Orta Doğu Krizi Petrol Fiyatlarını ve ABD Benzin Maliyetlerini Artırıyor

Washington

ABD ve İsrail tarafından İran'a yönelik gerçekleştirilen askeri operasyonlar, Tahran'ın bu saldırılara karşılık vermesiyle Hürmüz Boğazı'ndaki petrol trafiğini ciddi şekilde etkiledi. Bu stratejik bölgede tankerlerin hareket edememesi, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin kesintiye uğramasına neden oldu.

Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak gibi büyük petrol üreticileri bu durumdan etkilenerek sevkiyatlarını durdurmak zorunda kaldı. Bazı rafineriler ise üretimlerini kısmak veya stoklarını artırmak durumunda kaldı. İran'ın misilleme adımları, komşu ülkelerdeki enerji altyapısına zarar vererek arz sorununu daha da büyüttü.

Son yaşanan çatışmalar nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 30 dolar artarak 114 doları aştı.

Gerilim Azaldıkça Petrol Fiyatları Düşüş Gösterdi

ABD Başkanı Donald Trump, CBS News'e verdiği röportajda savaşın sona ermek üzere olduğunu belirterek, "Savaşın büyük oranda sona erdiğini düşünüyorum. Onların donanmaları, iletişim sistemleri ve hava kuvvetleri yok." şeklinde konuştu.

Trump, İran ile ilgili planladıkları hedeflere tahmin edilenden daha kısa sürede ulaştıklarını iddia etti.

Trump ayrıca Hürmüz Boğazı'na dair önemli açıklamalarda bulunarak, "Boğazın kontrolünü ele almayı düşünüyoruz." dedi. Trump'ın açıklamalarıyla Brent petrolün varil fiyatı 120 dolardan 84 dolara kadar geriledi.

Miami'de düzenlediği basın toplantısında Trump, İran'ın nükleer ve füze kapasitesini yok ettiklerini ve savaşın yakında sona ereceğini savundu.

Trump, "Dünyanın enerji ve petrol akışını korumaya kararlıyız ve terörist bir rejimin küresel petrol arzını kesmeye çalışmasına izin vermeyeceğiz. İran bunu yapmaya kalkışırsa çok sert bir yanıtla karşılaşır." diye konuştu.

Orta Doğu'da devam eden askeri faaliyetlerin ve petrol arzındaki kesintilerin Brent petrol fiyatlarını 150 dolara kadar çıkarabileceği konuşuluyor.

ABD'de Benzin Fiyatları Hızla Yükseliyor

Analistler, petrol fiyatlarındaki her 1 dolarlık artışın ABD'deki benzin fiyatlarını yaklaşık 2,5 sent artırdığını ifade ediyor.

Amerikan Otomobil Birliği'nin (AAA) verilerine göre, ABD'de benzinin ortalama fiyatı bir haftada yüzde 16 artarak galon başına 3,48 dolara yükseldi.

Bir hafta önce benzinin ortalama fiyatı galon başına 2,99 dolar, bir ay önce ise 2,90 dolardı.

ABD'de benzin fiyatları eyaletlere göre farklılık gösteriyor. California, galon başına 5,20 dolarlık benzin fiyatıyla en pahalı eyalet konumunda.

California'yı 4,63 dolarla Washington, 4,52 dolarla Hawaii izliyor. Nevada ve Oregon'da da benzin fiyatları galon başına 4 doları aştı.

Arkansas, Missouri, Oklahoma ve Kansas'ta ise benzin fiyatları galon başına 3 doların hemen altında seyrediyor. Petrol fiyatları, benzin dışında lojistik için önemli olan dizel ve havacılık sektöründeki jet yakıtı fiyatlarını da etkiliyor.

Petrol Fiyatlarındaki Artış Enflasyon Riskini Artırıyor

Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin çıkış yapamaması, küresel ham petrol arzında daralmaya ve fiyatlarda baskıya neden oluyor. Enerji maliyetlerindeki artış, makroekonomik dengeleri de etkiliyor.

ABD Merkez Bankası (Fed), yıllardır yüzde 2 olan enflasyon hedefini korumaya çalışıyor. Ancak enerji maliyetlerindeki artış, enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yapabilir.

Artan akaryakıt fiyatları, ulaşım maliyetlerini artırarak gıda ve diğer temel tüketim mallarında da fiyat artışlarına yol açabilir.

Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocak ayında yıllık yüzde 2,4 artarak yavaşlama sinyali verse de, uzun süreli bir enerji krizinin enflasyon hedeflerini riske atabileceği belirtiliyor.

Analistler, çatışmanın kısa sürede sona ermesi halinde petrol fiyatlarının birkaç hafta içinde düşebileceğini, ancak ABD'nin "koşulsuz teslimiyet" dışında bir anlaşmaya yanaşmaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin devam etmesinin piyasaları olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.

Petrol Fiyatlarındaki Yükselişin Enflasyona Etkisi

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, yüksek petrol fiyatlarının enflasyona etkisinin, fiyatların ne kadar süre yüksek kalacağına bağlı olduğunu vurguladı.

Kamin, petrol fiyatlarındaki şokların, 1970'lerde olduğu gibi para politikasıyla dengelenmedikçe, enflasyonda kalıcı artışlara yol açmayacağını belirtti. "İran savaşı sona erdiğinde ve petrol fiyatları düştüğünde, enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru gerileyeceğini tahmin ediyorum," dedi.

Fed'in, geçici petrol fiyatı şoklarına karşı "ne sıkılaştırma ne de gevşetme" adımı atmasının uygun olacağını belirten Kamin, istihdamda düşüş yaşanırken enflasyon hedeflerin üzerinde seyrettiği için Fed'in faiz oranlarını sabit tutma eğiliminde olacağını söyledi.

Uzun Süreli Çatışma Fiyat Baskısını Artırabilir

Oxford Economics ekonomistleri Bernard Yaros ve Sara Godfrey, ABD ekonomisinin güçlü kalacağını ancak petrol fiyatlarındaki artışın gelir farklılıklarını artıracağını öngörüyor.

Analizlerinde, olayların benzin talebinin düşük olduğu bir döneme denk geldiğini ancak çatışmanın uzaması halinde yüksek benzin fiyatlarının hanehalkları üzerinde daha fazla baskı yaratacağını belirttiler.

Yüksek petrol fiyatlarının reel gelir şoku ve belirsizlik nedeniyle yatırım ve istihdamı olumsuz etkileyebileceği de ifade ediliyor.

Fed'in, yıl ortasına kadar faiz indirimlerine devam edeceği öngörülüyor. Fed'in petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyonu tek seferlik bir artış olarak değerlendireceği ancak uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki hareketlere karşı dikkatli olacağı belirtiliyor.