Polonya'dan AB'nin Savunma Kredisi Planına Veto

Polonya'nın resmi haber ajansı PAP'a göre, Cumhurbaşkanı Nawrocki, Avrupa Birliği'nin SAFE programına yönelik bir video mesaj yayımladı.

Mesajında SAFE programının uygulanmasına ilişkin yasa tasarısını reddettiğini belirten Nawrocki, "Egemenliğimizi, bağımsızlığımızı ve ekonomik ile askeri güvenliğimizi tehlikeye atacak bir yasayı asla onaylamam." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı, SAFE çerçevesinde alınacak kredilerin faiz yüküne dikkat çekerek, Polonya halkının kredi miktarının neredeyse iki katını geri ödemek zorunda kalacağını, bu durumdan Batılı bankaların ve finans kurumlarının kazanç sağlayacağını vurguladı.

Nawrocki, "Ülkemizi yasa dışı bir şekilde, gizlice dış borca sokma girişiminde bulunanlar, er ya da geç hem siyasi hem de hukuki sorumlulukla yüzleşecektir." şeklinde bir uyarıda bulundu.

Savunma yatırımlarının gerekliliğine işaret eden Nawrocki, bu yatırımların egemenliği sınırlamadan, mantıklı ve sorumlu bir şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtti.

Geçtiğimiz hafta Nawrocki, AB'nin SAFE mekanizmasına bir alternatif olarak, Polonya Merkez Bankası'nın karından finanse edilecek "Polonya Savunma Yatırımları Fonu" oluşturulmasını önerdi ve bu planı parlamentoya sundu. Nawrocki, mesajında tüm siyasi partilere bu fonun hızlı bir şekilde kurulması için yasa tasarısına odaklanma çağrısında bulundu.

Diğer taraftan, Polonya Başbakanı Donald Tusk, Amerikan X şirketinin sosyal medya platformunda Nawrocki'nin veto kararını eleştirdi.

Tusk, "Cumhurbaşkanı, bir vatansever gibi davranma fırsatını kaçırdı. Bu utanç verici bir durum!" şeklinde bir paylaşımda bulundu.

SAFE Programı Hakkında

AB'nin, Rusya'dan gelen tehdit algısı, Ukrayna'daki savaş ve Donald Trump yönetiminin baskıları sonucunda belirlenen "savunmada 2030 hedefleri"nin bir parçası olan SAFE, 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girdi.

Bu düzenleme ile AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanabilecek ve ortak tedarik süreçlerine dahil olabilecek. Bu ülkeler ayrıca birbirlerinin sanayilerinden ortak alımlar gerçekleştirebilecekler.

Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma yapmış ülkeler de ortak tedarik süreçlerine katılabilecekler; ancak üretilen savunma ürünlerinin bileşenlerinin yüzde 65'inin "Avrupa içinden" (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) karşılanması gerekecek.

9 Eylül'de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımını gerçekleştirdiğini duyurdu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken, Fransa'ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya'ya ise 14 milyar 900 milyon avro tahsis edildi.

Bahsi geçen ülkeler, ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 itibarıyla AB Komisyonu'na sunmuştu.