Orta Afrika'daki Kadim Türk Mirası: Türkay Ailesi ve Bağları

Orta Afrika'nın kalbinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun torunları olan Türkay ailesi, asırlık geleneklerini yaşatmaya ve Türkiye ile kültürel bağlarını güçlendirmeye devam ediyor. Düğünlerden cenaze törenlerine kadar pek çok geleneklerini sürdüren bu topluluk, Türkçe eğitim alarak köklerine daha da yakınlaşmayı arzuluyor.

Osmanlı'nın Afrika'daki İzleri

Osmanlı İmparatorluğu'na mensup subaylar ve tüccarlar, yaklaşık iki yüzyıl önce Orta Afrika'ya yerleşmişlerdi. Fransız sömürge döneminde bu bağlar büyük ölçüde kopsa da, son yıllarda Türk kurumlarının bölgedeki etkinlikleri sayesinde yeniden canlanma yaşandı. Türk kökenli topluluklar, tarihsel bağlarını güçlendirmeye yönelik adımlar atıyor.

Abeşe'deki Türk Bahçesi

Abeşe'de, "Türk Bahçesi" olarak bilinen bir mahallede ve başkent Encemine'de yaşayan bu topluluk, Osmanlı mirasını koruyarak Türkiye ile kültürel ilişkilerini yeniden canlandırmayı hedefliyor. 1600'lü yıllarda Müslüman Vaday Sultanlığı, İstanbul'dan bir Türk mimarı davet ederek bölgeye ilk adımı atmıştı. Bu mimar, görkemli bir saray ve külliye inşa ederek bölgeye kalıcı etkiler bıraktı.

Osmanlı'nın Abeşe'deki Varisi

1800'lerin başında, Abeşe Sultanlığı'nın başkentinin kuraklık nedeniyle taşınmasıyla, Osmanlı Devleti bölgedeki Müslüman toplulukları desteklemeye başladı. Abeşe'ye gönderilen Osmanlı askerlerinden sekizi, geri dönmeyerek yerel halkla birlikte yaşamayı seçti ve bugünkü Türk Bahçesi Mahallesi'nin temellerini attı. Bu mahalle, Abeşe Belediyesi kayıtlarında hala "Türk Bahçesi Mahallesi" olarak geçiyor.

Türkay Ailesinin Mirası

Türkay ailesi, 200 kişilik bir topluluk olarak Abeşe'de yaşamını sürdürmekte. Osmanlı subaylarının torunları olan bu aile, geleneklerini koruyarak, Türkçe öğrenme ve Türkiye ile daha sıkı bağlar kurma hedefindeler. Çad'ın başkenti Encemine'de yaşayan Cemal Remzi, ailenin günümüzdeki temsilcisi olarak biliniyor.

Türkiye ile Yeniden Kurulan Köprüler

2013'te Türkiye'nin Çad'da büyükelçilik açması ve 2015'te TİKA ofisinin faaliyet göstermesi, Türk kökenli ailelerle ilişkilerin gelişmesine katkı sağladı. 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Çad ziyareti, Türk kökenli aileler tarafından coşkuyla karşılandı. TİKA, 2019'da Abeşe'de Osmanlı askerlerinin mezarlarını restore ederek bu tarihi mirası koruma altına aldı.

Türk Bahçesi'nin Korunması

Türk Bahçesi'nin merkezine bir çeşme, Osmanlı mimarisiyle bir şadırvan ve güneş enerjili su deposu inşa edildi. Bu projeler, Türk kökenli ailelerin kültürel mirasının gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor. Osmanlı torunlarından Muhammed Ahmet Yusuf Türkay, ailelerinin bölgedeki varlığının yüzyıllar öncesine dayandığını belirtiyor.

Kültürel İzlerin Korunması

Fransız sömürge döneminde Osmanlı mirasının silinmeye çalışıldığını anlatan Türkay, yine de kültürel izlerin bugüne kadar ulaştığını ifade ediyor. Abeşe'deki Türk kökenli aileler, mercimek çorbası gibi Osmanlı lezzetlerini hala tüketiyor ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutluyor.

Türkçe Eğitimi ve Gelecek Beklentileri

Türkay ailesi, Türkçe eğitiminin başlatılmasını en büyük istekleri arasında görüyor. Atalarının topraklarını görmek isteyen bu topluluk, özellikle İstanbul'u merak ediyor ve Türk vatandaşlığı almayı arzuluyor. Türk milletinin bir parçası olarak kendilerini görüyorlar.

Prof. Dr. Ahmet Kavas'ın Katkıları

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ahmet Kavas, Türk kökenli aileleri ilk kez 2011 yılında keşfettiğini ve büyükelçi olarak görev yaptığı dönemde bu ailelerle ilişkileri güçlendirdiğini belirtiyor. Türk Bahçesi Mahallesi'nin isimlendirilmesi ve aileden bazı kişilerin Türkiye'de eğitim alması bu süreçte önemli gelişmeler oldu.

Osmanlı-Çad İlişkilerinin Tarihçesi

350 yıllık Osmanlı-Çad ilişkilerinin izleri arasında Türk Bahçesi ve Türkay ailesi önemli bir yer tutuyor. 1917 yılında Fransız askerlerinin tarihsel olayları ve Osmanlı adını silme çabaları, bölgede hala anılmaya devam ediyor. Türk Bahçesi'nin tarihi, yerel halk tarafından büyük bir ilgiyle anlatılıyor.

Sonuç olarak, Türkay ailesi ve Türk Bahçesi, Orta Afrika'da Osmanlı mirasının yaşayan birer örneği olarak dikkat çekiyor. Gelecekteki beklentileri arasında Türkçe eğitim, Türkiye ile daha güçlü bağlar kurma ve tarihsel köklerine daha yakın olma yer alıyor. Bu süreçte, Türk kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının katkıları büyük önem taşıyor.