Orta Doğu'daki Gerilim Çin'de Enflasyonu Tetikledi: Üretici Fiyatlarında Dikkat Çekici Artış

Çin Ulusal İstatistik Bürosu (UİB) tarafından açıklanan güncel verilere göre, ağustos ayında Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 oranında bir artış gösterdi. Orta Doğu'da tırmanan savaş ve bölgesel çatışmaların tetiklediği küresel enerji ile ham madde fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketlilik, Çin'deki üretim maliyetleri üzerindeki baskısını ağustos ayında da hissettirmeye devam etti.

Üretici Fiyatlarında Uzun Süren Düşüş Trendi Tersine Döndü

İmalat sektöründeki fabrika çıkış fiyatları baz alınarak hesaplanan ÜFE, bu yılın ilk aylarında düşüş eğilimindeydi. Ocak ayında yüzde 1,4, şubat ayında ise yüzde 0,9 oranında gerileyen endeks, Orta Doğu'daki jeopolitik krizin derinleşmesiyle birlikte mart ayından itibaren yükselişe geçti. Martta yüzde 0,5, nisanda yüzde 2,8, mayısta yüzde 3,9, haziranda yüzde 4,1 ve temmuzda yüzde 3,5 artış kaydeden ÜFE, son olarak ağustosta ulaştığı yüzde 3,8'lik oranla yükseliş grafiğini sürdürdü.

Bu durum, Çin sanayisinde uzun süredir devam eden deflasyonist baskının kırılması anlamına geliyor. Ülkede ÜFE, 2022'nin son çeyreğinde başlayan düşüş periyodunun ardından gelen üç yıl boyunca gerilemişti. Endeks, 2023 yılında yüzde 3, 2024 yılında yüzde 2,2 ve 2025 yılında ise yüzde 2,6 oranında düşüş kaydetmişti.

Tüketici Fiyatlarında Enerji Kaynaklı Hareketlilik

Enflasyonun temel göstergelerinden biri kabul edilen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) de ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. Yaklaşık 3 yıldır oldukça durgun bir seyir izleyen tüketici fiyatlarındaki bu kıpırdanmada, enerji maliyetlerindeki yükselişin doğrudan etkisi görüldü.

Yıla ocak ayındaki yüzde 0,2'lik sınırlı yükselişle başlayan TÜFE, şubatta yüzde 1,3 artarak son 3 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Takip eden dönemde ise tüketici enflasyonu martta yüzde 1, nisanda yüzde 1,2, mayısta yüzde 1,2, haziranda yüzde 1 ve temmuzda yüzde 0,5 oranında artış göstermişti. Çin'de tüketici fiyatları, 2023 yılından itibaren belirgin bir durgunluk dönemine girmiş; enflasyon 2023 ve 2024 yıllarında yalnızca yüzde 0,2 artarken, 2025 yılında ise tamamen sabit kalmıştı.

Hürmüz Boğazı'ndaki Tıkanıklık Çin'in Enerji Arzını Tehdit Ediyor

Küresel piyasalardaki bu fiyat dalgalanmalarının arkasında, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hamleleri ile İran'ın bu saldırılara verdiği askeri misillemeler yatıyor. Basra Körfezi'nde tırmanan gerilim, dünya ticareti için hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin büyük oranda aksamasına yol açtı.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran gibi dev üreticileri küresel pazarlara bağlayan Hürmüz Boğazı; dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ine, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine ve gübre ticaretinin ise yüzde 30'una yakın kısmına ev sahipliği yapıyor. Çin'in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45'i ile LNG'nin yüzde 30'unun bu kritik boğaz üzerinden ülkeye ulaştığı göz önüne alındığında, tanker trafiğindeki her kesinti doğrudan Çin sanayisine yüksek maliyet ve tedarik sıkıntısı olarak yansıyor.