dedi.

Bölgede barışı sağlamak için geçmişe takılı kalınmaması gerektiğini belirtti.

Konjufca, bölgede güçlü işbirliğinin önemine değinerek, "Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Karadağ ile iyi ilişkilerimiz var. Bosna Hersek ile ortalama bir ilişkimiz var. Sırbistan ile ilişkilerimiz ise problemli." dedi.

Geçmişte savaşı deneyimlemiş bir ülke olarak, Kosova'nın bölgede barış ve istikrarı en çok destekleyen ülke olduğunu belirten Konjufca, ADF gibi bir platformda çeşitli meseleleri tartışma imkanı buldukları için memnun olduklarını ifade etti.

Matusic, bölgede bağlantısallığın önemine vurgu yaparak, bölgedeki anahtar faktörün diyalog olduğunu belirtti.