Putin'den Kuril Adaları'na Tarihi Ziyaret: Tokyo-Moskova Hattında Gerilim Tırmanıyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, iki ülke arasında uzun yıllardır egemenlik tartışmalarına sahne olan Kuril Adaları grubundan İturup Adası’na tarihi bir ziyaret gerçekleştirdi. Putin’in bölgeye yaptığı bu ilk ziyaret, Moskova ile Tokyo arasındaki diplomatik ilişkilerde yeni bir krizin fitilini ateşledi. Ziyaret programı kapsamında adadaki balık işleme tesislerini, Kuril Merkez Bölge Hastanesi'ni ve yerel bir ortaokulu gezen Rus lider, bölge halkıyla bir araya gelerek taleplerini dinledi. Temaslarının son durağında ise Sahalin Bölgesi Valisi Valery Limarenko ile kritik bir görüşme gerçekleştirerek bölgedeki yatırımları ele aldı. Bu hamlenin, Rusya'nın müttefiki Kuzey Kore'nin Kore Yarımadası'nın doğusuna fırlattığı balistik füze denemesinden hemen sonra gerçekleşmesi ise dikkat çekti.

Tokyo Yönetiminden Çok Sert Protesto

Putin’in İturup Adası’na ayak basması, adalar üzerinde hak iddia eden Japonya’da büyük bir öfkeyle karşılandı. Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Moskova'ya adeta ateş püskürdü. Motegi, "Etorofu (İturup) da dahil olmak üzere Kuzey bölgeleri, hem tarihî olarak hem de uluslararası hukuka göre Japonya'nın doğal topraklarıdır. Japonya bu ziyareti şiddetle protesto ediyor" ifadelerini kullanarak diplomatik tepkinin boyutunu gözler önüne serdi.

İkinci Dünya Savaşı'ndan Kalan Çözülemeyen Düğüm: Kuril İhtilafı

Rusya ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin önündeki en büyük engel olan Kuril sorunu, İkinci Dünya Savaşı'nın son günlerine dayanıyor. Sovyetler Birliği, savaşın bitimine kısa bir süre kala Japonya'nın "Kuzey Toprakları" olarak nitelendirdiği dört adayı ilhak etmişti. Tokyo yönetimi, İkinci Dünya Savaşı'nı resmen sonlandıracak bir barış anlaşmasının imzalanabilmesi için bu adaların kendilerine iade edilmesini şart koşuyor. Rusya'nın 24 Şubat'ta Ukrayna'ya yönelik askeri operasyon başlatmasının ardından Japonya'nın Batı ittifakıyla hareket ederek Moskova'ya yönelik ağır yaptırımlara katılması, iki ülke arasındaki köprüleri tamamen kopma noktasına getirmişti.

Stratejik Konum ve Askeri Hareketlilik

Coğrafi olarak Japonya’nın kuzeyindeki Hokkaido ile Rusya’nın Kamçatka Yarımadası arasında uzanan Kuril Adaları, askeri açıdan son derece kritik bir öneme sahip. Rusya, son on yıllık süreçte adalardaki askeri altyapısını ve varlığını gözle görülür şekilde artırdı. Ziyarete konu olan İturup Adası ise Rus ordusunun bölgedeki en önemli askeri hava üssüne ev sahipliği yapıyor. Geçtiğimiz ay Çin ve Rus savaş gemilerinin gerçekleştirdiği ortak devriye sırasında Kuril Adaları'ndaki stratejik bir boğazdan geçiş yapması, bölgedeki askeri hareketliliğin küresel boyutunu bir kez daha kanıtlamıştı.