Liselilerden Görme Engellilere Yönelik İnovatif Robot: Çifte Başarı

Bursa'daki Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi'nde eğitim gören öğrenciler, görme engellilerin restoran deneyimlerini iyileştirmek amacıyla bir robot geliştirdi.

Çeşitli liselerde eğitim gören üç genç, görme engelli bireylerin yemek sırasında çatal, bıçak, kaşık gibi mutfak gereçlerini kolaylıkla bulabilmeleri için yapay zeka destekli bir robot tasarladı.

Robotun ön kısmına yerleştirilen iki kamera, 3.200'den fazla veri örneği ile programlandı.

Yapay zeka destekli yazılım sayesinde robot, masadaki mutfak araç gereçlerini tanımlayarak, görme engelli kişiye bu nesnelerin mesafesini ve yönünü sesli komutlarla bildiriyor.

Öğrenciler, bu yenilikçi robotla proje öğretmenleri eşliğinde, 21-23 Mart tarihlerinde İtalya'nın Milano şehrinde düzenlenen 38. Gençlik ve Bilim Yarışması'na (I Giovani e le Scienze 2026) katıldı.

Yarışmaya çok sayıda ülkeden katılım oldu ve yaklaşık 10 bin proje arasından öğrenciler altın madalya ile ödüllendirildi.

Proje ayrıca yarışmanın ortaklarından ABD'nin Yale Üniversitesi tarafından "en üstün proje" ödülüne de layık görüldü.

Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Hakan Özkaynak, AA muhabirine, Türkiye'nin bu yarışmada ilk kez altın madalya kazandığını belirtti.

Özkaynak, öğrencilerinin duyarlı projelerinden dolayı gurur duyduğunu, binlerce proje arasından birinci olmanın kendilerini onurlandırdığını ifade etti.

Projede yer alan öğrencilerden Tuna Yamaç, görme engelli bireylerin yaşamlarını kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.

Yamaç, robotun, yapay zeka ve kamera yardımıyla nesneleri insan gözü gibi algılayarak sesli komutlar verdiğini belirtti.

"Bardak nerede?" sorusuna cihazın "Elinizin 20 santimetre sağında ya da solunda" gibi yönlendirmeler yaparak yanıt verdiğini aktaran Yamaç, cihazın iki kamera ile çalıştığını söyledi.

Küçüklüğünden beri görme sorunları yaşayan Yamaç, teknolojiye olan ilgisinin projeyi geliştirmede etkili olduğunu kaydetti.

Poyraz Güvener ise projeyi 20 görme engelli ve 30 engelsiz kişi üzerinde test ettiklerini belirtti.

Güvener, "50 kişiden aldığımız 5 üzerinden 4,6 puan oldukça değerliydi" dedi ve yapay zeka geliştirme sürecinde görev aldığını ekledi.

Projenin Yale Üniversitesi'nden özel ödül almasının beklenmedik bir sürpriz olduğunu ifade eden Güvener, cihaz üzerinde geliştirmelere devam edeceklerini söyledi.