Paris'ten Kötü Haber: Türkiye'nin 1,4 Milyar Dolarlık Petrol Cezasına İtirazı Reddedildi

Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarına ilişkin uluslararası tahkim davasında Türkiye'yi sarsacak bir gelişme yaşandı. Paris İstinaf Mahkemesi, Türkiye aleyhine hükmedilen 1 milyar 471 milyon dolarlık (69,14 milyar TL) devasa tazminat kararına yönelik yapılan iptal başvurusunu reddetti. Kararın kesinleşmesiyle birlikte Türkiye'nin bu bütçeyi ödemekle karşı karşıya kaldığı belirtildi. Gelişmeyi kamuoyuna duyuran CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, iktidarın hukuki hamlelerinin sonuçsuz kaldığını vurguladı.

2014-2018 Dönemini Kapsayan Yetkisiz Sevkiyat Krizi

Söz konusu davanın geçmişi, Türkiye'nin 21 Mayıs 2014 ile 30 Eylül 2018 tarihleri arasında Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nı kullanım şekline dayanıyor. İddialara göre Türkiye, bu dönemde Irak merkezi hükümetinin rızası olmaksızın Irak petrolünü taşıdı, Adana-Ceyhan Terminali'nden yükleme işlemlerini gerçekleştirdi ve bu petrolü Irak'ın belirlediği resmi piyasa fiyatlarının altında satışa sundu. Yaşanan bu gelişmelerin ardından açılan davada Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 13 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'yi suçlu bularak net 1 milyar 471 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum etmişti. AKP hükümetinin bu kararı bozmak amacıyla Paris İstinaf Mahkemesi'ne taşıdığı itiraz davası da son kararla birlikte reddedilmiş oldu.

Faiz Yüküyle Birlikte Toplam Fatura 3 Milyar Doları Aşabilir

Kararın mali boyutuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan BOTAŞ eski Gaz Alım Daire Başkanı Ali Arif Aktürk, ödenecek miktarın sadece ana para ile sınırlı kalmayacağına dikkat çekti. Aktürk, biriken faizlerin de eklenmesiyle Türkiye'nin omuzlarındaki toplam finansal yükün 3 milyar dolar sınırını aşabileceğini iddia etti. CHP'li Deniz Yavuzyılmaz ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "1 milyar 471 milyon dolar tutarındaki ceza ödemesi için geri sayım başladı. Bu devasa ceza tutarı, mutlaka Tayyip Erdoğan'ın ve ilgili AKP'li yöneticilerin mal varlıklarından tahsil edilmelidir" diyerek faturanın halka kesilmemesi gerektiğini savundu.

Yeni Cezalar ve Yaptırımlar Kapıda mı?

Enerji Uzmanı Necdet Pamir ise davanın hukuki zeminini değerlendirerek, Türkiye'nin bu davadan ceza almasının zaten kaçınılmaz bir sonuç olduğunu belirtti. Yapılan işlemlerin hem Irak Anayasası'na hem de iki ülke arasındaki mevcut petrol boru hattı anlaşmasına açıkça aykırılık teşkil ettiğini ifade eden Pamir, daha büyük bir tehlikeye de dikkat çekti. Mahkeme kararının yalnızca 2014-2018 yıllarını kapsadığını hatırlatan Pamir, benzer sevkiyat ve satış uygulamalarının 2018 sonrasında da devam ettiğini, bu durumun Türkiye'yi yeni yaptırımlar ve ek tazminat davalarıyla karşı karşıya bırakabileceğini öne sürdü. Ayrıca, geçen yıl uzatılmayacağı belirtilen Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın bu yıl aniden bir yıllığına uzatılmasının da perde arkasında bu tahkim sürecinin ve taraflar arasındaki diplomatik pazarlıkların yatabileceğini sözlerine ekledi.