Mogadişu’da Güvenliğin Mimarı Türkiye: Somali’nin Başkentinde Büyük Dönüşüm

İngiltere merkezli prestijli analiz dergisi The Economist, uzun yıllar boyunca çatışma, şiddet ve terör olaylarıyla dünya gündemine gelen Somali’nin başkenti Mogadişu’daki dikkat çekici değişimi mercek altına aldı. Yayınlanan kapsamlı analizde, kentteki terör saldırılarının gözle görülür biçimde azaldığı ve Mogadişu’nun adeta küllerinden yeniden doğduğu belirtildi. Güvenlik ortamının bu denli hızlı bir şekilde iyileşmesinde ise en büyük payın Türkiye’ye ait olduğu vurgulandı.

Eş-Şebab’ın Gölgesinden Çıkan Mogadişu: Sokaklar Yeniden Canlanıyor

Somali’de 1990’lı yıllarda merkezi hükümetin çöküşünün ardından başlayan kaos ortamı, Mogadişu’yu uzun süre dünyanın en tehlikeli şehirlerinden biri haline getirmişti. Özellikle 2006 yılından bu yana ülkede terör estiren El Kaide bağlantılı Eş-Şebab örgütü, düzenlediği bombalı eylemler ve suikastlarla yönetimi devirmeye çalışıyordu. Ancak son dönemde örgütün kentteki etkinliğinin tarihi düzeyde gerilediği ve Mogadişu’daki terör kaynaklı can kayıplarının bu yıl en düşük seviyeye ulaşmasının beklendiği açıklandı.

Yaşanan bu olumlu gelişmeler, şehrin sosyal ve ekonomik hayatına da doğrudan yansıdı. Onlarca yeni kafenin gece geç saatlere kadar hizmet verdiği başkentte, gençlerin sosyal medyada huzur dolu paylaşımlar yaptığı görülüyor. Geçmişte pek çok suikast girişiminden sağ kurtulan Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Muhammed, 1 Temmuz’da ülkenin bağımsızlık gününü Mogadişu’nun en riskli noktalarından birinde, halkla bir araya gelerek kutladı. Somali Ticaret Bakanı Gamal Hassan da kentteki ekonomik canlanmayı "İşler tıkırında" sözleriyle özetlerken, inşaat sektöründeki hızlı yükselişe dikkat çekti.

Ankara’nın Güvenlik Kalkanı ve Ekonomik Yatırımları

The Economist’e göre, Mogadişu’da sağlanan bu tarihi huzur ortamının arkasındaki en stratejik aktör Türkiye. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğindeki Türkiye’nin, Somali hükümetinin en güvenilir dış destekçisi olduğu ifade ediliyor. Ankara; gelişmiş istihbarat paylaşımı, şehir geneline kurulan yaygın güvenlik kamerası (CCTV) ağları ve askeri eğitim desteğiyle Mogadişu için adeta bir koruyucu kalkan görevi üstleniyor. Dergiye konuşan batılı bir diplomat da başkentteki bu büyük güvenlik devriminin doğrudan "Türkler sayesinde" gerçekleştiğini doğruluyor.

Türkiye’nin Somali’deki varlığı yalnızca güvenlik sektörüyle sınırlı değil. Ülkedeki en büyük yabancı yatırımcı konumunda olan Türkiye; liman ve havalimanı işletmeciliği, uzay üssü projeleri, açık deniz petrol ve doğalgaz arama faaliyetleri gibi devasa yatırımlara imza atıyor. Ayrıca, 2017 yılında Mogadişu’da açılan Türkiye’nin en büyük denizaşırı askeri üssü, Somali ulusal ordusunun profesyonelleşmesinde ve Eş-Şebab’a karşı yürütülen operasyonların başarısında kritik bir rol oynamaya devam ediyor.

Uluslararası Destek ve Uzmanların İhtiyatlı Yaklaşımı

Somali ordusunun ve Türk güçlerinin hava operasyonlarına, ABD’nin de yoğun bir şekilde destek verdiği belirtiliyor. Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın 2025 yılında yeniden göreve başlamasından bu yana, Somali tarihinin en kapsamlı Amerikan hava harekâtlarının gerçekleştirildiği bildiriliyor. Ancak tüm bu olumlu gelişmelere rağmen askeri uzmanlar temkinli olunması gerektiği konusunda uyarıyor.

Mogadişu’nun dışındaki kırsal bölgelerin ve iç kesimlerin önemli bir bölümünün hâlâ Eş-Şebab’ın kontrolü altında olduğuna dikkat çeken uzmanlar, örgütün başkentteki saldırılarını azaltmasının tamamen zayıfladığı anlamına gelmeyebileceğini, taktiksel bir geri çekilme olabileceğini belirtiyor.