Sağlık Hizmetlerinde Bilgilendirilmiş Rıza Elektronik Ortama Taşındı

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan "Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik", 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, sağlık hizmeti sunumu sırasında gerçekleştirilecek tıbbi müdahaleler öncesinde hastaların veya kanuni temsilcilerinin rızalarının dijital ortamda, güvenli ve izlenebilir bir şekilde alınmasına yönelik usul ve esasları belirliyor.

Yeni yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak tüm sağlık tesislerini kapsıyor. Süreç, hastanın kimlik doğrulaması ve doğrulanmış cep telefonu numarası üzerinden SMS OTP (tek kullanımlık parola) yöntemiyle işletiliyor. Hastanın rıza beyanı, e-Nabız sistemi veya sağlık tesislerinin kendi elektronik haberleşme araçları üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Alınan rızalar, merkezi sağlık veri sistemine aktarılarak kayıt altına alınıyor ve adli veya idari denetimler için zaman damgası ile korunuyor.

Söz konusu düzenleme, tıbbi müdahale süreçlerinde hasta haklarının korunmasını, işlemlerin inkâr edilemezliğini ve kayıtların bütünlüğünü sağlamayı hedefliyor. Uygulama kapsamında kişisel verilerin korunması, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu hükümlerine uygun olarak yürütülecek. Hastanın küçük veya kısıtlı olması durumunda rıza süreci, Hasta Hakları Yönetmeliği çerçevesinde kanuni temsilcisi tarafından yürütülecek.

Ne değişti?

• Tıbbi müdahale öncesi rıza alma süreci e-Nabız veya kurum içi sistemler üzerinden dijitalleşti.
• İşlemlerin geçerliliği için hastanın doğrulanmış cep telefonu numarası ve SMS OTP zorunluluğu getirildi.
• Rıza formları, elektronik veri bütünlük değeri ve zaman damgası ile denetime elverişli şekilde saklanacak.
• Kimlik doğrulama süreci başarıyla tamamlanmadan elektronik rıza süreci başlatılamayacak.
• Doğrulanan cep telefonu numaraları, 12 ay süreyle geçerli kabul edilecek ve bu sürenin sonunda tekrar doğrulama gerekecek.

Kimleri ilgilendiriyor?

Yönetmelik, sağlık hizmeti sunan birinci, ikinci ve üçüncü basamak tüm sağlık tesislerini, bu tesislerde görevli sağlık meslek mensuplarını ve sağlık hizmeti alan tüm hastalar ile küçük veya kısıtlı hastaların kanuni temsilcilerini ilgilendiriyor.

Yürürlük

Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihinde yayımıyla birlikte yürürlüğe girmiştir ve hükümleri Sağlık Bakanı tarafından yürütülmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Bu düzenleme ile sağlık sektöründe kâğıt tabanlı rıza alma süreçlerinin yerini dijital ve izlenebilir bir sistemin alacağı görülmektedir. Hastaların tıbbi müdahaleler hakkındaki iradelerinin daha güvenli bir şekilde kayıt altına alınması, olası hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlayacaktır.

Sistemin merkezi sağlık veri sistemiyle entegre çalışması, sağlık hizmetlerinde dijitalleşme oranını artırırken, aynı zamanda veri güvenliği ve mahremiyet standartlarını da teknolojik bir altyapıya kavuşturmaktadır.

Muhtemel etkiler

Uygulamanın, sağlık tesislerindeki bürokratik süreçleri hızlandırabileceği ve rıza formlarının kaybolması veya değiştirilmesi gibi riskleri ortadan kaldırabileceği öngörülebilir. Hastaların kendi sağlık verilerine e-Nabız üzerinden daha şeffaf bir şekilde erişebilmesi, hasta-hekim güven ilişkisini güçlendirebilir.

Bununla birlikte, dijital okuryazarlığı düşük olan veya teknolojik imkânlara erişimi kısıtlı hastalar için başlangıç aşamasında bazı uyum zorlukları yaşanabilir. Sağlık tesislerinin altyapılarını bu yeni sisteme uygun hale getirmeleri için bir geçiş süreci gerekebilir.