Petrol Fiyatlarındaki Artış ABD Benzin Fiyatlarını Etkiliyor

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonları ve Tahran'ın bu duruma verdiği yanıtlar, küresel petrol taşımacılığının en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki trafik akışını doğrudan etkiledi.

Bu bölgede tanker trafiğinin durma noktasına gelmesiyle birlikte dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri kesintiye uğradı, Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak gibi ülkelerin petrol sevkiyatları aksadı.

Çeşitli rafineriler üretimlerini kısmen durdurmak zorunda kalırken, stoklarını doldurma yoluna gittiler. İran'ın misilleme saldırıları sonucu, komşu ülkelerdeki enerji altyapısının zarar görmesiyle arz daralması daha da derinleşti.

Bu çatışmaların başlangıcından bu yana, Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 30 dolar artarak 114 doların üzerine çıktı.

Petrol Fiyatları Gerilim Azalabilir Umuduyla Düştü

ABD Başkanı Donald Trump, CBS News ile yaptığı bir röportajda savaşın yakında sona erebileceğini ima ederek, "Savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşünüyorum. Onların donanmaları, iletişimleri ve hava kuvvetleri kalmadı." şeklinde konuştu.

Trump, İran'a yönelik başta belirledikleri hedeflere 4-5 hafta yerine daha kısa sürede ulaştıklarını iddia etti.

Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü ele geçirmeyi düşündüğünü belirten Trump, dün varil fiyatı 120 dolara yaklaşan Brent petrolün, bu açıklamaların ardından 84 doların altına kadar gerilediğini ifade etti.

Miami'de düzenlediği basın toplantısında, İran'ın nükleer ve füze kapasitesini ve donanmasını "yok ettiklerini" belirten Trump, savaşın çok yakında sona ereceğine inandığını söyledi.

"Dünyaya enerji ve petrol akışını sürdürmeye odaklanıyoruz ve terörist bir rejimin küresel petrol arzını durdurmaya çalışmasına izin vermeyeceğiz. İran böyle bir adıma kalkışırsa, çok daha sert bir şekilde karşılık görecek." dedi.

Orta Doğu'da askeri hareketliliğin devam etmesi ve arz kesintilerinin sürmesi halinde Brent petrolün 150 dolar seviyesine kadar çıkabileceği senaryoları konuşuluyor.

ABD'de Benzin Fiyatlarında Hızlı Artış Yaşandı

Analistler, petrol fiyatlarında her 1 dolarlık artışın, ABD'de pompa fiyatlarını yaklaşık 2,5 sent etkilediğini belirtiyor. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD'de benzinin ortalama fiyatı geçen haftaya göre yüzde 16 artarak galon başına 3,48 dolara ulaştı.

Geçen hafta galon başına 2,99 dolar olan benzinin fiyatı, bir ay önce ise 2,90 dolardı. Akaryakıt maliyetleri eyaletlere göre değişiklik gösterirken, California en pahalı benzin fiyatlarına sahip ve burada galon başına fiyat 5,20 dolara ulaşmış durumda.

California'yı 4,63 dolarla Washington ve 4,52 dolarla Hawaii takip ediyor. Nevada ve Oregon da galon başına 4 dolar sınırını aşan eyaletler arasında yer alıyor.

Arkansas, Missouri, Oklahoma ve Kansas'ta ise benzinin ortalama fiyatı galon başına 3 doların hemen altında kalıyor. Petrol fiyatlarındaki artış, benzin dışında lojistik sektörü için önemli olan dizele ve havacılık sektöründe kullanılan jet yakıtına da yansıyor.

Petrol Fiyatlarının Enflasyon Üzerindeki Etkisi İzleniyor

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker çıkışlarının kesilmesi, dünya genelinde ham petrol arzında daralmaya neden olarak fiyat baskısını artırıyor. Enerji maliyetlerindeki artış, makroekonomik dengeler açısından da yakından takip ediliyor.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) uzun süredir yüzde 2 hedefine ulaştırmaya çalıştığı enflasyon, enerji fiyatlarındaki bu artışla birlikte yeniden yukarı yönlü bir baskı altında kalabilir.

Akaryakıt fiyatları, ulaşım maliyetlerini artırarak gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinin lojistik giderlerini de yukarı çekme potansiyeline sahip.

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocakta yıllık yüzde 2,4 artarak yavaşlama sinyali verse de, tarifelerin ardından yaşanabilecek uzun süreli bir enerji şoku enflasyonun hedeflenen patikadan sapma riskini artırıyor.

Analistler, çatışma kısa sürede yatışırsa fiyatların birkaç hafta içinde gerileyebileceğini belirtiyor. Ancak ABD'nin "koşulsuz teslimiyet" dışında anlaşma kabul etmemesi ve tanker koruma vaatlerine rağmen boğaz trafiğinin hala riskli olması piyasalarda belirsizlik yaratıyor.

Yüksek Petrol Fiyatları ve Enflasyona Etkileri

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, yüksek petrol fiyatlarının enflasyona etkisinin fiyatların seviyesine ve ne kadar süre yüksek kalacağına bağlı olduğunu belirtti.

Kamin, petrol fiyatlarındaki şokların, 1970'lerde olduğu gibi para politikasıyla dengelenmedikçe enflasyonda ve enflasyon beklentilerinde sürdürülebilir artışlara yol açmayacağını söyledi. "İran savaşı sona erdiğinde ve petrol fiyatları düştüğünde, enflasyonun yeniden yüzde 2 hedefi doğrultusunda gerilemeye başlayacağını tahmin ediyorum." dedi.

Fed açısından geçici olması beklenen bir petrol fiyatı şokuna yönelik standart yaklaşımın "ne sıkılaştırma ne de gevşetme" yönünde bir adım atmak olduğunu vurguladı.

Fed'in zaten baskı altında olduğunu belirten Kamin, "İstihdam artışı düşerken, enflasyon hedeflerin üzerinde seyrediyor. Bu nedenle, mevcut petrol şokunun Fed'in önümüzdeki birkaç toplantıda faiz oranlarını değiştirmeme eğilimini güçlendireceğini düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Çatışmanın Süresi ve Fiyat Baskısı

Oxford Economics ekonomistleri Bernard Yaros ve Sara Godfrey'in analizine göre, ABD ekonomisi dirençli kalacak, ancak petrol fiyatlarındaki artış düşük ve yüksek gelirli tüketiciler arasındaki ayrışmayı daha belirgin hale getirecek.

Olayların benzin talebinin düşük olduğu bir dönemde yaşandığına dikkat çekilen analizde, çatışma ne kadar uzun sürerse, hane halklarının yüksek pompa fiyatlarının baskısını daha fazla hissedeceği ifade edildi.

Analizde, yüksek petrol fiyatlarının reel gelir şoku ve artan belirsizlik nedeniyle yatırım ve istihdamı yavaşlatma riski taşıdığına dikkat çekildi.

İran çatışmasına rağmen temel beklentinin Fed’in yıl ortasına kadar faiz indirimlerine yeniden başlaması yönünde olduğu belirtilen analizde, Fed'in yüksek petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyon artışını tek seferlik bir durum olarak değerlendireceği, ancak şimdiye kadar sakin seyreden uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki herhangi bir harekete karşı tetikte olacağı ifade edildi.