Gresiýanyň metbugatyndan konfessiýa derňewi: "Erdogany ýarag ýaryşy bilen saklap bilmersiňiz"

Gresiýanyň Türkiýe garşy harby kuwwatyny ýokarlandyrmak we Kipriň Günorta Kipr administrasiýasy (GCASC) tarapyndan üçünji ýurtlar bilen döredilen harby hyzmatdaşlygy Gresiýanyň metbugatynda uly seslenme döretdi. "Politis" gazetiniň tejribeli ýazyjylaryndan Dionisiou, "Gresiýanyň we Kipriň Ysraýyla öwrülmeginiň zerurlygy ýok" atly makalasynda Afiny bilen Nikosiýanyň Ankara garşy alyp barýan goranyş strategiýalary barada pikir alyşdy. Afiny administrasiýasynyň Rafale söweş uçarlary, F-35 satyn alyş amallary, täze frigatlar we "Achilles Shield" howa gorag ulgamy ýaly ägirt uly maýa goýumlaryna ünsi çeken awtor, bu ädimleriň Egeý we Gündogar Ortaýer deňzinde häzirki güýç balansyny üýtgetmek üçin ýeterlik däldigini aýtdy.

msarag ýaryşy we "Roketa" ýalňyşlygy

Gresiýanyň we Kipriň grek tarapynyň Türkiýe has köp ýarag satyn almak arkaly öňüni alyp biljekdigi baradaky umumy pikiri berk tankyt eden Dionisiou gaty möhüm duýduryş berdi. Gresiýaly ýazyjy: "Gresiýanyň we Kipriň goýberip biljek iň ýalňyş ýalňyşlygy, Türkiýeni biynjalyk edip biljek ýeterlik raketa ulgamlaryny edinenlerinde Gündogar Ortaýer deňzinde parahatçylygyň hemişelik ýola goýuljakdygyny pikir etmekdir" -diýdi. Afinynyň Ankara tarapyndan täze satyn almak bilen işlenip düzülen her bir harby ulgamyna beren jogabynyň tükeniksiz gämi duralgasyna eltjekdigini aýdyp, Dionisiou harby güýçleriň öňüni almak tagallalarynyň diňe parahatçylyk getirmejekdigini öňe sürdi.

"Erdogany ýarag ýaryşy bilen duruzmak mümkin däl"

Dionisiou, Türkiye bilen Gresiýanyň arasyndaky gurluş güýjüniň tapawudynyň ünsden düşürip bolmajak derejededigini we iki aktýoryň arasyndaky assimetriýany açyp görkezdi. Türkiýanyň ilat, howa we deňiz güýji, raketa tehnologiýasy, ykdysady kuwwat we geosyýasy ýerleşiş ýaly strategiki artykmaçlyklary barada durup geçip, awtor: "Şu gün bu elementleriň hemmesine bilelikde baha bermek bilen Türkiýe Gresiýa bilen gatnaşyklaryny göni güýç balansy arkaly okap bilersiňiz. Prezident Erdoganyň diňe ýarag ýaryşyna girjekdigini aýdyp, çykdajylaryň üýtgejekdigini öňe sürýär. Ysraýyl bilen döredilen bu deňagramlylygy düýpgöter sarsdyryp bilmez.

Üçünji ýurtlara we aýlawly bileleşiklere bil baglamagyň töwekgelçilikleri

Dionisiou, Afiny we Gresiýanyň administrasiýasy tarapyndan Türkiýany deňleşdirmek üçin Fransiýa, ABŞ we Ysraýyl ýaly aktýorlar bilen döredilen harby hyzmatdaşlygyň hemişelik kepillik bermeýändigini aýtdy we halkara gatnaşyklarynda düýbünden dostlugyň ýokdugyny ýatlatdy. Global deňagramlylygyň çalt üýtgäp biljekdigini mälim eden awtor duýduryş berdi: "Hiç bir döwletiň baky dowam etjek dostlugy ýok. Ysraýyl ertir Ankara bilen gatnaşyklaryny kadalaşdyrsa, Müsür sebitleýin bähbitlerini täzeden kesgitlär ýa-da ABŞ global ähmiýetini üýtgeder." "Duşmanymyň duşmany meniň dostum" logikasy bilen hereket etmek wagtlaýyn strategiýa, Dionysiou döwürleýin krizisler bilen baglanyşykly däl.

Näme üçin Ysraýyl modeli real däl?

Gresiýanyň we Kipriň Kipr administrasiýasynyň koridorlarynda ýygy-ýygydan aýdylýan "Ysraýyl modeli" harby gurluş tekliplerini real däl diýip tapmadyk Dionisiou, iki gurluşyň ykdysady we harby masştabynyň sanlar bilen tapawudyny açdy. Ysraýylyň 2025-nji ýyldaky goranyş býudjetiniň takmynan 48,3 milliard dollardygyny, Gresiýanyň bolsa goranyş üçin diňe 8,4 milliard dollar bölüp biljekdigini ýatladýan awtor: "Gresiýa ýa-da Kipr ikinji Ysraýyla öwrülip bilmez; has möhümi, beýle maksat edinmeli däldir"

Çözgüt uruş däl, umumy gyzyklanmalaryň gurulmagy

Gresiýaly ýazyjy Afiny we Nikosiýa administrasiýalaryna çykalga hökmünde ýarag üpjün edijilerine milliardlarça dollar guýmagyň ýerine Europeanewropa Bileleşiginiň umumy goranyş çägesini güýçlendirmegi teklip etdi. Türkiye sebitiň geografiki taýdan hemişelik hakykatdygyna ünsi çekip, Dionysiou: "Türkiýe elmydama bolar. Gresiýanyň gapdalynda we Kipriň aňyrsynda bolar" sözleri bilen realist bolmaga çagyrdy. Söwda, energiýa, syýahatçylyk, transport we özara maýa goýumlar ýaly umumy gyzyklanma döredýän ugurlaryň yzygiderli dawa we dartgynlylyk strategiýasynyň ýerine giňeldilmelidigini öňe sürüp, awtor ykdysady integrasiýanyň bolup biljek harby çaknyşygyň çykdajylaryny iki tarap üçinem çydap bolmajak derejelere çenli ýokarlandyrjakdygyny aýtdy.