Mavi Vatan'da Tarihi Adım: Türkiye'nin İlk Deniz Milli Parkları İlan Edildi

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Türkiye çevre koruma ve deniz jeopolitiğinde tarihi bir dönüm noktasına imza attı. Muğla'nın Fethiye ile Antalya'nın Kaş ilçesi açıklarında yer alan deniz alanı ile Kuzey Ege’de sınırları belirlenen stratejik saha, "Deniz Milli Parkı" olarak ilan edildi. Toplamda 50 milli parka ev sahipliği yapan Türkiye’de, Milli Park Kanunu kapsamında ilk kez deniz alanları bu statüye kavuşturulmuş oldu. Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı, Muğla ile Antalya arasındaki eşsiz kıyı şeridini kapsarken; Kuzey Ege Denizi Milli Parkı ise Gelibolu Yarımadası, Gökçeada kıyıları ve buradan Tekirdağ kıyılarına kadar uzanan geniş bir deniz coğrafyasını içine alıyor. Yeni deniz parklarının idari yönetimi, Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek.

Atina’nın Tek Taraflı Hamlelerine Karşı Kararlı Duruş

Türkiye'nin bu hamlesi, sadece çevresel bir koruma adımı olmanın ötesinde, Ege Denizi'ndeki kıta sahanlığı ve egemenlik tartışmaları bağlamında Atina yönetimine verilmiş çok güçlü bir siyasi mesaj niteliği taşıyor. Yunanistan, Temmuz 2025’te Ege Denizi ve İyon Denizi’nde iki büyük deniz parkı kuracağını ilan etmişti. Bu adıma sert tepki gösteren Türkiye Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın çevre programlarını jeopolitik emellerine alet ettiğini, uluslararası antlaşmalarla egemenliği kendisine devredilmemiş coğrafi formasyonlar üzerinde fiili durumlar yaratmaya çalıştığını ve bu girişimlerin hukuken geçersiz olduğunu duyurmuştu. Yunan makamları ise son açıklamalarında Güney Ege ve İyon deniz parkı projelerini 2026 sonuna kadar tamamlamayı hedeflediklerini belirtmişti. Türkiye'nin attığı bu son adım, Atina'nın tek taraflı girişimlerine karşı "Mavi Vatan"daki hak ve menfaatleri koruma kararlılığını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Ege ve Akdeniz’deki Stratejik Alanlar Koruma Altında

Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) Müdürü Mustafa Başkara, kararın hukuki ve bilimsel arka planına dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Başkara, 16 Nisan'da ilan edilen Türkiye Deniz Mekânsal Planlaması haritalarının 12 Haziran 2025 tarihinde Birleşmiş Milletler nezdinde tescil edildiğini hatırlatarak, 2 Ağustos 2025'te Kuzey Ege ve Akdeniz'deki iki deniz koruma alanının bu haritaya işlendiğini belirtti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararlarla birlikte bu alanların Cumhurbaşkanı kararıyla resmiyet kazandığını ifade eden Başkara, projenin Türkiye'nin uluslararası hukuk çerçevesinde biyolojik çeşitliliği ve deniz ekosistemini koruma hassasiyetini yansıttığını vurguladı.

Akdeniz çanağında yer alan Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı'nın 21 bin 706 kilometrekarelik devasa bir alanı kapsadığını belirten Başkara, bu bölgenin deniz memelileri için kritik yaşam alanları barındırdığını, özellikle deniz kaplumbağalarının birincil yuvalama ve beslenme sahası olduğunu kaydetti.

Öte yandan bin 742 kilometrekare büyüklüğündeki Kuzey Ege Deniz Millî Parkı'nın ekolojik değerine dikkat çeken Başkara, bu bölgenin nesli tehlike altındaki Akdeniz fokları için hayati önem taşıyan doğal mağara sistemlerine, elverişli kıyı habitatlarına ve geniş deniz çayırlarına sahip olduğunu belirtti. Stratejik açıdan bakıldığında Kuzey Ege'deki park; Limni, Semadirek ve Taşoz gibi adaların yakınında, Türk Boğazları’nın güvenliği açısından kritik bir jeopolitik noktada yer alıyor. Fethiye-Kaş Milli Parkı ise Meis Adası çevresindeki deniz yetki alanı tartışmalarının odağında stratejik bir konumda bulunuyor.

Marmara Depreminin 27 Yıllık Sualtı İzleri Görüntülendi

Denizlerdeki bu tarihi gelişmelerin yanı sıra, Türkiye'nin yakın tarihinin en büyük felaketlerinden biri olan 17 August 1999 Marmara Depremi'nin üzerinden geçen 27 yılın ardından, depremin su altındaki izleri bir kez daha görüntülendi. Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 7.4 büyüklüğündeki depremde, Değirmendere sahil şeridinde bulunan bir otel, vapur iskelesi, çay bahçesi ve çok sayıda konut sular altında kalmıştı.

Değirmendere Sahili'nin yaklaşık 180 metre açığında ve 18 ila 55 metre derinlikte yer alan bu batık şehirde, deprem gecesi kökünden sökülerek derinliklere gömülen asırlık çınar ağaçları, çay bahçesi şemsiyeleri, sokak lambaları ve seyyar satıcı tezgahları hala ilk günkü gibi korunuyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı dalgıçları ile Değirmendere Sualtı Topluluğu (DESSAT) ekipleri, gerçekleştirdikleri anma dalışıyla bu su altı enkazını ve depremin izlerini kayıt altına aldı.

DESSAT Başkanı Murat Kulakaç, su altındaki duruma ilişkin yaptığı açıklamada, depremin unuttuğumuz tüm acı gerçeklerinin suyun altında zamana meydan okuyarak durduğunu ifade etti. Kulakaç, geçmişte insanların günlük yaşamlarını sürdürdüğü bu alanların, günümüzde su altı faunası için doğal bir yapay resif işlevi gördüğünü de sözlerine ekledi.