Sağlık Alanında Yapay Zekanın Etik ve Teknolojik Zorlukları

Ankara

Yapay zeka uzmanı ve teknoloji danışmanı Doç. Dr. Agah Tuğrul Korucu, medikal yapay zekanın potansiyelinin ancak güçlü bir etik ve yönetişim yapısıyla güvenli bir şekilde kullanılabileceğini belirtti. Korucu, yapay zekanın sağlık sektöründe veri ön yargısı nedeniyle hasta güvenliğine doğrudan etki edebileceğini vurguladı.

Korucu, yapay zeka modellerinin eğitildiği verilerin, dünya hakkında oluşturdukları algıyı şekillendirdiğini ifade etti. Belirli yaş grupları, sosyoekonomik kesimler veya coğrafi bölgeler yanlış veya eksik temsil edildiğinde, sistematik hatalara yol açabileceğini söyledi.

Türkiye'de e-Nabız veri tabanının büyük bir stratejik avantaj sunduğunu vurgulayan Korucu, bu verilerin doğru işlenmediğinde risk oluşturabileceğini belirtti. Ham verinin tek başına değer üretmediğini ve kalite kontrol ile etik çerçevenin önemini dile getirdi.

Veri Kalitesi ve Mahremiyet Konusunda Zorluklar

Medikal yapay zekanın karşılaştığı en büyük zorlukların veri kalitesi, seçilim yanlılığı, etiket yanlılığı ve mahremiyet riskleri olduğunu aktaran Korucu, eksik veya yanlış kodlanmış verilerin yapay zeka modellerini yanıltabileceğini söyledi.

Farklı hastanelerdeki kayıt yöntemleri ve cihaz farklılıklarının 'gürültü' oluşturabileceğine dikkat çeken Korucu, ortak veri modeli ve terminoloji uyumunun sağlanmasının şart olduğunu belirtti.

Sağlık verilerinin özel nitelikte olduğunu ve izinsiz erişim riskinin etik ve hukuki sonuçlar doğurabileceğini vurgulayan Korucu, anonimleştirme ve güvenli analiz ortamlarının önemini ifade etti.

Görüntüleme ve Karar Destek Sistemleri

Radyoloji ve patoloji gibi alanlarda yapay zekanın 'ikinci göz' olarak değerlendirilebileceğini belirten Korucu, bu sistemlerin iş yükünü azaltarak şüpheli bölgeleri işaretleyebileceğini anlattı. Korucu, bu teknolojinin hasta ve hekim ilişkisini olumlu etkileyebileceğini söyledi.

Hekime yardımcı olan bu sistemlerin doğru kullanıldığında tanı sürelerini kısaltacağını belirten Korucu, yapay zekanın otomasyon yanlılığı riskine karşı şeffaf bir şekilde hastalara açıklanması gerektiğini ifade etti.

Hatalı klinik kararların etik ve hukuki sorumluluğunun tek bir tarafa yüklenemeyeceğini hatırlatan Korucu, katmanlı sorumluluk modelinin akademik dünyada kabul gördüğünü belirtti.

Genomik ve Yapay Zekanın Geleceği

Önümüzdeki 10 yıl içerisinde genomik veriler ve yapay zekanın birleşiminin kişiselleştirilmiş tıpta büyük değişimler yaratabileceğine dikkat çeken Korucu, bu iki alanın birleşiminin kişiye özel tarama ve tedavi süreçlerini iyileştirebileceğini belirtti.

Genomik verilerin en hassas veri türlerinden biri olduğunu belirten Korucu, güçlü etik ve mahremiyet altyapısının bu dönüşüm için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.

Türkiye'de Medikal Yapay Zeka İçin Öncelikler

Korucu, Türkiye'de medikal yapay zekanın öncelikle radyoloji ve patolojide triyaj sistemleri, yoğun bakımda erken uyarı mekanizmaları ve kronik hastalık yönetimi alanlarında kullanılmasının önemli olduğunu söyledi.

Her modelin gerçek klinik ortamda test edilmesinin ve farklı hasta gruplarında güvenli çalıştığının gösterilmesinin şart olduğunu belirten Korucu, yapay zekanın hekimlerin yerini almayacağını, onları destekleyeceğini ifade etti.

Yapay zekanın hekimlerin yerini alacağı yönündeki tartışmaların bilimsel gerçeklerle örtüşmediğini belirten Korucu, geleceğin modelinin 'yapay zeka destekli hekim' olduğunu ve karar vericinin insan hekim olması gerektiğini söyledi.