Resmi Gazete'de yayımlandı: Hastanelerde bilgilendirilmiş rıza formu artık elektronik ortamda alınacak

Resmi Gazete'de yayımlanan "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik" ile sağlık kuruluşlarında yeni bir dönem başladı. Bugüne kadar kağıt üzerinde ve ıslak imza ile yürütülen büyük cerrahi ameliyatlar, girişimsel işlemler, anestezi ve sedasyon uygulamaları gibi tıbbi müdahalelere yönelik bilgilendirilmiş rıza süreçleri, artık elektronik ortamda da gerçekleştirilebilecek.

Elektronik rıza işlemleri nasıl yapılacak?

Hastalar, tıbbi müdahaleler öncesinde onay vermeleri gereken bilgilendirilmiş rıza formlarını e-Nabız sistemi üzerinden dijital olarak onaylayabilecekler. İnternet erişimi olmayan veya sağlık durumu ile engellilik nedeniyle desteğe ihtiyaç duyan vatandaşlar için ise cep telefonlarına gönderilecek doğrulama kodu kullanılacak. SMS yoluyla iletilen bu kodun sağlık bilgi sistemine girilmesiyle rıza beyanı alınacak ve sağlık personeli tarafından kimlik doğrulaması tamamlanacak.

Hangi sağlık kuruluşları uygulamaya dahil edildi?

Yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarının tamamını kapsayacak şekilde düzenlendi. Birinci basamakta yer alan aile sağlığı merkezleri, verem savaş dispanserleri ve toplum sağlığı merkezleri ile ikinci basamak devlet hastaneleri ve üçüncü basamak eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversite hastanelerinde bu sistem uygulanacak. Elektronik rıza sürecinin başlatılabilmesi için hastanın kimlik ve cep telefonu doğrulaması yapması zorunlu tutulurken, sistem üzerinden doğrulanan telefon numaralarının geçerlilik süresi 12 ay olarak belirlendi.

Sağlık Bakanlığı tarafından hayata geçirilen bu düzenleme, hastaların tıbbi müdahaleler öncesindeki onay süreçlerini dijitalleştirerek bürokratik işlemleri azaltmayı hedefliyor. Onaylanan formlara e-Nabız üzerinden erişim imkanı sağlanırken, 12 aylık sürenin dolması durumunda vatandaşların numara doğrulama işlemini yeniden yapmaları gerekecek.

İlgili yönetmelik kapsamında, sağlık hizmeti alacak vatandaşların dijital onay süreçlerini tamamlayabilmeleri için e-Nabız profillerindeki iletişim bilgilerinin güncel olması önem taşıyor. Süreçle ilgili teknik aksaklıklar veya sistem kullanımı hakkında detaylı bilgi almak isteyen hastalar, bağlı bulundukları sağlık kuruluşlarının hasta hakları birimlerine veya Sağlık Bakanlığı iletişim kanallarına başvuruda bulunabilirler.

Çıkarılacak sonuç

Yürürlüğe giren yönetmelik, sağlık hizmetlerinde dijitalleşmenin hız kazandığını ve hasta onayı süreçlerinin daha erişilebilir, izlenebilir bir yapıya kavuştuğunu göstermektedir. Kağıt kullanımının azaltılması ve verilerin elektronik ortamda saklanması, hem sağlık kurumlarının iş yükünü hafifletecek hem de hastaların kendi sağlık kayıtlarına daha kolay ulaşmasını sağlayacaktır.

Muhtemel etkiler

Yeni sistemin, özellikle hastane süreçlerinde yaşanan kağıt işlerini azaltarak müdahale öncesi hazırlık sürelerini kısaltması beklenebilir. Dijital okuryazarlığı yüksek olan hastalar için süreç büyük kolaylık sağlarken, yaşlı veya teknolojiye erişimi kısıtlı olan vatandaşların SMS doğrulama yöntemiyle sisteme dahil edilmesi, sağlık hizmetlerine erişimde eşitlik ilkesinin korunmasına yardımcı olabilir. Ayrıca, 12 aylık doğrulama periyodu sayesinde hasta iletişim bilgilerinin güncel tutulması sağlanarak, sağlık sistemindeki veri doğruluğunun artması muhtemeldir.