Reel Kesimin Güveninde Kan Kaybı: Temmuz Ayı Endeks Verileri Açıklandı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), reel sektörün nabzını tutan Temmuz 2024 dönemine ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1985 iş yerinin katılımıyla gerçekleştirilen anket sonuçlarının ağırlıklandırılmasıyla elde edilen veriler, sanayicinin güveninde sınırlı bir gerilemeye işaret etti.

Mevsimsellikten Arındırılmış Endeks 101,2 Seviyesine Geriledi

Açıklanan verilere göre, mevsimsel etkilerden arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), temmuz ayında bir önceki aya kıyasla 0,8 puan azalarak 101,2 seviyesine düştü. Aynı dönemde mevsimsellikten arındırılmamış reel kesim güven endeksi ise daha keskin bir düşüş gösterdi. Arındırılmamış endeks, haziran ayına göre 1,3 puanlık azalışla 102,2 değerine geriledi. Endeksteki bu aşağı yönlü harekette, sabit sermaye yatırım harcamaları, mevcut toplam sipariş miktarı, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve genel gidişata yönelik olumsuz değerlendirmeler etkili oldu. Buna karşın, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, istihdam beklentileri, mevcut mamul mal stoku ve üretim hacmi tahminleri endeksi yukarı yönlü destekleyen unsurlar olarak öne çıktı.

İç Piyasada Daralma Beklentisi Güçlenirken İhracat Umut Veriyor

Son üç aylık dönem değerlendirildiğinde, üretim hacmi ve ihracat siparişlerinde artış bildirenlerin lehine olan eğilimin güçlendiği görülüyor. Ancak iç piyasa sipariş miktarında azalış bildirenlerin ağırlığı artış gösterdi. Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğunu düşünenlerin oranı bir önceki aya göre artarken, mevcut mamul mal stoklarının normalin üzerinde olduğunu belirtenlerin oranı ise zayıfladı. Gelecek üç aya yönelik beklentilerde de benzer bir tablo hakim. Üretim hacmi ve ihracat siparişlerinde artış bekleyenlerin oranı güçlenirken, iç piyasa siparişlerinde artış öngörenlerin oranı zayıflama kaydetti. İstihdama yönelik artış beklentileri güç kazanırken, önümüzdeki 12 aya dair sabit sermaye yatırım harcaması planları ise bir miktar zayıfladı.

Enflasyon Beklentilerinde Gerileme ve Üretimi Sınırlayan Faktörler

Maliyet ve fiyatlama tarafında ise kısmi bir rahatlama sinyali alındı. Hem son üç ayda ortalama birim maliyetlerinde artış yaşayanların hem de gelecek üç ayda artış bekleyenlerin oranı haziran ayına göre zayıfladı. Benzer şekilde, gelecek üç aydaki satış fiyatı artış beklentileri de düşüş eğilimi gösterdi. Katılımcıların 12 ay sonrası için yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi ise bir önceki aya göre 0,2 puan düşerek yüzde 31,3 seviyesine geriledi. Temmuz ayında ankete katılan firmaların yüzde 56,9'u üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını beyan etti. Üretimi engelleyen en büyük sorun olarak ise yüzde 12,7 ile talep yetersizliği öne çıktı. Talep yetersizliğini sırasıyla mali imkansızlıklar, ham madde ve ekipman yetersizliği ile iş gücü eksikliği takip etti.