Chinaakyn Gündogardaky dartgynlyk Hytaýda inflýasiýa sebäp boldy: Öndürijileriň bahalarynyň ep-esli ýokarlanmagy

Hytaýyň Milli statistika býurosy (UIB) tarapyndan yglan edilen iň soňky maglumatlara görä, awgust aýynda önüm öndürijileriň bahasy indeksi (PPI) her ýyl 3,8 göterim ýokarlandy. Energyakyn Gündogarda barha möwjeýän uruş we sebit konfliktleri sebäpli global energiýa we çig mal bahalarynyň ýokarlanmagy, awgust aýynda Hytaýda önümçilik çykdajylaryna edilýän basyşy dowam etdirdi.

Öndürijiniň bahalarynda uzak wagtlap dowam edýän peseliş yzyna öwrüldi

Önümçilik pudagynda öňki zawod bahalaryna esaslanyp hasaplanýan PPI, şu ýylyň ilkinji aýlarynda peseldi. Januaryanwar aýynda 1,4 göterim, fewral aýynda 0,9 göterim pese gaçan bu görkeziji mart aýyndan başlap Eastakyn Gündogardaky geosyýasy krizisiň ýokarlanmagy bilen ýokarlanyp başlady. Mart aýynda 0,5 göterim, aprel aýynda 2,8 göterim, maý aýynda 3,9 göterim, iýun aýynda 4,1 göterim we iýul aýynda 3,5 göterim ösüş gazanan PPI iň soňky awgust aýynda 3,8 göterime ýetdi. dowam etdi.

Bu, Hytaý senagatynda köpden bäri dowam edýän deflýasiýa basyşyny döwmegi aňladýar. 20urtda PPI 2022-nji ýylyň soňky çärýeginde başlanan pese gaçmakdan soňky üç ýylda pese gaçdy. Indeks 2023-nji ýylda 3 göterim, 2024-nji ýylda 2,2 göterim we 2025-nji ýylda 2,6 göterim azaldy.

Sarp edijileriň bahalarynda energiýa bilen baglanyşykly hereket

inflýasiýanyň esasy görkezijilerinden biri hasaplanýan sarp ediş bahalarynyň indeksi (CPI) geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende awgust aýynda 0,8 göterim ýokarlandy. Energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy, takmynan 3 ýyl bäri durgun bolan sarp ediş bahalarynyň bu hereketine gönüden-göni täsir etdi.

Januaryanwar aýynda çäklendirilen 0,2 göterim ösüş bilen başlanan CPI, fewral aýynda 1,3 göterim ösüş bilen soňky 3 ýylyň iň ýokary derejesine ýetdi. Indiki döwürde sarp edijileriň inflýasiýasy mart aýynda 1 göterim, aprel aýynda 1,2 göterim, maý aýynda 1,2 göterim, iýun aýynda 1 göterim we iýul aýynda 0,5 göterim ýokarlandy. Hytaýda sarp ediş bahalary 2023-nji ýyldan başlap ep-esli durgunlyk döwrüne gadam basdy; 2023-nji we 2024-nji ýyllarda inflýasiýa bary-ýogy 0,2 göterim ýokarlan bolsa-da, 2025-nji ýylda doly durnukly boldy.

Hormuz bogazyndaky dyknyşyk Hytaýyň energiýa üpjünçiligine howp salýar

Dünýä bazarlaryndaky bahalaryň üýtgemeginiň aňyrsynda ABŞ bilen Ysraýylyň Eýrana garşy hereketleri we Eýranyň bu hüjümler üçin harby ar almagy bar. Pars aýlagynda barha möwjeýän dartgynlyk dünýä söwdasy üçin möhüm ähmiýete eýe bolan Hormuz bogazynda gämi geçelgeleriniň uly kesilmegine sebäp boldy.

Hormuz bogazy Saud Arabystany, Birleşen Arap Emirlikleri (BAE), Kuweýt, Katar, Yrak we Eýran ýaly ägirt öndürijileri dünýä bazarlaryna birleşdirýär; Dünýädäki nebit söwdasynyň takmynan 25 göterimini, suwuklandyrylan tebigy gazyň (LNG) söwdasynyň takmynan 20 göterimini we dökün söwdasynyň 30 göterimini öz içine alýar. Hytaýdan getirilýän nebitiň takmynan 45 göteriminiň we LNG-iň 30 göteriminiň bu kyn bogazdan ýurda ýetýändigini göz öňünde tutsak, tanker gatnawynyň islendik kesilmegi Hytaýyň senagatyna ýokary çykdajylar we üpjünçilik ýetmezçiligi hökmünde gönüden-göni täsir edýär.