Netanyahu'nun Trump ve Türkiye Hamlesi: Köşeye Sıkışan İsrail Başbakanı'ndan Diplomatik Taarruz
Trump'ın Türkiye açıklamaları sonrası harekete geçen İsrail Başbakanı Netanyahu, F-35 satışını engellemek ve Washington ile ilişkileri düzeltmek için diplomatik sınırları zorluyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın hamleleriyle bölgesel denklemlerde istediği alanı bulamayan, Lübnan ve Gazze politikalarında ise Beyaz Saray’dan beklediği koşulsuz desteği alamayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, iç siyasetteki muhalefet baskısını hafifletmek ve yaklaşan seçimler öncesinde elini güçlendirmek amacıyla çok yönlü bir diplomatik taarruz başlattı. Trump’ın Ankara ziyareti sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı övmesi ve Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının teslimatına yönelik olumlu sinyaller vermesi, Tel Aviv yönetiminde adeta alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Ankara-Washington Yakınlaşması Netanyahu'yu Harekete Geçirdi
Türkiye’ye yönelik F-35 satış sürecinin yeniden canlanması ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ihtimalinin güçlenmesi üzerine Netanyahu, Beyaz Saray’dan yüz yüze görüşme randevusu almayı beklemeden doğrudan telefon diplomasisine sarıldı. ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştiren İsrail Başbakanı, Türkiye’nin bölgedeki askeri ve siyasi adımlarına dair duyduğu endişeleri en üst perdeden dile getirdi. Görüşmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve yakın çevresinin İsrail’in varlığını sorgulayan açıklamalar yaptığını iddia eden Netanyahu, bu durumun kendileri için bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu savundu.
Bununla birlikte Netanyahu, İsrail’in bölgedeki askeri hava üstünlüğünü korumasının birincil öncelikleri olduğunu belirterek, değişen jeopolitik dengelere karşı her türlü senaryoya hazırlıklı olduklarını vurguladı. Trump’ın Ankara’da temaslarda bulunduğu ve NATO Zirvesi’nin gerçekleştirildiği kritik süreçte Amerikan televizyon kanallarına bağlanan Netanyahu, doğrudan Trump’a hitap ederek gelişmiş F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye kesinlikle satılmaması gerektiği çağrısında bulundu.
ABD Kamuoyunu Etkileme Çabası ve "Patron" Restleşmesi
İsrail medyasında yer alan analizlere göre, Netanyahu’nun Amerikan televizyonlarında boy göstererek Trump’ın politikalarına muhalif bir çizgi çizmesinin arkasında iki temel strateji yatıyor. Bunlardan ilki, ABD Kongresi’nde Türkiye’ye F-35 satışına karşı olan lobileri konsolide etmek ve yönetimin planlarını zorlaştırmak. Netanyahu, doğrudan Amerikan kamuoyuna seslenerek özellikle Yahudi lobisini harekete geçirmeyi ve Washington üzerinde güçlü bir baskı unsuru oluşturmayı amaçlıyor.

İkinci neden ise iç kamuoyuna ve Beyaz Saray’a yönelik bir güç gösterisi olarak değerlendiriliyor. Trump, Ankara seyahati öncesinde Axios internet sitesine verdiği demeçte Netanyahu için "İyi anlaşıyoruz. Kimin patron olduğunu biliyor" ifadelerini kullanmıştı. Jerusalem Post gazetesine göre Netanyahu, özellikle Trump’a yakınlığıyla bilinen Fox News kanalında kışkırtıcı açıklamalar yaparak hem İsrail halkına gerekirse ABD Başkanı ile bile karşı karşıya gelebileceğini göstermek istiyor hem de Trump’ın dış politika çizgisine dolaylı bir sınır çizmeye çalışıyor.
İstihbarat Savaşları: Suikast İhbarı ve Arayı Yumuşatma Arayışları
İsrail ve ABD, şubat ayında patlak veren savaş sürecinde İran’a karşı ortak bir cephe oluşturmuş olsa da son dönemde Trump ile Netanyahu arasındaki ilişkiler ciddi bir sınavdan geçiyor. Trump, Tahran ile bir uzlaşı ve ateşkes zemini ararken, Netanyahu’nun Lübnan’daki askeri operasyonları sürdürme kararlılığı iki lideri karşı karşıya getirdi. Hatta Trump’ın Netanyahu’yu sert bir dille uyardığı ve sosyal medya üzerinden "Beyrut’a yapılan saldırı, özellikle İran’la barış anlaşmasına bu kadar yakın olduğumuz böylesine özel bir günde gerçekleşmemeliydi" diyerek tepkisini dile getirdiği belirtildi.
Bu gergin atmosferde, Wall Street Journal ve CNN International gibi prestijli medya organları, İsrail’in Washington ile İran’ın Trump’a yönelik "somut bir suikast planı" hazırladığına dair yeni bir istihbarat paylaştığını yazdı. Ancak İsrail’in Kanal 12 televizyonuna konuşan iki üst düzey ABD’li yetkili, bu bilginin doğrulanmamış ve genel nitelikte olduğunu belirterek, Tel Aviv’in bu hamlesini Washington ile bozulan ilişkileri yumuşatma çabası olarak nitelendirdi.
Bu süreçte iç siyasette ve aile hayatında da dikkat çekici gelişmeler yaşayan Netanyahu’nun, ABD’de ikamet eden büyük oğlu Yair Netanyahu’nun adını değiştirdiği ortaya çıktı. Haaretz gazetesinin 2026 yılı vergi kayıtlarına dayandırdığı habere göre, Yair Netanyahu resmi belgelerde artık doğum adını değil, amcası Yonatan Netanyahu’nun anısına seçtiği "Yonatan Hun" ismini kullanıyor.
Hürmüz Boğazı'nda Kriz ve İran'a Yönelik Yeni Yaptırımlar
ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemileri hedef aldığı gerekçesiyle İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar, bölgedeki deniz trafiğini durma noktasına getirdi. Tahran yönetiminden gelen "sistem içi hata" açıklamalarının ardından Beyaz Saray, anlaşma için yeni ve sert şartlar öne sürdü. Yapılan açıklamada, "Uranyumu alamazsak anlaşma olmaz. Ayrıca İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin ücretsiz olacağına ve hiçbir gemiye saldırmayacağına dair kesin taahhüt vermelidir" denildi.
New York Times gazetesinde yer alan bir analizde ise ABD-İsrail ittifakı ile İran arasında topyekun bir savaş riskinin her zamankinden daha yüksek olduğu belirtildi. ABD Başkanı Trump, "İran görüşmelere devam etmek istedi, kabul ettik. Ancak kendilerine ateşkesin sona erdiğini net bir şekilde bildirdik. Beni öldürmek istiyorlar; eğer bana bir şey olursa İran çok ağır şekilde bombalanır" uyarısında bulundu. Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak ABD Hazine Bakanlığı, İranlı iş insanı ve bankacı Ali Ensari ile bağlantılı bazı kişi ve kuruluşları yaptırım listesine aldı.
Öte yandan, savaşın ilk günlerinde hayatını kaybeden İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in cenazesi Meşhed kentinde toprağa verildi. İran devlet televizyonu, 6 gün süren törenlere 40 milyondan fazla kişinin katıldığını öne sürerek, bu katılımın dünya tarihinin en kitlesel cenaze merasimi olduğunu duyurdu.
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!