Piyasada zam beklentisi: İlanlar çekiliyor, cezalar artıyor

Asgari ücret ve emekli maaşlarında yapılacak artışların netleşeceği ocak ve şubat ayları yaklaşırken, piyasalarda zam beklentisi fiyat hareketliliğini tetikledi. Yeni yılda daha yüksek bedellerle satış veya kiralama yapmak isteyen mülk ve araç sahiplerinin, mevcut ilanlarını yayından çekmeye başladığı gözleniyor. Üretici ve perakendeciler ise artan enerji, lojistik ve kira maliyetlerini gerekçe göstererek yeni yılın ilk haftalarından itibaren etiket güncellemelerine hazırlanıyor.

Fahiş fiyat uygulamalarına hangi cezalar uygulanıyor?

6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında, maliyetlerle açıklanamayan haksız fiyat artışlarına karşı ağır yaptırımlar uygulanıyor. 2026 yılında fahiş fiyat uygulaması yapanlara aykırılık başına 180 bin 617 TL'den başlayıp 1 milyon 806 bin 177 TL'ye kadar ulaşan idari para cezaları kesilebiliyor. Ayrıca 30 Mayıs 2025 tarihinde Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklikle, ilan fiyatlarını makul bir gerekçe olmaksızın yükselten ev sahipleri de denetim ve yaptırım kapsamına dahil edildi.

EİDS denetimleri ve 2026 yılı ceza bilançosu nedir?

Ticaret Bakanlığı, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) üzerinden taşınmaz ve taşıt ilanlarını yakından takip ederek sosyal medya paylaşımlarını da denetim altında tutuyor. Bakanlığın 2026 yılının ilk 9 ayına dair verilerine göre, denetlenen 59 bin 947 kişi ve işletmeden aykırılık saptanan 6 bin 72'sine toplam 724,7 milyon TL idari para cezası uygulandı. Bu tutarın 399,5 milyon TL'si fahiş fiyat, 145,1 milyon TL'si otomotiv, 45,6 milyon TL'si emlak ve 13,7 milyon TL'si kuyumculuk sektöründeki ihlallerden kaynaklandı.

Ocak ve şubat aylarında beklenen ücret artışları öncesinde, mülk ve araç sahipleri ile işletmelerin fiyat güncellemeleri nedeniyle piyasada hareketlilik yaşanıyor. Ticaret Bakanlığı, EİDS ve saha denetimleriyle fahiş fiyat artışlarını takip ederek, 2026 yılı içerisinde binlerce işletmeye milyonlarca liralık idari para cezası kesti.

Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen denetim süreçleri, ilan platformları ve sosyal medya mecralarını kapsayacak şekilde devam ediyor. Vatandaşlar, haksız fiyat artışlarını ve ilanlardaki usulsüzlükleri ilgili kanunlar çerçevesinde Ticaret Bakanlığı'nın denetim birimlerine bildirebiliyor; işletmelerin ise 1 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılan araç satış düzenlemeleri ve diğer perakende kurallarına uyum sağlaması gerekiyor.

Piyasadaki fiyat manipülasyonu nasıl engelleniyor?

Piyasada beklenen ücret artışlarını fırsat bilerek ilanlarını geri çeken veya fahiş fiyat belirleyen mülk sahipleri, artık doğrudan denetim mekanizmalarının hedefinde yer alıyor. Yönetmelik değişiklikleri sayesinde sadece emlak ofisleri değil, bireysel ev sahipleri de ekonomik verilerle uyumsuz fiyat artışları nedeniyle yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor.

Sektörel denetimler kimi ve nasıl etkileyecek?

Bakanlığın sıkı denetimleri, özellikle otomotiv, emlak ve perakende sektörlerinde faaliyet gösteren işletmeler üzerinde caydırıcı bir etki oluşturabilir. 724,7 milyon TL'yi bulan ceza miktarları, piyasadaki fiyat istikrarını korumayı amaçlarken, kurallara uymayan gerçek ve tüzel kişilerin maliyetlerini önemli ölçüde artırabilir.