Saglyk hyzmatlarynda habarly razylyk elektron metbugata geçirildi

Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan taýýarlanan "Maglumatly razyçylygy almak baradaky düzgünnama" 2026-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda resmi gazetde çap edilmek bilen güýje girdi. Düzgünnama saglygy goraýyş hyzmatlary wagtynda lukmançylyk çärelerini görmezden öň sanly gurşawda näsaglaryň ýa-da olaryň kanuny wekilleriniň razyçylygyny almagyň proseduralaryny we ýörelgelerini kesgitleýär.

Täze düzgün ähli başlangyç, orta we üçünji saglygy goraýyş edaralaryny öz içine alýar. Bu amal, hassanyň şahsyýetini barlamak we jübi telefonynyň belgisini barlamak arkaly SMS OTP (bir gezeklik parol) usuly bilen amala aşyrylýar. Näsagyň razylyk beýannamasy e-Nabız ulgamy ýa-da saglyk öýleriniň öz elektron aragatnaşyk gurallary arkaly amala aşyrylyp bilner. Alnan razylyklar, merkezi saglyk maglumatlary ulgamyna geçirmek arkaly ýazylýar we kazyýet ýa-da administratiw barlaglar üçin möhür bilen goralýar.

Göz öňünde tutulýan düzgün, lukmançylyk gatyşmalary wagtynda näsaglaryň hukuklaryny goramagy, amallaryň inkär edip bolmajakdygyny we ýazgylaryň bitewiligini üpjün etmegi maksat edinýär. Programmanyň çäginde şahsy maglumatlary goramak 6698 belgili Şahsy maglumatlary goramak kanunynyň we 7545 belgili kiberhowpsuzlyk kanunynyň düzgünlerine laýyklykda amala aşyrylar. Näsag kämillik ýaşyna ýetmedik ýa-da çäklendirilen bolsa, razylyk prosesi kanuny wekil tarapyndan hassalaryň hukuklary düzgünnamasynyň çäginde amala aşyrylar.

Näme üýtgedi?

• Lukmançylyk gatyşmazyndan ozal razylyk almak prosesi e-Nabız ýa-da içerki ulgamlar arkaly sanlaşdyryldy.
• Näsagyň tassyklanan jübi telefon belgisi we SMS OTP amallaryň dogrulygy üçin hökmany edildi. aýlar. we bu döwürden soň gaýtadan barlamak zerur bolar.

Kime degişlidir?

Düzgünnama saglygy goraýyş hyzmatlaryny berýän ähli başlangyç, orta we üçünji saglygy goraýyş edaralaryna, bu desgalarda işleýän saglygy goraýyş işgärlerine we saglygy goraýyş hyzmatlaryny alýan ähli näsaglara we kiçi ýa-da çäkli hassalaryň kanuny wekillerine degişlidir.

täsirlilik

Düzgünnama 2026-njy ýylyň 27-nji oktýabrynda neşir edilmegi bilen güýje girdi we düzgünleri Saglyk ministri tarapyndan ýerine ýetirildi.

Netije

Bu düzgün bilen saglyk pudagynda kagyz esasly razylyk amallarynyň sanly we yzarlanylýan ulgam bilen çalşyljakdygy görünýär. Lukmançylyk çäreleri baradaky hassalaryň isleglerini has ygtybarly ýazga almak, kanuny jedellerde subutnamany aňsatlaşdyrar.

Ulgamyň merkezi saglyk maglumatlary ulgamy bilen integrasiýasy, saglygy goraýyş hyzmatlarynda sanlylaşdyrmagyň tizligini ýokarlandyrýar, şol bir wagtyň özünde maglumat howpsuzlygy we gizlinlik standartlary bilen tehnologiki infrastrukturany üpjün edýär.

Mümkin täsirler

Programmanyň saglygy goraýyş edaralarynda býurokratik amallary çaltlaşdyryp biljekdigini we razylyk blankalaryny ýitirmek ýa-da üýtgetmek ýaly töwekgelçilikleri ýok edip biljekdigini çaklamak mümkin. E-Nabyz arkaly hassalara öz saglyk maglumatlaryna has aç-açan girmäge mümkinçilik bermek hassa-lukmanyň ynam gatnaşyklaryny güýçlendirip biler.

Şeýle-de bolsa, sanly sowatlylygy pes ýa-da tehnologiki desgalara elýeterliligi çäkli hassalar başlangyç etapda käbir uýgunlaşma kynçylyklaryny başdan geçirip bilerler. Saglygy goraýyş edaralarynyň infrastrukturasyny bu täze ulgama uýgunlaşdyrmak üçin geçiş döwri zerur bolup biler.