Kısaca
- Rusya'nın petrol ve doğal gaz bütçe gelirleri, ilk 9 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,2 azalarak 5,47 trilyon rubleye geriledi.
- Enerji kalemindeki 1,14 trilyon rublelik kayba rağmen, toplam bütçe gelirleri yüzde 10 artışla 29,64 trilyon rubleye, enerji dışı gelirler ise yüzde 18,8 yükselişle 24,17 trilyon rubleye ulaştı.
Rusya Maliye Bakanlığı verilerine göre, ülkenin petrol ve doğal gazdan elde ettiği federal bütçe gelirleri, yılın ilk 9 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17,2 azalarak 6,61 trilyon rubleden 5,47 trilyon rubleye geriledi. Enerji kalemindeki 1,14 trilyon rublelik kayba rağmen, toplam bütçe gelirleri yüzde 10 artışla 29,64 trilyon rubleye, enerji dışı gelirler ise yüzde 18,8 yükselişle 24,17 trilyon rubleye ulaştı.
Enerji gelirlerindeki düşüşün temel nedenleri nelerdir?
Rusya Maliye Bakanlığı, gelir kaybında rublenin dolar karşısında değer kazanmasının ve bütçe kuralı kapsamında uygulanan destek ödemelerinin etkili olduğunu belirtti. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı verilerine göre, Ural petrolünün varil fiyatı eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 62 artarak 92,08 dolara yükselse de, ruble cinsinden hesaplanan vergi gelirleri kur farkı nedeniyle beklenen seviyeye ulaşmadı. Ayrıca, iç piyasadaki akaryakıt fiyatlarını dengelemek amacıyla petrol şirketlerine verilen "dampfer" destek ödemeleri, eylül ayında 305,5 milyar ruble ile Nisan 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
Rafineri saldırıları üretim kapasitesini nasıl etkiledi?
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) analizlerine göre, Ukrayna'nın İHA saldırıları Rusya'nın enerji altyapısında ciddi aksamalara yol açtı. Haziranda günlük işlenen ham petrol miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 30 düşüşle 3,8 milyon varile gerileyerek son 20 yılın en düşük seviyesine indi. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, 2 Ekim'de Federasyon Konseyinde yaptığı açıklamada, saldırıların devam ettiğini ancak koruma önlemleriyle hasarın azaltılmaya çalışıldığını ve modernizasyon takvimlerinin yeniden değerlendirildiğini ifade etti.
Rusya hükümeti, rafinerilerdeki üretim sorunları nedeniyle iç piyasayı korumak amacıyla benzin ihracat yasağını 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzattı. Bu kısıtlamalarla birlikte petrol ürünleri ihracatının bu yıl 98,5 milyon tona düşmesi beklenirken, ham petrol ihracatının 244,7 milyon tona yükselmesi öngörülüyor. Federal bütçe açığı ilk 9 ayda 5,19 trilyon rubleye ulaşırken, hükümet yıl sonu bütçe açığı tahminini Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın yüzde 3,2'sine revize etti.
Rusya'da enerji gelirleri üzerindeki baskı, küresel petrol fiyatları, ruble kuru ve rafineri altyapısına yönelik güvenlik riskleri tarafından şekillenmeye devam ediyor. Maliye Bakanlığı, 2026 yılı için başlangıçta 8,92 trilyon ruble olarak öngörülen petrol ve doğal gaz geliri tahminini 7,58 trilyon rubleye indirerek beklentilerini güncelledi.
Çıkarılacak sonuç
Rusya ekonomisi, petrol fiyatlarındaki küresel artışın sunduğu avantajları, rublenin değerlenmesi ve rafineri altyapısına yönelik saldırıların getirdiği üretim kısıtlamaları nedeniyle bütçeye tam olarak yansıtamıyor. Enerji gelirlerindeki düşüş, ülkenin bütçe açığı tahminlerini yukarı yönlü revize etmesine ve iç piyasayı korumaya yönelik müdahalelerini artırmasına neden oluyor.
Muhtemel etkiler
Devam eden ihracat kısıtlamaları ve rafineri sorunları, Rusya'nın enerji ihracat stratejisini ham petrol ağırlıklı bir yapıya dönüştürebilir. Ayrıca, bütçe açığının genişlemesi, kamu harcamaları üzerinde baskı oluşturabilir ve hükümetin önümüzdeki dönemde vergi politikalarında veya sübvansiyon mekanizmalarında yeni düzenlemelere gitmesine yol açabilir.
Kaynak: Anadolu Ajansı
Bu haber kaynak haberden yapay zekâ desteğiyle derlenmiştir. Nasıl çalışıyoruz?
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!