Meslekte Birlik'ten TÜRMOB'a Sert Ahbap Tepkisi: "Emaneti Denetlemeyenler Hesap Vermeli"

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Ahbap Derneği'ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında ortaya atılan iddialar, sivil toplum kuruluşlarının mali denetim süreçlerini yeniden tartışmaya açtı. Depremzedeler için toplanan bağışların kişisel hesaplara aktarıldığı, amacı dışında kullanıldığı, üçüncü kişilere gönderildiği ve bahis işlemlerinde değerlendirildiği yönündeki iddiaların ardından, Meslekte Birlik grubu, derneğin mali denetimini gerçekleştiren Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği'ne (TÜRMOB) yönelik çok sert eleştirilerde bulundu.

Deprem bağışlarıyla ilgili iddiaların son derece ağır ve vahim olduğunu belirten Meslekte Birlik grubu, yaptığı açıklamada, "Bu durum yalnızca dernek yöneticileri bakımından değil, bu derneği denetleyenler bakımından da ciddi bir hesap verme sorumluluğu doğurmaktadır." ifadelerini kullanarak sorumluların hesap vermesi gerektiğini vurguladı.

"Vahim İddialar Karşısında Denetimin Niteliği Sorgulanmalıdır"

Ahbap Derneği'nin mali denetim sürecinin TÜRMOB tarafından yürütüldüğünü ve hazırlanan raporun dönemin TÜRMOB Genel Başkanı tarafından kamuoyuna açıklandığını hatırlatan Meslekte Birlik grubu, denetim mekanizmasının güvenirliğini masaya yatırdı. Yapılan açıklamada, "Bugün ortaya çıkan vahim iddialar karşısında yalnızca dernek yöneticilerinin değil, TÜRMOB tarafından yapılan denetimin kapsamının, niteliğinin ve yeterliliğinin de sorgulanması kaçınılmazdır." denilerek denetim sürecindeki eksikliklere dikkat çekildi.

Meslekte Birlik'ten TÜRMOB'a Yanıt Bekleyen Kritik Sorular

TÜRMOB'un denetim süreçlerine ilişkin derhal ve şeffaf bir şekilde cevap vermesi gereken hayati sorular olduğunu belirten Meslekte Birlik, yönelttiği soruları şu şekilde sıraladı:

"Denetim hangi dönemleri ve hangi hesapları kapsamıştır? Dernekten şahsi hesaplara yapılan para transferleri incelenmiş midir? İlişkili kişilerin banka hesapları ve para hareketleri denetim kapsamına alınmış mıdır? Kambiyo senetleri, gayrimenkul işlemleri ve üçüncü kişilere yapılan aktarımlar araştırılmış mıdır? Denetim yalnızca dernek yönetiminin sunduğu belge ve açıklamalar üzerinden mi yürütülmüştür? Denetimde banka doğrulamaları, karşıt incelemeler ve para akış analizleri yapılmış mıdır? Tespit edilen riskler neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır? Denetim raporunda Ahbap Derneğine güven telkin eden açıklamalar hangi somut kanıtlara dayandırılmıştır?"

Denetim faaliyetlerinin bir kuruma güven belgesi sunmak veya kamuoyu nezdinde suni bir itibar oluşturmak amacıyla yapılamayacağını vurgulayan grup, siyasi, ideolojik veya kişisel yakınlıklarla yapılan, mesleki şüphecilikten, bağımsızlıktan ve tarafsızlıktan uzak bir denetimin, denetim sayılamayacağını belirtti. Bu tür yaklaşımların, kamuoyunun mesleğe ve meslek kuruluşlarına duyduğu güveni doğrudan zedelediği ifade edildi.

"Ahbap-Çavuş İlişkisi Görüntüsü Güvenilirlikle Bağdaşmaz"

İleri sürülen iddiaların doğruluğunun kanıtlanması durumunda, yapılan denetimin bu işlemleri neden ortaya çıkaramadığının açıklanması gerektiğini belirten Meslekte Birlik grubu, oldukça çarpıcı bir tespitte bulundu: "İşlemler denetim döneminde mevcut olduğu hâlde görülmemişse ağır bir mesleki yetersizlik ve ihmal; görülmesine rağmen rapora yansıtılmamışsa çok daha vahim bir etik ve hukuki sorumluluk söz konusu olacaktır. Burada 'ahbap-çavuş ilişkisi' görüntüsü doğuran temel sorun da budur: Denetleyen kurumun, denetlediği yapıya karşı mesafesini ve bağımsızlığını koruyamaması."

TÜRMOB Raporlarının Tamamının Açıklanması İstendi

Meslekte Birlik grubu, yaşanan bu kritik gelişmelerin ardından taleplerini beş net madde halinde kamuoyuyla paylaştı:

"1. Ahbap Derneğine ilişkin TÜRMOB denetim raporlarının tamamı kamuoyuna açıklanmalıdır.
2. Denetimin kapsamı, çalışma dosyaları, banka doğrulamaları ve denetim kanıtları bağımsız bir kurul tarafından incelenmelidir.
3. Denetimi yapan kişilerin bağımsızlıkları, mesleki yeterlilikleri ve olası çıkar ilişkileri araştırılmalıdır.
4. İhmal, kusur veya etik ihlal tespit edilmesi hâlinde sorumlular hakkında disiplin ve hukuki süreçler başlatılmalıdır.
5. TÜRMOB yönetimi, kamuoyuna açık, şeffaf ve tatmin edici bir açıklama yapmalıdır."

Soruşturma aşamasındaki şüpheliler hakkında kesin hüküm verme yetkisinin yalnızca bağımsız yargıya ait olduğunu hatırlatan Meslekte Birlik, yargı sürecinin devam etmesinin denetim sorumluluğunun sorgulanmasına engel teşkil etmediğini belirtti. Açıklama, "Depremzedeler adına verilen her kuruş emanettir. Bu emaneti amacı dışında kullananlar kadar, emaneti gereği gibi denetlemeyenler de kamuoyuna hesap vermelidir. Meslek örgütleri siyasi yakınlıkların, kişisel ilişkilerin ve ideolojik tercihlerin değil; hukukun, meslek ahlakının ve kamu yararının tarafında olmak zorundadır." ifadeleriyle son buldu.